در صدف چشم محال است گهر باز کند
گره از دیده پوشیده سفر باز کند
آه سردست گشاینده دلهای غمین
از دل غنچه گره باد سحر باز کند
هرکه بیرون ننها پای خود از حلقه ذکر
چشم چون سبحه ز صد راهگذر باز کند
زآستین دست برون گر نکند بالیدن
کیست تا بند قبای تو دگر باز کند؟
از وبال اختر ما نیز برون می آید
چشم اگر در جگر سنگ شرر باز کند
صافدل محرم و بیگانه نمی داند چیست
که به روی همه کس آینه در باز کند
مردم چشم مرا گر هدف تیر کنی
به تماشای رخت چشم دگر باز کند
چه خیال است دل آزاد شود زیر فلک؟
مرغ در بیضه محال است که پر باز کند
پختگی گر نکند رحم به کوته دستان
کیست کز نخل بلند تو ثمر باز کند؟
خبری نیست سزاوار شنیدن صائب
گوش خود کس به امید چه خبر باز کند؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر محور «باز کردن» و گشودن ساخته شده است: گشودن چشم با سفر، گشودن دل با آه سحر، و گشودن در به روی همه بهسان آینه. شاعر از یک سو از وفاداری عاشق و ناتوانی کوتهدستان در رسیدن به معشوق بلندقامت سخن میگوید. از سوی دیگر ناامیدی خود را بیان میکند: دل زیر فلک آزاد نمیشود، همچون پرندهای در تخم. در پایان نتیجه میگیرد که در این روزگار خبری شنیدنی نیست تا کسی برایش گوش بگشاید.
هوش مصنوعی: محال است که مروارید در صدف، چشم باز کند؛ تنها سفر است که گره از چشم بسته و نابینا میگشاید. یعنی تا انسان از جای خود بیرون نرود، بینا و گشادهچشم نمیشود.
هوش مصنوعی: آه سرد است که دلهای غمگین را میگشاید؛ همانگونه که باد سرد سحرگاهی گره غنچه را باز میکند و آن را میشکفاند.
هوش مصنوعی: هرکه پای خود را از حلقه ذکر بیرون نگذارد، مانند تسبیح که از صد سوراخ و گذرگاه چشم دارد، بینش و آگاهی او از صد راه گشوده میشود.
هوش مصنوعی: اگر بالیدن و رشد تن تو دست را از آستین بیرون نیاورد و بند قبا را نگشاید، دیگر چه کسی میتواند بند قبای تو را باز کند؟ یعنی کسی را جرئت نزدیک شدن به معشوق نیست، مگر رشد و شکفتگی خود او.
هوش مصنوعی: اگر از دل سنگ سخت، جرقهای بیرون بجهد و چشم بگشاید، از نحوست و بدبختی طالع ما نیز روزی رهایی پدید میآید. یعنی امید رهایی ما به اندازه برآمدن شرر از دل سنگ است.
هوش مصنوعی: انسان پاکدل میان آشنا و بیگانه فرق نمیگذارد؛ مانند آینه که به روی همه کس در میگشاید و همه را میپذیرد.
هوش مصنوعی: ای معشوق، اگر مردمک چشم مرا هدف تیر کنی، باز چشم دیگری برای تماشای رویت باز میکند؛ یعنی هیچ آزاری مرا از دیدار تو بازنمیدارد.
هوش مصنوعی: چه خیال باطلی است که دل زیر این آسمان آزاد شود؛ همانگونه که محال است پرنده درون تخم بال بگشاید. فلک مانند پوسته تخم است و دل در آن زندانی است.
هوش مصنوعی: اگر رسیدگی و پختگی میوه به کوتاهدستان رحم نکند و میوه خود فرو نیفتد، چه کسی میتواند از نخل بلند قامت تو میوه بچیند؟ یعنی وصال تو جز به لطف خودت ممکن نیست.
هوش مصنوعی: صائب، در این روزگار هیچ خبری شایسته شنیدن نیست؛ پس کسی به امید کدام خبر گوش خود را باز کند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.