آن کسی چشم و چراغ است نظر بازان را
که چو یعقوب درین کار نظر می بازد
نیست امروز نظر بازی صائب با اشک
عمرها رفت که با گریه نظر می بازد
چه عجب دل اگر از شوق جگر می بازد؟
نقد جان را به سر شعله شرر می بازد
پیش ما سوخته جانان که نظر می بازیم
حرف پروانه مگویید که پر می بازد
پاس گفتار نگهبان حیات ابدست
شمع از تیز زبانی است که سر می بازد
چون ز فرهاد نگیرم سند جان سختی؟
من که از تاب غمم کوه کمر می بازد
نتوان همچو خضر آب به تنهایی خورد
تشنه ما به لب بحر جگر می بازد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ فداکاری و جانبازی در عشق است و با تکرار ردیف «میبازد» نمونههایی از باختن و فدا کردن میآورد: یعقوب که چشمش را باخت، شرر که جانش را در شعله باخت، پروانه که پرش را و شمع که سرش را. شاعر عاشقان سوختهجان را از پروانه برتر میداند، اندوه خود را از رنج فرهاد سنگینتر میشمارد و در پایان، تنها نوشیدن آب حیات مانند خضر را نمیپسندد و تشنه ماندن بر لب دریا را بر آن ترجیح میدهد.
هوش مصنوعی: چشم و چراغ و سرآمدِ عاشقانِ زیبایینگر کسی است که مانند یعقوب در راه عشق بیناییاش را از دست بدهد. شاعر با دو معنای «نظربازی» (عاشقانه نگریستن) و «نظر باختن» (از دست دادن چشم) بازی کرده است.
هوش مصنوعی: صائب تازه امروز با اشک نظربازی نمیکند؛ عمرهاست که چشمش را در گریستن میبازد و از دست میدهد.
هوش مصنوعی: عجیب نیست اگر دل از شدت اشتیاق جگرش را ببازد و فدا کند؛ شرر نیز سرمایهٔ جانش را در راه شعله میبازد و خود را فدای آن میکند.
هوش مصنوعی: نزد ما سوختهجانان که چشم و بینایی خود را در عشق میبازیم، از پروانه که تنها بال و پرش را میسوزاند سخن نگویید؛ فداکاری او در برابر ما ناچیز است.
هوش مصنوعی: نگه داشتنِ زبان و مراقبت در گفتار، نگهبانِ زندگی جاوید است؛ شمع به سبب زبانِ تیزش (شعله) است که سرش را از دست میدهد و سرش را میزنند.
هوش مصنوعی: چرا از فرهاد سندِ سختجانی و پایداری نگیرم و بر او برتری نجویم، در حالی که از شدت غم من کمرِ کوه میشکند؟ یعنی رنج من از کوهکنی فرهاد سنگینتر است.
هوش مصنوعی: نمیتوان مانند خضر آب حیات را به تنهایی نوشید؛ از این رو تشنهٔ ما با آنکه بر کنار دریاست، از تشنگی جان میدهد ولی تنها نمینوشد. یعنی بزرگمنشی بهرهمندی خودخواهانه را نمیپذیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.