با طلب مطلوب را همخانه می یابیم ما
نور شمع از جبهه پروانه می یابیم ما
در غریبی، آشنا از آشنا هرگز نیافت
لذتی کز معنی بیگانه می یابیم ما
می توان از نقطه ای دریافت صد طومار حرف
تار و پود دام را از دانه می یابیم ما
موشکافان را نمی گردد صف مژگان حجاب
پیچ و تاب زلف را از شانه می یابیم ما
مرغ زیرک درنمی یابد ز دام زیر خاک
این خطر کز سبحه صد دانه می یابیم ما
از بلند و پست عالم آنچه می آید به چشم
چون صف مژگان به یک دندانه می یابیم ما
از گشاد سینه می بخشد خبر روی گشاد
وسعت میخانه از پیمانه می یابیم ما
چشم حق بین را نگردد کثرت از وحدت حجاب
نه صدف را گوهر یکدانه می یابیم ما
دام در صید دل ما بی گناه افتاده است
این گره در کار خود از دانه می یابیم ما
روی گردآلود خاک از سیلی طوفان نیافت
این صفا کز گریه مستانه می یابیم ما
صائب از ما کنج عزلت را به زر نتوان خرید
عشرت روی زمین در خانه می یابیم ما
سالکان صائب نمی یابند از پیران خویش
آنچه از بازیچه طفلانه می یابیم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ بینش اهل دل است که از نشانهای کوچک به حقیقتی بزرگ پی میبرند: از دانه به دام، از شانه به زلف و از پیمانه به وسعت میخانه. شاعر چشم حقبین را کسی میداند که کثرت را مانع دیدن وحدت نمیبیند و فراز و فرود جهان را یکسان میشمارد. در کنار آن، از خطر زهد ریایی، گرفتاری دل از طمع خود، صفای گریهٔ مستانه و خرسندی در گوشهٔ عزلت سخن میگوید و در پایان میگوید از بازی کودکان بیش از پیران طریقت درس میگیرد.
هوش مصنوعی: ما با جستوجو و طلب، مطلوب را در کنار خود و همخانهٔ خود مییابیم؛ چنانکه نور شمع را از پیشانی سوختهٔ پروانه میتوان دید. یعنی طالب راستین نشان مطلوب را در خود دارد.
هوش مصنوعی: هیچ آشنایی در غربت از دیدن آشنای خود آن لذتی را نبرده است که ما از معنای تازه و نامأنوس (مضمون بیگانه) میبریم.
هوش مصنوعی: از یک نقطه میتوان صد طومار سخن را دریافت، همانگونه که ما از دیدن یک دانه، تار و پود دام پنهان را میشناسیم. یعنی اهل بصیرت از نشانهای اندک به حقیقتی بزرگ پی میبرند.
هوش مصنوعی: صف مژگان برای باریکبینان پرده و مانع نمیشود؛ ما پیچ و تاب زلف را از روی شانه درمییابیم. یعنی از اثر و نشانه به اصل چیز پی میبریم.
هوش مصنوعی: پرندهٔ زیرک از دامی که زیر خاک پنهان است آنقدر خطر احساس نمیکند که ما از تسبیح صددانه خطر میبینیم. اشاره به اینکه تسبیح و زهد ریایی دامی خطرناکتر است.
هوش مصنوعی: هرچه از بلندی و پستی جهان به چشم میآید، ما آن را مانند ردیف مژگان یکسان و هماندازه میبینیم؛ یعنی فراز و فرود دنیا در نظر ما تفاوتی ندارد.
هوش مصنوعی: گشادهرویی از فراخی و گشادگی سینه خبر میدهد، همانگونه که ما وسعت میخانه را از پیمانه درمییابیم؛ یعنی ظاهر نشان باطن است.
هوش مصنوعی: کثرت برای چشمی که حق را میبیند پردهٔ وحدت نمیشود؛ ما در نه صدف هم یک گوهر یگانه مییابیم. یعنی در همهٔ مظاهر یک حقیقت را میبیند.
هوش مصنوعی: دام در شکار کردن دل ما بیتقصیر است؛ این گرفتاری را ما از دانه، یعنی از طمع و میل خود، داریم.
هوش مصنوعی: چهرهٔ غبارآلود خاک از سیلی طوفان آن پاکی و صفایی را نیافت که ما از گریهٔ مستانه به دست میآوریم.
هوش مصنوعی: صائب، گوشهٔ عزلت را با زر نمیتوان از ما خرید؛ ما همهٔ خوشیهای روی زمین را در خانهٔ خود مییابیم.
هوش مصنوعی: صائب، رهروان طریقت آنچه را ما از بازیهای کودکانه درمییابیم، از پیران و مرشدان خود نمییابند. یعنی دل بیدار از سادهترین چیزها درس میگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.