داغ سودا فارغ از فکر کلاهم کرده است
بی نیاز از افسر این چتر سیاهم کرده است
خار دامنگیر گردد شهپر پرواز من
تا محبت جذبه خود خضر را هم کرده است
از پناه خود مرا حاشا که سازد ناامید
آن که چون صحرای محشر بی پناهم کرده است
گر امید ناامیدان برنمی آرد، چرا
ناامید از عالم آن امیدگاهم کرده است؟
تیره روزم، لیک از غیرت دل خود می خورم
مهر عالمتاب اگر روشن چو ماهم کرده است
شاهد دلسوزی گردون عاجزکش بس است
خنده برق آنچه با مشت گیاهم کرده است
سیل بی زنهار را مانع ز جولان می شود
خواب سنگینی که غفلت سنگ را هم کرده است
در چه افکنده است باز از قیمت نازل مرا
کاروانی گر خلاص از قید چاهم کرده است
غنچه خسبان می ربایندم ز دست یکدگر
تا سبکروحی نسیم صبحگاهم کرده است
تا گشودم چشم روشن در شبستان وجود
راستی، چون شمع، خرج اشک و آهم کرده است
خواهد از داغ ندامت سوخت صائب چون چراغ
آن که دور از محفل خود بیگناهم کرده است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از رنجها و محرومیتهای عاشق سخن میگوید و میکوشد آنها را به نشانههای لطف و عزت بدل کند: داغ سودا چتر شاهی اوست و خار راه، بال پروازش میشود. او بیپناهی و ناامیدی از جهان را دلیل امید به معشوق میداند، اما از بیرحمی روزگار، قدرنشناسی دیگران و سوختن چون شمع در راه راستی نیز گلایه میکند. در پایان، به کسی که او را بیگناه از محفل خود رانده است هشدار میدهد که روزی از پشیمانی خواهد سوخت.
هوش مصنوعی: داغ سودا و دیوانگیِ عشق که بر سرم نشسته، مرا از اندیشهٔ کلاه آسوده کرده است. این داغ سیاه برایم مانند چتر سیاه پادشاهی است و مرا از تاج بینیاز کرده است.
هوش مصنوعی: از وقتی که محبت، کشش خود را راهنمای من (خضر راهم) کرده، خارهایی که به دامنم میآویزند به جای بازداشتن، بال پرواز من میشوند. یعنی در راه عشق، موانع هم به یاری رونده درمیآیند.
هوش مصنوعی: آن کسی که مرا مانند صحرای قیامت بیپناه کرده است، هرگز مرا از پناه خود ناامید نمیکند. بیپناهکردن من نشانهٔ آن است که خود پناهم خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر آن امیدگاه، امید ناامیدان را برآورده نمیکند، پس چرا مرا از همهٔ جهان ناامید کرده است؟ ناامیدکردن من از دیگران یعنی که امید مرا خودش برمیآورد.
هوش مصنوعی: من سیهروز و بدبختم، اما اگر خورشید جهانتاب مرا مانند ماه روشن کند، از غیرت و عزت نفس خون دل میخورم؛ چون نمیخواهم مانند ماه نورم را از دیگری وام بگیرم.
هوش مصنوعی: برای گواهی بر «دلسوزی» آسمانِ ناتوانکش، همین بس که خندهٔ برق با مشت گیاه من چه کرد و آن را سوزاند. سخن طعنهآمیز است و منظور بیرحمی روزگار است.
هوش مصنوعی: خواب سنگینی که غفلت آن را سنگ راه من کرده، حتی سیل بیامان را از تاخت و تاز بازمیدارد. یعنی غفلت، شور و شتاب مرا که چون سیل بود متوقف کرده است.
هوش مصنوعی: اگر کاروانی مرا مانند یوسف از بند چاه رهانید، به سبب بهای ناچیزی که برایم گذاشت، باز مرا در چاهی دیگر انداخت. ارزانفروختن و قدر نشناختن، خود گرفتاری تازهای است.
هوش مصنوعی: از وقتی که سبکروحی مرا مانند نسیم سحرگاهی کرده، کسانی که چون غنچه در خواباند مرا از دست یکدیگر میربایند؛ چون همه نیازمند نسیماند تا شکفته شوند.
هوش مصنوعی: از هنگامی که در شبستان هستی چشم روشن گشودم، راستی و درستکاری مرا مانند شمع، که راستقامت است، صرف اشک و آه کرده است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: کسی که مرا بیگناه از محفل خود دور کرده، روزی مانند چراغ از داغ پشیمانی خواهد سوخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سر گران با عقل آن طرف کلاهم کرده است
پاکباز از هوش آن چشم سیاهم کرده است
جای حرف از لب، عرق از جبهه می ریزم به خاک
شرمساری فارغ از عذر گناهم کرده است
می توانم در سواد زلف، کار شانه کرد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.