گنجور

حکایت شمارهٔ ۱۷

 
سعدی
سعدی » گلستان » باب هفتم در تأثیر تربیت
 

سالی از بلخ بامیانم سفر بود و راه از حرامیان پر خطر. جوانی به بدرقه همراه من شد سپرباز چرخ انداز سلحشور بیش زور که به ده مرد توانا کمان او زه کردندی و زورآوران روی زمین پشت او بر زمین نیاوردندی ولیکن چنان که دانی متنعم بود و سایه پرورده نه جهاندیده و سفر کرده. رعد کوس دلاوران به گوشش نرسیده و برق شمشیر سواران ندیده.

نیفتاده بر دست دشمن اسیر

به گردش نباریده باران تیر

اتفاقاً من و این جوان هر دو در پی هم دوان. هر آن دیوار قدیمش که پیش آمدی به قوّت بازو بیفکندی و هر درخت عظیم که دیدی به زور سرپنجه بر کندی و تفاخرکنان گفتی:

پیل کو تا کتف و بازوی گردان بیند

شیر کو تا کف و سر پنجهٔ مردان بیند

ما در این حالت که دو هندو از پس سنگی سر بر آوردند و قصد قتال ما کردند. به دست یکی چوبی و در بغل آن دیگر کلوخ کوبی. جوان را گفتم چه پایی:

بیار آنچه داری ز مردی و زور

که دشمن به پای خود آمد به گور

تیر و کمان را دیدم از دست جوان افتاده و لرزه بر استخوان.

نه هر که موی شکافد به تیر جوشن خای

به روز حملهٔ جنگاوران بدارد پای

چاره جز آن ندیدیم که رخت و سلاح و جامه‌ها رها کردیم و جان به سلامت بیاوردیم.

به کارهای گران مرد کار دیده فرست

که شیر شرزه در آرد به زیر خمّ کمند

جوان اگر چه قوی یال و پیلتن باشد

به جنگ دشمنش از هول بگسلد پیوند

نبرد پیش مصاف آزموده معلوم است

چنان که مسألهٔ شرع پیش دانشمند

 


🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | منبع اولیه: ویکی‌نبشه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

خسرو شکیبایی » 40 حکایت از گلستان سعدی » سالی از بلخ بامیان ام سفر بود و راه از حرامیان پر خطر بود...

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

گلستان سعدی نسخهٔ کتابخانهٔ دیجیتال دانشگاه کمبریج » تصویر ۲۱۲ گلستان سعدی به خط میرزا محمد حسین شیرازی سال ۱۲۷۱ هجری قمری » تصویر ۲۴۲ گلستان به خط شکستهٔ خوانا و زیبا تحریر شده در دارالخلافهٔ طهران » تصویر ۱۰۱ کلیات شیخ سعدی علیه الرحمه » تصویر ۱۱۳ گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی » تصویر ۲۱۳ گلستان سعدی به خط کاتب سلطانی میر علی حسینی » تصویر ۲۱۴ کلیات سعدی نسخهٔ ۱۰۳۴ هجری قمری » تصویر ۱۷۰ گلستان به همراه بوستان در حاشیه » تصویر ۱۸۹ گلستان سعدی خوشنویسی شده و مذهب » تصویر ۲۶۷ برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر ۲۳ برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر ۲۴ برگهایی از نسخه‌های گلستان موزهٔ اسمیتسونیان » تصویر ۲۶ گلستان به خط توسط عبداللطیف شروانى سال ۹۷۱ هجری قمری » تصویر ۲۲۶ گلستان با بوستان در حاشیهٔ به خط محمدرضا تبریزی سنهٔ ۹۸۰ هجری قمری » تصویر ۲۵۴ کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر ۲۰۵ کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده توسط عبدالله بن شیخ مرشد الکاتب در قرن دهم هجری » تصویر ۲۰۷ گلستان بایسنقری موزهٔ چستر بیتی کتابت به سال ۸۳۰ هجری قمری » تصویر ۸۰

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

پیمائی نوشته:

در مصزع:
به روز حمله جنگ آوران به دارد پای
کلمه “به دارد” باید به کلمه “بدارد” تغییر یابد

👆☹

ناشناس نوشته:

رعد کوس دلاوران به گوشش نرسیده و برق شمشیر سواران ندید -بیت نیفتاده دردست دشمن اسیر -بگردش نباریدباران تیر

👆☹

امین کیخا نوشته:

شیر به پهلوی شگر بوده است بعد شغر شده و بعد شیر شده است خود شرزه هم که غران و خشماگین است به معنی شیر است و معنی خشمگین بعد ها به ان افزوده شده است

👆☹

شکوه نوشته:

برای شرزه ،ژیان و خشمگین و سبع و تندخو را داریم که از این میان گاهی ژیان به معنی خود شیر هم به کار رفته و نه به معنی شرزه

👆☹

رضاشهنی نوشته:

متاسفانه شعر اول حکایت که یک تک بیتی است حذف شده
نیافتاده بر دست دشمن اسیر /
به گردش نباریده باران تیـــــــــر/

👆☹

غلامحسین مراقبی نوشته:

درود و پویاییتان را سپاس
سرآغاز واپسین جمله؛ «چاره جز آن ندیدم…» نادرست و « چاره جز آن ندیدیم…» درست است.

👆☹

نادر نوشته:

باتقدیر ازشما جملات (ازبلخ به بامیانم سفربود)و(جوانی ببدرقه همراه من شد),(هردو درپی هم روان)و(مادراین حال که ناگاه دوهندو…)بنظر ایجانب صحیح تراست پاینده باشیدوبرقرار.

👆☹

رضا پلنگ نوشته:

البته من درس خوانده ادبیات فارسی نیستم ولی فکر کنم در جمله «بده مرد توانا کمان او زه کردندی» کلمه آخر باید «نکردندی» باشد که هم تعریفی از قدرت آن جوانک است و هم اینکه جمله بعدی هم تعریف از جوان را با کلمه نیاوردندی تمام کرده

👆☹

دکتر محمد تدینی نوشته:

خواهشم این است که در شعر،
به روز حمله جنگ آوران به دارد پای
“به دارد” به “بدارد” تغییر یابد
سپاسگزارم

👆☹

کاظم نوشته:

تک بیت اول حذف شده است

👆☹

سینا صدری نوشته:

سالی از بلخ ِِ بامیانم….
مرحوم خسرو شکیبایی هم متأسفانه درست قرائت نفرمودند.

👆☹

هاشم قاسمی نوشته:

متآسفانه در اکثر موارد که متن را قرائت فرموده اند ,دارای غلط های فراوان است . هم ادای غلط کلمات و هم نحوه تآکید نا درست بر جملات . برای مثال در بیت ” نه هر که موی شکافد به …. ” مصرع دوم باید طوری خوانده شود که : ” بلکه باید به روز حمله دشمن پایداری کند ” معنی بدهد و یا غلط هایی مثل خَمّ به غلط خُم تلفظ شده و یا کسره موصولی بعد بلخ در متن منتسب به آقای شکیبایی حذف شده ( البته بعید است صدای آقای شکیبایی باشد ) و یا ” به گِردش ” یعنی اطرافش به غلط ” به گردش ” یعنی به غبارش تلفظ شده و فراوان غلط های دیگر . با ساس - هاشم قاسمی

👆☹

کانال رسمی گنجور در تلگرام