تَکِش با غلامان یکی راز گفت
که این را نباید به کس بازگفت
به یک سالش آمد ز دل بر دهان
به یک روز شد منتشر در جهان
بفرمود جلّاد را بیدریغ
که بردار سرهای اینان به تیغ
یکی زآن میان گفت و زنهار خواست
مکُش بندگان کاین گناه از تو خاست
تو اوّل نبستی که سرچشمه بود
چو سیلاب شد پیش بستن چه سود؟
تو پیدا مکُن رازِ دل بر کسی
که او خود نگوید برِ هر کسی
جواهر به گنجینهداران سپار
ولی راز را خویشتن پاس دار
سخن تا نگویی بر او دست هست
چو گفته شود یابد او بر تو دست
سخن دیوِ بندی است در چاهِ دل
به بالای کام و زبانش مَهِل
توان بازدادن رهِ نرّهدیو
ولی باز نتوان گرفتن به ریو
تو دانی که چون دیو رفت از قفس
نیاید به لاحولِ کس باز پس
یکی طفل برگیرد از رخش بند
نیاید به صد رستم اندر کمند
مگوی آن که گر بر مَلا اوفتد
وجودی از آن در بلا اوفتد
به دهقانِ نادان چه خوش گفت زن:
به دانش سخن گوی یا دم مزن
مگوی آنچه طاقت نداری شنود
که جوکِشته گندم نخواهی درود
چه نیکو زدهست این مَثَل بَرهَمَن
بوَد حرمتِ هر کس از خویشتن
چو دشنام گویی دعا نشنوی
به جز کِشتهٔ خویشتن نَدرَوی
مگوی و منه تا توانی قدم
از اندازه بیرون وز اندازه کم
نباید که بسیار بازی کنی
که مر قیمتِ خویش را بشکنی
وگر تند باشی بهیکبار و تیز
جهان از تو گیرند راهِ گریز
نه کوتاهدستی و بیچارگی
نه زجر و تطاول بهیکبارگی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سلطان تکش به یکی از غلامانش رازی را گفته و از او خواسته که این راز را فاش نکند. اما راز به سرعت در دنیا منتشر میشود و تکش دستور میدهد تا سر غلامان را به جرم انتشار راز ببرند. یکی از غلامان از او تقاضای رحم میکند و میگوید که نگفتن راز به او هم برمیگردد. مضمون اصلی این حکایت آموزش حفظ اسرار و عدم فاش کردن آنهاست، و بیانگر این نکته است که گفتن راز ممکن است عواقب جدی به دنبال داشته باشد. در نهایت، شاعر توصیه میکند که افراد باید در بیان سخنان خود احتیاط کنند و از افشای اسرار در زندگی خودداری کنند.
هوش مصنوعی: سلطان تَکِش با خدام خود رازی را در میان گذاشت و گفت که این راز نباید به هیچ کسی گفته شود.
هوش مصنوعی: سخنی که سلطان تکش در دل داشت، پس از یک سال به زبانش آمد و یک روز تمام آن راز در دنیا منتشر شد.
پادشاه به جلاد بهطور بیدرنگ دستور داد که سر این افراد را با شمشیر جدا کند.
هوش مصنوعی: یکی از آن میان (از میان افرادی که در خطر جان بودند) گفت و درخواست کرد که "زنهار" (به معنی درخواست امان) ندهید، این بندگان را نکشید؛ چون این گناه از تو (سلطان) ناشی شده است.
هوش مصنوعی: تو نخستین کسی نیستی که سرچشمهای را مسدود کردی؛ وقتی که سیلاب جاری شد، بستن آن چه فایدهای دارد؟
هوش مصنوعی: راز دل را برای کسی فاش نکن که خودش هم آن را برای هر کسی بازگو نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: جواهرات را به کسانی بسپار که توانایی نگهداری از گنجینة آن را دارند، اما رازهای خود را خودت حفظ کن و به هیچکس نگو.
هوش مصنوعی: سخن وقتی که کفتن نشده، هنوز در کنترل توست، اما وقتی آن را بگویی، دیگر آن سخن از دست تو خارج میشود و ممکن است بر تو تأثیر بگذارد.
هوش مصنوعی: سخن مانند دیوی است که در دل زندانی شده و در آن چاه پنهان است، اما وقتی به زبان میآید، به راحتی بر زبان میچرخد.
هوش مصنوعی: میتوان راه دیو نرّه را باز کرد، اما هرگز نمیتوان او را به قفس برگرداند.
هوش مصنوعی: تو میدانی که وقتی دیو از قفس بیرون میآید، دیگر به حالت قبلی خود و به هیچکس برنمیگردد.
هوش مصنوعی: یک کودک میتواند به راحتی بر پشت یک اسب شجاع سوار شود و او را کنترل کند، در حالی که رستم، پهلوان بزرگ ایرانی، قادر نیست او را در دام بیاندازد.
هوش مصنوعی: نمیگو که اگر کسی بر منبر بیفتد، وجودش به خاطر آن در خطر خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: زن به دهقان نادان میگوید: یا به علم و دانش سخن بگو، یا اصلاً حرف نزن.
هوش مصنوعی: سخنی را نگو که توان شنیدن آن را نداری، زیرا نتیجهاش همانند نابودی محصول گندم است که خودت آن را کاشتهای.
هوش مصنوعی: این مثل به خوبی بیان میکند که برهمن (روحانی هندو) میگوید احترام و حرمت هر فرد باید از خود او آغاز شود و افراد باید به خود احترام بگذارند تا دیگران نیز به آنها احترام بگذارند.
هوش مصنوعی: اگر به کسی دشنام بدهی، دعای تو مستجاب نخواهد شد و جز خودت به چیزی نمیتوانی آسیب برسانی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی سخن نگو و خود را در موقعیتهای نادرست قرار نده، زیرا باید به اندازه و حدود خود عمل کنی و از آن فراتر نروی.
هوش مصنوعی: نباید خیلی به بازی و بیمبالاتی بپردازی چون ممکن است ارزش و جایگاه خود را از دست بدهی.
هوش مصنوعی: اگر خیلی شتابزده و تند عمل کنی، جهان برای تو فرصتی برای فرار و رهایی نمیگذارد.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که نه باید به دلیل ناتوانی و ضعف به یک باره و بدون تدبیر اقدامی کرد، و نه باید به طور ناگهانی و با شدت به دشواریهای زندگی حمله کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.