بخش ۵ - گلبن سوم در اَمر به ذکر و اظهار فضل اهل ذکر و مجلس ایشان
بدان که این طایفهٔ عالیه میفرمایند که آیات و احادیث در امر به ذکر کثیر موقتاً و غیر موقت بسیار است که جهولی انکار آن نمیتواند نمود. اما آیات احزاب: قالَ اللّهُ تَعالَی یا أیُّها الّذینَ آمَنُوا اذْکُروا اللّهَ ذِکْراً کَثیراً و سَبِّحُوْهُ بُکْرَةً وَاَصیْلاً و نیز میفرماید جل شأنه وَاذْکُرُ رَبَّکَ فی نَفْسِکَ تَضَرُّعاً وَخِیْفَةً. ایضاً قالَ سُبْحانَهُ و اذکُرُونی أَذْکُرْکُمْو نیز فرمود واذْکُرواللّه کَثِیراً لَعَلَّکُمْتُفْلِحُونَ و در باب یونسؑدر صافات میفرماید: فَلَوْلاأَنَّهُ کانَ مِنَ المُسَبِّحینَ لَلَبِثَ فی بَطْنِهِ إلَی یَوْمٍ یُبْعَثوْنَ دیگر در سورهٔ نور فرموده: رِجالٌ لاتُلْهِیْهِمْتِجارَةٌ وَلابَیْعٌ عَنْذِکْرِ اللّهِ دیگر در سورهٔ آل عمران فرموده: فَاعْرِضْعَنْمَنْتَوَلَّی عَنْذِکْرِنا الی آخر و نیز فرموده وَلاتُطِعْمَنْأَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْذِکْرِنا. در مقام مدح میفرماید: الذِیْنَ یَذْکُرُوْنَ اللّهَ قِیاماً و قُعُوداً و عَلَی جُنُوبِهِمْوَیَتَفَکَّرُوْنَ فی خَلْقِ السَّمواتِ والأَرْضِ الی آخر و نیز در سورهٔ انفال میفرماید: الّذِیْنَ إذا ذُکِرَ اللّهُ وَجَلَتْقُلُوبُهُمْو نیز در سورهٔ رعد میفرماید: وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْبِذِکْرِ اللّهِ ألا بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ و از این قبیل آیات در کتاب مجید بسیار است و اما احادیث در ارشاد القلوب دیلمی: عَنِ النَّبیِّؐألا إنَّ خَیْرَ أعْمالِکُمْوَ أذْکارِکُمْعِنْدَ مَلِیْکِکُمْو أرْفَعَ عِنْدَهُ دَرَجاتِکُمْو خَیْرَ ما طَلَعَتْعَلَیْهِ الشَّمْسُ ذِکْرُ اللّهِ سُبْحانَهُ وَتَعالَی وَهُوَ خَبَّرَ عَنْنَفْسِهِ و قالَ أنا جَلِیْسُ مَنْذَکَرَنی وَمَنْاَرْفَعُ مَنْزِلَةً مِنْجَلِیْسِ اللّهِ تَعالَی و نیز در کتاب که سرور اولیا علی مرتضی فرمود: که حق تعالی گردانیده است ذکر و یاد خود را جلا و صفا دهنده از برای دلها.
و این کلامی است طویل الذیل، مشتمل بر صفات اهل ذکر و معرفت و در اواخر این حدیث اشاره میفرماید که ایشان در حقیقت در آخرتند و میبینند غیر از آنچه مردمان میبینند و اطلاع بر احوال پوشیده و امور برزخ و اموات و قیامت و غیرهم دارند. و در اصول کافی از حضرت صادقؑحدیثی نقل میکند در تمجید اهل ذکر که ابتدای آن این است: مَامِنْشَیءٍ إلّا وَلَهُ حَدُّ یَنْتَهِی الیهِ إلّا ذِکْرَ اللّهِ فَلَیْسَ لَهُ حَدٌّ الی آخر الحدیث و گفته است شیخ زین الدین عاملی در مُنیة المرید ین عَنْرَسُولِ اللّهِ قالَ إذا مَرَرْتُمْفی رِیاضِ الجنّةِ فَارْتَعُوا قالُوا یا رسولَ اللّهِ ما رِیاضُ الجنّةِ قالَ هِی حَلَقُ الذِّکْرِ فإنَّ لِلّهِ تَعالی سَیّاراتٌ مِنَ المَلائِکَةِ یَطْلُبُونَ حَلَقَ الذِّکْرِ فإذا اَتَوا عَلَیْهِمْفَیَحُفُّوا بِهِمْ.
یعنی حضرت فرمود به اصحاب خود که هرگاه مرور و گذر شما واقع شود در باغهای بهشت، پس چرا کنید و لذت برید. عرض نمودند: یا رسول اللّه چیست باغ بهشت؟ حضرت فرمود که آن حلقههای ذکر الهی است. پس به درستی که از برای اللّه تعالی ملائکهای چندند که سیر میکنند و طلب مینمایند حلقههای ذکر را. پس هرگاه که آمدند و رسیدند به مجلس و حلقهای که ذکر الهی در آنجا مینمایند، پس طوف مینمایند با ایشان و نیز حدیث ابی ذر:قالَ رَسولُ اللّهؐحُضُورُ مَجْلِسِ الذِّکْرِ اَفْضَلُ مِنْصَلاةِ ألْفِ رَکْعَةٍ و حُضُورُ مَجْلِسِ الْعِلْمِ اَفْضَلُ مِنْشُهُودِ أَلْفِ جِنازةٍ روایت نموده شیخ ابوجعر محمدبن علی بن بابویه القمی در کتاب من لایَحْضُرُهُ الفقیه: قالَ النَّبی بادِرُوا إلی رِیاضِ الجنَّةِ فی دارِ الدُّنیا فَقالُوا یا رَسُولَ اللّهِ ما رِیاضُ الجنَّةِ فی دارِ الدُّنیا فَقالَؐحَلَقُ الذِّکْرِ و دردعای دوشنبه منقول از حضرت کاظمؑدر مصباح کبیر و غیر آن مذکور است و بعضی از آن این است اَنْتَجْعَلَ راحَتی فی لِقائِکَ وَخاتِمَ عَمَلی فی سَبیلِکَ وَحَجِّ بَیْتِکَ الحَرامِ واصِلاً إلَی مَساجِدِکَ وَمجالِسِ الذِّکْرِ یعنی حضرت طلب نمود از حق سبحانه و تعالی بلکه بگرداند راحت او را در لقای حق و عمل و شغل او را در اعمال مقربه و حج بیت اللّه الحرام و آمد و شد مجالس ذکر و مساجد. احادیث بسیار به دخول حلقه و مجالس ذکر وارد شده است.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن به اهمیت ذکر و یاد خداوند در آیات قرآن و احادیث پیامبر اسلام پرداخته شده است. نویسنده با استناد به آیات مختلف قرآن، به ذکر زیاد خداوند به عنوان عملی شیرین و مورد تأکید اشاره میکند و آن را وسیلهای برای آرامش دلها میداند. همچنین احادیثی از پیامبر و امامان درباره فضیلت یاد خدا و نقش آن در زندگی مؤمنان نقل شده است. نویسنده تصریح میکند که حلقههای ذکر، بهشت در دنیا هستند و فرشتگان به دنبال این مجالس میگردند. در نهایت، تأکید بر این نکته است که ذکر خداوند در زندگی مسلمانان دارای مقام والایی است و به بهبود روح و جان انسانها کمک میکند.
هوش مصنوعی: این گروه برجسته تأکید میکنند که آیات و احادیث زیادی درباره اهمیت ذکر الله وجود دارد که انکار آن دشوار است. در آیات قرآن، به ویژه در سورههای مختلف، از جمله سورهٔ احزاب، نور، آلعمران و سایر سورهها به تذکر فعالیتهای ذکر خدا و تأثیر آن بر دلها اشاره شده است. خداوند به مؤمنان دستور میدهد که خدا را زیاد یاد کنند و در قلبها به یاد او باشند، و این یاد خدا موجب آرامش دلها میشود. همچنین در احادیث، پیامبر اکرم (ص) به ارزش ذکر خدا اشاره میکند و آن را بهترین عمل میداند که به درجات عالی در نزد خدا منجر میشود. ذکر خداوند به عنوان وسیلهای برای پاکسازی و نورانی کردن دلها معرفی شده است.
هوش مصنوعی: این متن به بیان ویژگیهای افرادی میپردازد که به یاد خدا هستند و معرفت دارند. در انتهای این گفته اشاره شده که این افراد در واقع به زندگی واقعی در آخرت مشغولاند و چیزهایی را مشاهده میکنند که دیگران نمیبینند و به حال و احوال پنهان، امور برزخی و وضعیت مردگان و روز قیامت آگاهی دارند. همچنین در کتاب اصول کافی روایتی از حضرت صادق نقل شده که در آن به ستایش اهل ذکر پرداخته شده و میگوید هیچ چیزی وجود ندارد که حدی داشته باشد، جز ذکر خدا که حدی ندارد. شیخ زین الدین عاملی نیز در کتاب منیة المرید از رسول خدا نقل کرده که وقتی به باغهای بهشت میروید، از آنها بهرهمند شوید و هنگامی که از ایشان پرسیدند باغهای بهشت چیست، اشاره به حلقههای ذکر کرد و افزود که خداوند از ملائکه گروههایی را میفرستد تا حلقههای ذکر را جستجو کنند و وقتی به آنها برسند، دور آنها حلقه میزنند.
هوش مصنوعی: حضرت به یاران خود فرمودند که وقتی به باغهای بهشت میرسید، چه کار میکنید و چگونه لذت میبرید. از ایشان پرسیدند باغ بهشت چیست؟ حضرت پاسخ دادند که آن حلقههای ذکر خداوند است. ایشان فرمودند که خداوند فرشتگانی دارد که در جستجوی حلقههای ذکر هستند. هرگاه به مجلسی برسند که در آن ذکر خداوند به جا آورده میشود، با آنها همراه میشوند. همچنین در حدیثی آمده است که حضور در مجالس ذکر از نماز هزار رکعتی افضل است و حضور در مجالس علم بهتر از شرکت در هزار جنازه است. حضرت رسول (ص) در فرمایشی دیگر به حضور در باغهای بهشت در دنیا اشاره کردند و وقتی از ایشان پرسیدند باغهای بهشت چیست، فرمودند که حلقههای ذکر است. در دعاهایی نیز از امام کاظم (ع) آمده است که درخواست آرامش در لقای خداوند و عمل در زمینههای مقرب به حق و همچنین رفت و آمد به مجالس ذکر و مساجد را کردهاند. احادیث زیادی نیز درباره ورود به حلقهها و مجالس ذکر ذکر شده است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.