بدامان گلستانی شبانگاه
چنین میکرد بلبل راز با ماه
که ای امید بخش دوستداران
فروغ محفل شب زندهداران
ز پاکیت، آسمان را فر و پاکی
ز انوارت، زمین را تابناکی
شبی کز چهره، برقع برگشائی
برخسار گل افتد روشنائی
مرا خوشتر نباشد زان دمی چند
که بر گلبرگ، بینم شبنمی چند
مبارک با تو، هر جا نوبهاریست
مصفا از تو، هر جا کشتزاری است
نکوئی کن چو در بالا نشستی
نزیبد نیکوان را خودپرستی
تو نوری، نور با ظلمت نخوابد
طبیب از دردمندان رخ نتابد
بکان اندر، تو بخشی لعل را فام
تجلی از تو گیرد باده در جام
فروغ افکن بهر کوتاه بامی
که هر بامی نشانی شد ز نامی
چراغ پیرزن بس زود میرد
خوشست ار کلبهاش نور از تو گیرد
بدین پاکیزگی و نیک رائی
گهی پیدا و گه پنهان چرائی
مرو در حصن تاریکی دگر بار
دل صاحبدلان را تیره مگذار
نشاید رهنمون را چاه کندن
زمانی سایه، گه پرتو فکندن
بدین گردنفرازی، بندگی چیست
سیه کاری چه و تابندگی چیست
بگفتا دیدهٔ ما را برد خواب
به پیش جلوهٔ مهر جهانتاب
نه از خویش اینچنین رخشان و پاکم
ز تاب چهرهٔ خور تابناکم
هر آن نوری که بینی در من، اوراست
من اینجا خوشه چینم، خرمن اوراست
نه تنها چهرهٔ تاریکم افروخت
هنرها و تجلیهایم آموخت
جهان افروزی از اخگر نیاید
بزرگی خردسالان را نشاید
درین بازار هم چون و چرائیست
مرا نیز ار بپرسی رهنمائی است
چرا بالم که در بالا نشستم
چو از خود نیست هیچم، زیردستم
فروغ من بسی بیرنگ و تابست
کجا مهتاب همچون آفتابست
رخ افروزد چو مهر عالم آرای
همان بهتر که من خالی کنم جای
مرا آگاه زین آئین نکردند
فراتر زین رهم تلقین نکردند
ز خط خویش گر بیرون نهم گام
براندازندم از بالای این بام
من از نور دگر گشتم منور
سحرگه بر تو بگشایند آن در
چو با نور و صفا کردیم پیوند
نمیپرسیم این چونست و آن چند
درین درگه، بلند او شد که افتاد
کسی استاد شد کاو داشت استاد
اگر کار آگهی آگه ز کاریست
هم از شاگردی آموزگاریست
چه خوانی بندگی را بی نیازی
چه نامی عجز را گردنفرازی
درین شطرنج، فرزین دیگری بود
کجا مانند زر باشد زراندود
بباید زین مجازی جلوه رستن
سوی نور حقیقت رخت بستن
گهی پیدا شویم و گاه پنهان
چنین بودست حکم چرخ گردان
هزاران نکته اندر دل نهفتیم
یکی بود از هزار، اینها که گفتیم
ز آغاز، انده انجام داریم
زمانه وام ده، ما وامداریم
توانگر چون شویم از وام ایام
چو فردا باز خواهد خواست این وام
بر آن قوم آگهان، پروین، بخندند
که بس بی مایه، اما خودپسندند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بلبل شبانگاه ماه را میستاید و از او گله میکند که چرا گاه پیدا و گاه پنهان است و نورش را همیشه بر همه نمیتاباند. ماه پاسخ میدهد که روشنیاش از خورشید است و از خود چیزی ندارد، پس در برابر خورشید جای خالی میکند و از حد خود فراتر نمیرود. سپس از فروتنی، شاگردی، رهایی از جلوهٔ مجازی و امانت بودن دادههای روزگار سخن میگوید. شعر با نکوهش بیمایگان خودپسند پایان مییابد.
هوش مصنوعی: شبی در دامن گلستانی، بلبل با ماه اینگونه درد دل و راز میگفت.
هوش مصنوعی: بلبل خطاب به ماه میگوید: ای کسی که به دوستداران امید میدهی و روشنیبخش مجلس شببیداران هستی.
هوش مصنوعی: آسمان از پاکی تو شکوه و پاکی گرفته و زمین از نورهای تو درخشان شده است.
هوش مصنوعی: هر شب که نقاب از چهره برداری، روی گل روشن میشود.
هوش مصنوعی: برای من هیچ لحظهای خوشتر از آن نیست که در نور تو چند قطرهٔ شبنم را بر گلبرگ ببینم.
هوش مصنوعی: هر بهاری با تو فرخنده است و هر کشتزاری از تو صفا و روشنی میگیرد.
هوش مصنوعی: اکنون که در جایگاه بلند نشستهای نیکی کن، زیرا خودپسندی شایستهٔ نیکان نیست.
هوش مصنوعی: تو نوری و نور با تاریکی سازش نمیکند و آرام نمیگیرد؛ همانگونه که پزشک از بیماران روی برنمیگرداند.
هوش مصنوعی: تو در دل معدن به لعل رنگ میبخشی و باده در جام از تو جلوه و درخشش میگیرد.
هوش مصنوعی: بر هر بام کوتاه و خانهٔ فقیرانهای نور بیفکن، زیرا هر بامی نشانهای از صاحب و نامی است.
هوش مصنوعی: چراغ پیرزن تهیدست زود خاموش میشود؛ چه خوب است اگر کلبهاش از نور تو روشن شود.
هوش مصنوعی: با این همه پاکی و نیکاندیشی، چرا گاهی آشکاری و گاهی پنهان میشوی؟
هوش مصنوعی: دیگر بار به قلعهٔ تاریکی پناه مبر و دل اهل دل را تاریک رها مکن.
هوش مصنوعی: شایستهٔ راهنما نیست که سر راه چاه بکند و گاهی سایه و گاهی روشنی بیفکند.
هوش مصنوعی: با این همه سربلندی، این فرمانبری چیست؟ و این تاریکی گاهگاه در کنار درخشندگی برای چیست؟
هوش مصنوعی: ماه پاسخ داد: در برابر جلوهٔ خورشید جهانافروز، چشم ما به خواب میرود و پنهان میشویم.
هوش مصنوعی: این درخشش و پاکی از خودم نیست؛ از تابش چهرهٔ خورشید روشنم.
هوش مصنوعی: هر نوری که در من میبینی از اوست؛ من در اینجا فقط خوشهچینم و خرمن از آن اوست.
هوش مصنوعی: خورشید نهتنها چهرهٔ تاریک مرا روشن کرد، بلکه هنرها و جلوهگریها را نیز به من آموخت.
هوش مصنوعی: از اخگری کوچک روشن کردن جهان برنمیآید و ادعای بزرگی شایستهٔ کوچکان نیست.
هوش مصنوعی: در این بازار جهان هم چون و چرا و حساب و قاعدهای هست؛ اگر از من بپرسی، من نیز راهنما و فرماندهای دارم.
هوش مصنوعی: چرا به اینکه در بالا نشستهام ببالم؟ وقتی هیچ چیز از خودم ندارم، در حقیقت زیردست و فرمانبرم.
هوش مصنوعی: نور من کمرنگ و کمفروغ است؛ مهتاب کجا با آفتاب برابر است.
هوش مصنوعی: وقتی خورشید آرایندهٔ جهان چهره میافروزد، بهتر است من جای را خالی کنم.
هوش مصنوعی: مرا جز به این آیین آگاه نکردهاند و راهی فراتر از این به من نیاموختهاند.
هوش مصنوعی: اگر از مدار و حد خود پا بیرون بگذارم، مرا از این بام بلند به زیر میافکنند.
هوش مصنوعی: من از نوری دیگر روشن شدهام؛ سحرگاه آن در به روی تو نیز گشوده میشود و خورشید را خواهی دید.
هوش مصنوعی: چون با نور و صفا پیوند بستهایم، دیگر نمیپرسیم این چگونه است و آن چه اندازه؛ تسلیم و خرسندیم.
هوش مصنوعی: در این درگاه کسی بلند شد که فروتنی کرد، و کسی استاد شد که خود استادی داشت.
هوش مصنوعی: اگر کاردانی از کاری آگاه است، آموزگاریاش هم نتیجهٔ شاگردی است.
هوش مصنوعی: چرا بندگی را بینیازی میخوانی و ناتوانی را سربلندی مینامی؟
هوش مصنوعی: در این شطرنج، وزیر و گردانندهٔ اصلی دیگری بود؛ چیز زراندود کجا مانند زر ناب است.
هوش مصنوعی: باید از این جلوهٔ مجازی رها شد و به سوی نور حقیقی رهسپار گشت.
هوش مصنوعی: گاهی آشکار میشویم و گاهی پنهان؛ فرمان گردش آسمان چنین بوده است.
هوش مصنوعی: هزاران نکته در دل پنهان داریم و آنچه گفتیم یکی از هزار بود.
هوش مصنوعی: از همان آغاز غم پایان کار را داریم؛ روزگار وامدهنده است و ما بدهکاریم.
هوش مصنوعی: چگونه با وامی که روزگار داده توانگر شویم، وقتی فردا آن را پس خواهد گرفت؟
هوش مصنوعی: ای پروین، آگاهان بر کسانی میخندند که بسیار بیمایهاند اما خودپسندند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.