ای جسم سیاه مومیائی
کو آنهمه عجب و خودنمائی
با حال سکوت و بهت، چونی
در عالم انزوا چرائی
آژنگ ز رخ نمیکنی دور
ز ابروی، گره نمیگشائی
معلوم نشد به فکر و پرسش
این راز که شاه یا گدائی
گر گمره و آزمند بودی
امروز چه شد که پارسائی
با ما و نه در میان مائی
وقتی ز غرور و شوق و شادی
پا بر سر چرخ مینهادی
بودی چو پرندگان، سبکروح
در گلشن و کوهسار و وادی
آن روز، چه رسم و راه بودت
امروز، نه سفلهای، نه رادی
پیکان قضا بسر خلیدت
چون شد که ز پا نیوفتادی
صد قرن گذشته و تو تنها
در گوشهٔ دخمه ایستادی
گوئی که ز سنگ خاره زادی
کردی ز کدام جام می نوش
کاین گونه شدی نژند و مدهوش
بر رهگذر که، دوختی چشم
ایام، ترا چه گفت در گوش
بند تو، که بر گشود از پای
بار تو، که برگرفت از دوش
در عالم نیستی، چه دیدی
کاینسان متحیری و خاموش
دست چه کسی، بدست بودت
از بهر که، باز کردی آغوش
دیری است که گشتهای فراموش
شاید که سمند مهر راندی
نانی بگرسنهای رساندی
آفت زدهٔ حوادثی را
از ورطهٔ عجز وارهاندی
از دامن غرقهای گرفتی
تا دامن ساحلش کشاندی
هر قصه که گفتنی است، گفتی
هر نامه که خواندنیست خواندی
پهلوی شکستگان نشستی
از پای فتاده را نشاندی
فرجام، چرا ز کار ماندی
گوئی بتو دادهاند سوگند
کاین راز، نهان کنی به لبخند
این دست که گشته است پر چین
بودست چو شاخهای برومند
کردست هزار مشکل آسان
بستست هزار عهد و پیوند
بنموده به گمرهی، ره راست
بگشوده ز پای بندهای، بند
شاید که به بزمگاه فرعون
بگرفته و داده ساغری چند
کو دولت آن جهان خداوند
زان دم که تو خفتهای درین غار
گردنده سپهر، گشته بسیار
بس پاک دلان و نیک کاران
آلوده شدند و زشت کردار
بس جنگ، به آشتی بدل شد
بس صلح و صفا که گشت پیکار
بس زنگ که پاک شد به صیقل
بس آینه را گرفت زنگار
بس باز و تذرو را تبه کرد
شاهین عدم، بچنگ و منقار
ای یار، سخن بگوی با یار
ای مرده و کرده زندگانی
ای زندهٔ مرده، هیچ دانی
بس پادشهان و سرافرازان
بردند بخاک، حکمرانی
بس رمز ز دفتر سلیمان
خواندند به دیو، رایگانی
بگذشت چه قرنها، چه ایام
گه باغم و گه بشادمانی
بس کاخ بلند پایه، شد پست
اما تو بجای، همچنانی
بر قلعهٔ مرگ، مرزبانی
شداد نماند در شماری
با کار قضا نکرد کاری
نمرود و بلند برج بابل
شد خاک و برفت با غباری
مانا که ترا دلی پریشان
در سینه تپیده روزگاری
در راه تو، اوفتاده سنگی
در پای تو، در شکسته خاری
دزدیده، بچهرهٔ سیاهت
غلتیده سرشک انتظاری
در رهگذر عزیز یاری
شاید که ترا بروی زانو
جا داشته کودکی سخنگو
روزیش کشیدهای بدامن
گاهیش نشاندهای به پهلو
گه گریه و گاه خنده کرده
بوسیده گهت و سر گهی رو
یکبار، نهاده دل به بازی
یک لحظه، ترا گرفته بازو
گامی زده با تو کودکانه
پرسیده ز شهر و برج و بارو
در پای تو، هیچ مانده نیرو
گرد از رخ جان پاک رفتی
وین نکته ز غافلان نهفتی
اندرز گذشتگان شنیدی
حرفی ز گذشتهها نگفتی
از فتنه و گیر و دار، طاقی
با عبرت و بمی و بهت، جفتی
داد و ستد زمانه چون بود
ای دوست، چه دادی و گرفتی
اینجا اثری ز رفتگان نیست
چون شد که تو ماندی و نرفتی
چشم تو نگاه کرد و خفتی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به یاد یاران گذشته و حال زندگی میپردازد و از سرنوشتهای نیک و بد انسانها سخن میگوید. او به شخصیتی اشاره میکند که در حال حاضر به تنهایی در گوشهای نشسته و دچار سکوت شده است، در حالی که زمانی پویایی و سرزندگی داشته است. شاعر سوالاتی از او میپرسد تا از راز سکوت و انزوای او آگاه شود و به تحولات زمان اشاره میکند که چه مسائل و تغییراتی در دنیای اطراف او رخ داده و چطور بسیاری از بزرگان و پادشاهان به خاک سپرده شدهاند. در نهایت، او به یادآوری تأثیری که افراد بر زندگی یکدیگر دارند میپردازد و از غفلت از مسایل مهم زندگی شکایت میکند، در حالی که فرد به افکار و خاطرات گذشتهاش مشغول شده است.
هوش مصنوعی: ای جسم سیاه که به شکل مومیایی درآمدهای، چه دلیلی برای این همه خودستایی و نمایش داری؟
هوش مصنوعی: در حالتی خاموش و گیج، چگونه در دنیای تنهایی به گردش میپردازی؟
هوش مصنوعی: تو از چهرهات پردهبرداری نمیکنی و از ابرویت دور نمیشوی، و به این ترتیب، هیچ مشکلی را حل نمیکنی.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که مشخص نیست در دل و اندیشهی انسانها چه راز و سوالی نهفته است؛ آیا آنها از سر غنیترین مقامها (شاهی) هستند یا از فقر و بیمایگی (گدایی).
هوش مصنوعی: اگر امروز گمراه و آزمند بودی، حالا چه شده که پارسا و درستکار شدهای؟
هوش مصنوعی: وجود ما با توست اما تو در وسط ما نیستی، بلکه در کنار ما هستی.
هوش مصنوعی: زمانی که با احساس غرور و خوشحالی، خود را بر روی چرخ زندگی میگذاشتی.
هوش مصنوعی: تو مانند پرندگان بودی، آزاد و سرزنده، در میان باغها، کوهها و دشتها.
هوش مصنوعی: در آن روز، چه طرز و روشی داشتی که امروز نه ذلیل هستی و نه بیفایده.
هوش مصنوعی: چگونه شد که تیر سرنوشت تو را هدف قرار داد و با این حال نتوانستی بر خود بلندی کنی و به زمین بیفتی؟
هوش مصنوعی: هزار سال گذشته و تو همچنان در یک گوشهٔ تاریک و دورافتاده ایستادهای و از دیگران دوری کردهای.
هوش مصنوعی: انگار که تو از سنگ سخت و خارا متولد شدهای.
هوش مصنوعی: از کدام جام شراب نوشیدی که اینقدر سرنوشتی غمانگیز و مست به نظر میرسی؟
هوش مصنوعی: ایام (روزگار) در گوش تو چه گفت که اینگونه دلشکسته و پریشان شدهای؟
هوش مصنوعی: بند تو، که پای تو را از سختیها آزاد کرد و بار سنگین را از دوش تو برداشت.
هوش مصنوعی: در عالم عدم و نابودی، چه چیزهایی را دیدهای که این مردمان در حیرت و سکوت به سر میبرند؟
هوش مصنوعی: از چه کسی خواستی کمک و در آغوشی باز کردی که توانستی این وضعیت را تحمل کنی یا از آن خارج شوی؟
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که تو را فراموش کردهام.
هوش مصنوعی: شاید تو در اثر محبت و مهربانی، به کسی که گرسنه بوده، نانی رساندهای.
هوش مصنوعی: تو کسی را که به خاطر حوادث و مشکلات دچار آفت و سختی شده، از وضعیت ناتوانی و درماندگی نجات دادی.
هوش مصنوعی: تو از میان مشکلات و خطرات، کسی را نجات دادی و به امنیت و آرامش رساندی.
هوش مصنوعی: هر داستانی که لازم بود بیان شود، تو آن را بازگو کردی و هر نوشتهای که باید خوانده میشد، تو آن را خواندی.
هوش مصنوعی: تو در کنار کسانی که در زندگی شکست خوردهاند نشستی و به آنها آرامش دادی و دوباره به پا بلندشان کردی.
هوش مصنوعی: چرا در کار خود به نتیجه نرسیدی و متوقف ماندهای؟
هوش مصنوعی: انگار کسی به تو قسم خورده که این راز را با لبخند خود پنهان کنی.
هوش مصنوعی: دست او که چنان چین و چروک دارد، به خاطر تجربهها و سختیهایی است که در طول عمرش متحمل شده، مانند شاخهای که درختی بزرگ و تنومند را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هزار مشکل و دشواری را به آسانی حل کرده و هزار پیمان و ارتباط را برقرار کرده است.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه من به گمراهی رفتهام، خداوند راه صحیح را به من نشان داده و مرا از بندهای ظلمت و ناآگاهی آزاد کرده است.
هوش مصنوعی: شاید که در ضیافت فرعون، چند جام شراب به دست گرفته و دادهاند.
هوش مصنوعی: کجاست آن نعمت و خوشبختی که خداوند در آن جهان به کسان عطا کرده است؟
هوش مصنوعی: از وقتی که تو در این غار (دنیا) خوابیدهای، زمانه (سپهر) بسیار تغییر کرده و به دور خود میچرخد.
هوش مصنوعی: بسیاری از انسانهای پاکدل و نیکوکار به دنیای فریب و آلودگی گرفتار شدند و در نتیجه، زشتی و بدی در کردارشان رسوخ کرده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از جنگها به صلح و آرامش تبدیل شدند و به جای درگیری و نزاع، دوستی و صفا حاکم شد.
هوش مصنوعی: بسیار زنگها که به وسیلهٔ سابیدن و صیقل دادن پاک شد، به همین ترتیب، آینه نیز زنگار را از خود دور کرد و دوباره شفاف شد.
هوش مصنوعی: شاهین عدم، یعنی مرگ، بسیاری از موجودات زنده را به دام میاندازد و با چنگ و منقار خود آنها را نابود میکند.
هوش مصنوعی: ای دوست، با یار خود سخن بگو.
هوش مصنوعی: ای کسی که به ظاهر مردهای و زندگی را به کار بردهای، ای کسی که زندهای اما روح تو مرده است، آیا چیزی از این وضعیت میدانی؟
هوش مصنوعی: بسیاری از پادشاهان و افراد برجسته به خاک سپرده شدهاند، در حالی که حکومت و شوکت آنها به پایان رسیده و دیگر در این دنیا اثری از آنها نیست.
هوش مصنوعی: بسیاری از اسرار و نشانهها را از دفتر سلیمان (کتاب یا حکمت سلیمان) نزد دیوان (موجودات شرور) آوردند، به صورت رایگان و بدون هیچگونه هزینهای.
هوش مصنوعی: سالها و قرنهای زیادی گذشت، که گاهی در غم بودم و گاهی در شادی.
هوش مصنوعی: کاخهای بلند و معروف روزگاری به پایین آمده و از آبادی افتادهاند، اما تو (یعنی یاد یاران و دوستان) همچنان باقی و محترم هستی.
هوش مصنوعی: در مرزهای زندگی، تنها حافظهٔ مرگ است که بر ما نظارت میکند و برای آن مسئولیت دارد.
هوش مصنوعی: شداد، که یکی از فرمانروایان ستمگر یمن بود، در میان انسانها هیچگونه اثری از خود باقی نگذاشت و به سرنوشت(قضا) خود نرفت.
هوش مصنوعی: نمرود، پادشاهی که در برج بابل سلطنت میکرد، به خاک سپرده شد و به همراه او، همه چیز با گرد و غباری از بین رفت.
هوش مصنوعی: زمانی که دل تو در سینهات به شدت ناراحت و آشفته میزند، همیشه به یاد تو هستم.
هوش مصنوعی: در مسیر تو، سنگی به پای تو افتاده و خارهای شکستهای وجود دارد که در راه تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: کسی که دلش سودای تو را دارد، به خاطر تو اشکهایش را پنهانی و با چهرهای غمآلود ریخته است.
هوش مصنوعی: در مسیر دیدار یکی از دوستان عزیز.
هوش مصنوعی: شاید تو را بر زانو جا باشد، مانند کودکی که سخن میگوید.
هوش مصنوعی: تو در روزی به دامان او چیزی کشیدهای و او را در کنار خود نشسته و به پهلو گذاشتهای.
هوش مصنوعی: گاهی گریه کردهام و گاهی هم خنده، گاهی تو را بوسیدهام و گاهی هم سر به زمین گذاشتهام.
هوش مصنوعی: یک بار دل را به بازی گرفتهام و برای یک لحظه، دست تو را گرفتهام.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به لحظهای اشاره میکند که بهطور کودکانه و بیپرده از تو دربارهٔ شهرها، دژها و ساختارهای محکم سوال میکند و نشاندهندهٔ کنجکاوی و بیخیالی کودکانهاش است.
هوش مصنوعی: دیگر قوت و توانایی در برابر تو باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: تو با رفتن از دنیای خاکیات، روح پاکت به آسمان پرواز کرد و این حقیقت را که بسیاری از غافلان نمیدانند، در دل خود پنهان کردی.
هوش مصنوعی: تجربهها و نصایح کسانی که قبلاً زندگی کردهاند را شنیدهای، ولی از آنها چیزی دربارهٔ گذشتهها نگفتهای و بهرهای نبردهای.
هوش مصنوعی: از مشکلات و سختیها، درسی عبرتآموز و آگاهی همراه با ترس و حیرت به دست میآید.
هوش مصنوعی: ای دوست، در این دنیا رابطهها و معاملات چگونه است؟ چه چیزهایی را به دیگران دادهای و چه چیزهایی را از آنها دریافت کردهای؟
هوش مصنوعی: این دنیا هیچ نشانهای از رفتگان ندارد و جای سوال است که چطور تو باقی ماندی و نرفتی.
هوش مصنوعی: چشمان تو به من نگاه کردند و تو خواب رفتی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.