گرت ایدوست بود دیدهٔ روشن بین
بجهان گذران تکیه مکن چندین
نه بقائیست به اسفند مه و بهمن
نه ثباتی است به شهریور و فروردین
پی اعدام تو زین آینه گون ایوان
صبح کافور فشان آید و شب مشکین
فلک ایدوست به شطرنج همی ماند
که زمانیت کند مات و گهی فرزین
دل به سوگند دروغش نتوان بستن
که به هر لحظه دگرگونه کند آئین
به گذرگاه تو ایام بود رهزن
چه همی بار خود از جهل کنی سنگین
بربود است ز دارا و ز اسکندر
مهر سیمین کمر و مه کله زرین
ندهد هیچ کسی نسبت طاوسی
به شغالی که دم زشت کند رنگین
چو کبوتر بچه پرواز مکن فارغ
که به پروازگه تست قضا شاهین
ز کمان قدر آن تیر که بگریزد
کُشدت گرچه سراپای شوی روئین
همه خون دل خلق است در این ساغر
که دهد ساقی دهرت چو می نوشین
خاک خوردست بسی گلرخ و نسرین تن
که همیروید از آن سرو و گل و نسرین
مرو ای پیشرو قافله زین صحرا
که نیامد خبر از قافلهٔ پیشین
دل خود بینت بیازرد چنان کژدم
تن خاکیت ببلعید چنان تنّین
روز بگذشت، ز خواب سحری بگذر
کاروان رفت، رهی گیر و برو، منشین
به چمنزار دو، ای خوش خط و خال آهو
به سماوات شو، ای طایر علیین
به چه امید در این کوه کنی خارا
چو تو کشتست بسی کوهکن این شیرین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی ناپایداری و گذران زندگانی میپردازد و نسبت به تکیه کردن به دنیا و زمانه هشدار میدهد. شاعر اشاره میکند که هیچ چیز در این جهان ثابت نیست و اتفاقات مختلف میتوانند به ناگاه روی دهند. به تصویر کشیده میشود که فرد باید از جهل و ناآگاهی فرار کند و آگاه باشد که سرنوشتش در دستان خود اوست. همچنین، بر این نکته تاکید میشود که در تلاش برای کامیابی، باید از قافله پیشین درس بگیرد و به امیدهای کاذب وابسته نشود. شعر با تأکید بر ناپایداری زندگی و ارزش آگاهی و هوشیاری نسبت به زمان ادامه مییابد.
هوش مصنوعی: اگر علاقهات به کسی است، به چشم روشن و با بصیرت خود به دنیا تکیه نکن و به چیزهای گذرا دل مخور.
هوش مصنوعی: هیچ امنیت و ثباتی در دنیا وجود ندارد، نه در اسفند و بهمن (دو ماه زمستان) و نه در شهریور و فروردین (دو ماه بهار).
هوش مصنوعی: ایوان صبح، که شفاف و روشن به نظر میرسد، بوی کافور را انتشار میدهد و شب، با رنگ و بوی مشکیاش، آغوشی را نشان میدهد که برای تو به اعدام آماده است.
هوش مصنوعی: فلک (آسمان) نسبت به او (شخص مورد نظر) مانند یک بازی شطرنج عمل میکند که به خاطر او زمانای را مات میکند و گاهی نیز او را دستبهدست میکند.
هوش مصنوعی: دل نمیتواند به سوگند دروغ کسی اعتماد کند، زیرا او در هر لحظه از رفتار و حتی عهدش تغییر میکند.
هوش مصنوعی: ای زمان، در مسیر تو، حوادث و روزگار مانند یک دزد به ما نزدیک میشوند و ما را به خاطر نادانی و جهل خود در بار سنگینی گرفتار کردهایم.
هوش مصنوعی: از دارا و اسکندر، که هر دو از شاهان بزرگ و ثروتمند تاریخ هستند، محبت و عشق را گرفته و فقط مال و ثروت مانند کمر طلایی و صورت نقرهای باقی مانده است.
هوش مصنوعی: هیچکس به شغالی که دم زشتش را رنگین کند، نسبت طاووس نمیدهد. در واقع، این بیت به این نکته اشاره دارد که کسی که به ظاهرسازی و تظاهر بپردازد، نمیتواند به مقام و اصالت واقعی دست یابد.
هوش مصنوعی: مانند کبوتر بچه، بیتجربه پرواز نکن و بیخیال باش که قضا و قسمت تو به سرنوشت شاهین وابسته است.
هوش مصنوعی: اگر تیر کمانی به تو اصابت کند، حتی اگر تمام وجودت را از آهن بسازی، تو را خواهد کشت.
هوش مصنوعی: در این جام، همهٔ رنج و محنت مردم تهران نهفته است؛ ساقی (چشم زمان) مینوشاند این می را به تو.
هوش مصنوعی: بسیاری از زیباییها و مخلوقات لطیف و خوشبو، مانند گل و نسرین، از خاکی که بدن انسانها به آن تعلق دارد، میروید. این اشاره به ارتباط انسانها با طبیعت و نشانهای از زوال و مرگ آنها دارد.
هوش مصنوعی: ای پیشوای کاروان، از این بیابان نرو، چون خبری از کاروان قبلی نیامده است.
هوش مصنوعی: دل خود را به حالتی ناراحت و آزاردهنده ببین که مانند کژدم میتواند تن خاکی تو را ببلعد، درست مانند خزندهٔ عظیمالجثهای به نام تنّین که در روایتهای اسطورهای وجود دارد.
هوش مصنوعی: روز گذشت و زمان خواب سحرگاهی تمام شد. کاروان (دنیای زندگی) راه افتاد؛ پس باید به سوی مقصد بروی و درنگ نکن.
هوش مصنوعی: ای آهو با خط و خال زیبا، به چمنزار برو و به آسمان پرواز کن، ای پرنده بلندپایه.
هوش مصنوعی: به چه دلیلی در این کوه سنگی را میکنی، در حالی که بسیاری از کوهکنها سنگهای شیرینی را در این مکان کشت کردهاند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
در دلم تا به سحرگاه شب دوشین
هیچ نارامید این خاطر روشن بین
گفت: بنگر که چرا مینگرد گردون
به دو صد چشم در این تیره زمین چندین
خاک را قرصهٔ خورشید همی درزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.