هر چه بگزیدم از آن کیش برهمن به بود
هر که دیدم به در بتکده از من به بود
نالهٔ بلبلم آشفته به گلزار کشید
ور نه از طرف چمن، گوشهٔ گلخن به بود
بزم داود بهشتم، در یعقوب زدم
کز نوای شکرین ، تلخی شیون به بود
دوش در مجلس اصحاب نشستم، همه گوش
هر چه نشنیدم از آن، طعن برهمن به بود
عمر در عجب و ریا رفت، ندانستم، حیف
که مرا تیرگی از پاکی دامن به بود
گذر عشق روا بود درآتشکده هم
این قدر بود که در وادی ایمن به بود
عرفی انصاف دهم، آن چه که کردی همه عمر
گر همه طاعت حق بود ، نکردن به بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نکوهشِ ریا و خودبینی در دینداری است. گوینده خود را از برهمن و بتپرستان فروتر میشمارد، تلخیِ شیونِ عاشقانه را بر نوای شیرین ترجیح میدهد و از مجلس اهل ظاهر بیزاری میجوید. او افسوس میخورد که عمرش در ریا گذشته و آلودگیِ صادقانه را از پاکدامنیِ ریاکارانه بهتر میداند. در بیت پایانی به خود میگوید که طاعتهای عمرش، چون آلوده به ریا بود، اگر انجام نمیشد بهتر بود.
هوش مصنوعی: هر راه و آیینی را که برگزیدم، آیین برهمن از آن بهتر بود و هر کسی را که بر درِ بتخانه دیدم، از من بهتر بود. شاعر با فروتنیِ قلندرانه خود و دینداریِ ظاهریاش را از بتپرستان هم فروتر میشمارد.
هوش مصنوعی: نالهٔ بلبل مرا آشفته و بیقرار به گلزار کشاند؛ وگرنه کنجِ گلخن برایم از کنارهٔ چمن بهتر بود. یعنی گوشهنشینی را ترجیح میدادم، اما شور عشق مرا به گلستان برد.
هوش مصنوعی: بزمِ بهشتآسای داوود را رها کردم و به درِ خانهٔ یعقوب رفتم، زیرا تلخیِ ناله و شیون از نوای شیرینِ آواز بهتر است. یعنی غم و سوز عشق را بر خوشیِ طرب برگزیدم.
هوش مصنوعی: دیشب با تمام گوش در مجلس یاران و اهل دین نشستم و گوش دادم؛ اما از آنچه آنجا شنیدم، حتی طعنه و سرزنش برهمن بهتر بود. یعنی سخنان آن جمع بیحاصل و ریاکارانه بود.
هوش مصنوعی: افسوس که عمرم در خودپسندی و ریا گذشت و ندانستم که آلودگی و گناهکاری برای من از پاکدامنیِ ظاهری بهتر بود؛ زیرا پاکیِ همراه با غرور و ریا از گناهِ همراه با شکستگی بدتر است.
هوش مصنوعی: گذرِ عشق در آتشکده هم رواست و عشق در آنجا نیز جلوه میکند؛ تفاوت تنها در این است که جلوهاش در وادی ایمن، جایی که موسی آتشِ تجلی را دید، بهتر بود.
هوش مصنوعی: عرفی، اگر انصاف بدهم، هر کاری که در همهٔ عمرت کردی، حتی اگر همهاش طاعت خدا بود، نکردنش بهتر بود؛ چون آلوده به ریا و خودبینی بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.