ترا نامرادی مراد است و بس
چو تو نیستی اتحاد است و بس
ملک را شناسندگان جهان
به اطراف در، آشکار و نهان
بدانند از همنشینان او
دلایل برند از قرینان او
ز احوال ایشان بر احوال شاه
بگیرند در دم دلیل و گواه
نکو روی باید ندیم از نخست
به اندام و اعضا لطیف و درست
نکو اعتقاد و مبارک قدم
ملیح اللسان و رفیع الهمم
سخنگوی و خوش طبع و حاضر جواب
نکوخواه و هشیار و بیدار خواب
پسندیده اخلاق و عادات خوب
مهذّب شده از عوار و عیوب
ازینجا کند مرد خصلت شناس
ز آثار و احوال سلطان قیاس
مکن پیشه هرگز لجاج و دروغ
که بنشاند از آبرویت فروغ
دو شاخاند بی اصل در اصل کار
که جز زشت نامی نیارند بار
مکن در لجاج ای پسر بس غلو
که در اسفل افتی به جهل از علو
دروغ آردت در محلی فرود
که از هم فرو ریزدت تار و پود
چو باشد به نزدیک شاهت محل
عنان باز پس کش، مران در وَحَل
ز خود باخبر باش در نَهی و امر
بپرهیز از طعنه زید و عمرو
زهر گونه اقوال و اعمال تو
که هستند ناظر به احوال تو
چو کردند بیش و کَمَت را نگاه
کنندت بد و نیک نسبت به شاه
در اخلاق هر گونه زشت و نکوست
نگویند از تُست گویند ازوست
چنان کن که نام تو ای بهره مند
شود در نکونامی شه بلند
چو فرمایدت شاه پیغامبری
ز لفظش به یک حرف درنگذری
نه نقصان روا دار و نه برفزای
میفکن زبان در دهان چون درای
دقیق است و نازک پیام ملوک
نکردست هر کس در آن ره سلوک
رموز و اشارات ایشان جداست
برون زین لغتها که در لفظ ماست
سخنها که گوید به تو پادشاه
ز هر جنس و هر نوع و هر رسم و راه
همه نقش کن بر دل خود درست
پس آنگاه بر، کار بندش نخست
چو فرموده اول گرفتی به یاد
به اخر توانی به موضع نهاد
هر آن کو فراموشکار است و خام
به تقصیر و غفلت شود زشت نام
رسالت اگر رد کند ار قبول
نباید که دهشت نماید رسول
گشاده دل و خویشتندار باش
نه از کبر و نخوت گرانبار باش
طمع بگسل و تن مده در فریب
به ترتیب نه عجز کن نه عتیب
دو حال است افزودن و کاستن
که اصل اند در فتنه برخاستن
یکی تا عقوبت نباید کشید
دگر بیملامت بباید شنید
گرت حسب حالی در افتد صواب
مکن بددلی در سؤال و جواب
دل دشمن از هیبت شهریار
چنان کن که برهم زند روزگار
توهم کم مباش ار فزونی کند
که اقبال شه رهنمونی کند
مقامات او در مسامع فشان
به عدل و به انصاف او ده نشان
به بیم و گزند اندرین ره مپای
ازیرا تویی جملة الملک رای
ز جمهور خلقت چو بگزید شاه
دل و دست دشمن بکوب و بکاه
جهان را نه سر راست بینی نه پای
بنای محبت بماند به جای
نزاری کسی راست این دسترس
که همت ز کَونَین ببرید و بس
به عزم درست و به رای متین
شود ظاهر و باطنش همچو نین
کند روی یک روی در رویِ دوست
شود پاک چون خاک در کوی دوست
تو باری تبرّا کن از کاینات
تبرّات برهانَد از ترّهات
به همّت بر افلاک و انجم خرام
که معکوس سر زیر باشد مدام
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به اهمیت و ویژگیهای یک مشاور یا ندیم خوب برای شاه اشاره دارد. شاعر تأکید میکند که در absence یک شخصیت والا، همه چیز بیمعناست. او ویژگیهای یک ندیم نیکو را توصیف میکند: زیبایی ظاهر و باطن، حسن اخلاق، دانش و آگاهی، و صداقت.
توجه به رفتار و گفتار خود و احتیاط در تعاملات اجتماعی از دیگر نکات مهم است. شاعر بر اهمیت صداقت و اخلاق نیک تأکید میکند و هشدار میدهد که لجاجت و دروغ میتواند به آبرو آسیب برساند. او همچنین بیان میکند که باید مراقب پیامها و درخواستهای شاه بود و آنها را به دقت درک کرد.
در نهایت، شاعر سعی میکند تا شنونده را به سمت فضایل اخلاقی رهنمون کند و تأکید دارد که با اهتمام و جدیت، هم میتوان به رفیعی و مقام بلند رسید و هم در دوستی و محبت با دیگران توفیق یافت.
هوش مصنوعی: تو فقط یک نامرادی هستی و بس، و در نبود تو، چیزی جز جدایی و عدم اتحاد وجود ندارد.
هوش مصنوعی: افراد آگاه و دانا در مورد سلطنت، حقایقی را دربارهی آن به صورت علنی و مخفی میدانند.
هوش مصنوعی: دیگران از همراهان او نشانهها و دلایل او را میشناسند.
هوش مصنوعی: از وضعیت آنها میتوان حال و روز شاه را در آن لحظه فهمید و به دلیل و گواهی بر این موضوع دست یافت.
هوش مصنوعی: برای زیبا بودن، باید از همان ابتدا به ظرافت و درستی اعضا و اندام توجه کرد.
هوش مصنوعی: اعتقادی خوب و راهی نیک، زبانی شیرین و اهدافی بلند.
هوش مصنوعی: فردی که توانایی صحبت کردن خوب، خوشزبان و آماده پاسخگویی دارد، همچنین خیرخواه، باهوش و در حالت هوشیاری زندگی میکند.
هوش مصنوعی: اخلاق و عادات خوب که از نواقص و نقصها پاک شدهاند، مورد پسند و توجه هستند.
هوش مصنوعی: از اینجا مرد با دانشی را میتوان شناخت که از آثار و حال و احوال سلطان قیاس میکند.
هوش مصنوعی: هرگز به لجاجت و دروغگویی دست نزن، زیرا این کارها باعث میشود که اعتبار و آبرویت آسیب ببیند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که افرادی که بدون پایه و اساس درست و درستی حرکت میکنند، در نهایت به نتیجهای ناپسند و بدخواهانه دست مییابند و نمیتوانند در کارهایشان تأثیر مثبتی بگذارند.
هوش مصنوعی: پسر، در stubbornness و ر stubbornness زیاد نکن، که ممکن است به خاطر آن به جهل و نادانی بیفتی در حالی که از جایگاه بلندتری قرار داری.
هوش مصنوعی: اگر دروغی تو را به جایی کشاند، بدان که آنجا موجب نابودی و تزلزل تو خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر در نزدیکی پادشاهی قرار داشتی، کمی از قدرت و اختیار خود را پس بکش و به آرامی و با احتیاط عمل کن.
هوش مصنوعی: به خودت توجه کن و در کارهایت جنبههای مثبت و منفی را مد نظر داشته باش. از صحبتهای کنایهآمیز و قضاوتهای دیگران دوری کن.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در گفتار و رفتار تو وجود دارد، بازتابی از حال و وضعیت درونی توست.
هوش مصنوعی: وقتی که به رفتار و کردار تو نسبت به شاه نگاه میکنند، خوب و بد آن را سنجیده و بررسی میکنند.
هوش مصنوعی: در مورد اخلاق و رفتار انسان، هر نوع خوبی یا بدی که وجود دارد، نباید به خود او نسبت داده شود، بلکه باید گفت که این رفتارها از او نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: آنگونه عمل کن که نام تو در بلندای نیکنامی باقی بماند و همیشه مورد احترام و توجه باشد.
هوش مصنوعی: زمانی که پادشاه پیامی را ارسال میکند، نباید از کلمات او به سادگی بگذری و باید به یک کلمهاش نیز توجه کنی.
هوش مصنوعی: نه به کمبودها راضی باش و نه چیز دیگری را زیاد کن، همچنین زبانت را در دهان نگهدار و در آنها نیفکن.
هوش مصنوعی: پیامهای پادشاهان و بزرگان بسیار دقیق و ظریف هستند و هیچکس نمیتواند به آسانی به عمق این مسائل دست یابد، مگر آنکه در مسیر تلاش و سعی قدم بردارد.
هوش مصنوعی: رموز و نشانههای آنها فراتر از کلمات و زبانی است که ما با آن صحبت میکنیم.
هوش مصنوعی: هر چیزی که پادشاه به تو میگوید، از هر گونه، نوع و طریقی باشد.
هوش مصنوعی: ابتدا درون خود را به درستی شکل بده و سپس به کارهای بیرونیات بپرداز.
هوش مصنوعی: وقتی که در ابتدا دستور داده شد، تو آن را به خاطر سپردی؛ در پایان هم میتوانی به همان جا که اشاره شده است، برگردی.
هوش مصنوعی: هر کسی که فراموشکار و بیتجربه باشد، به خاطر اشتباهات و غفلتهایش، در نظر دیگران نام خوبی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر پیامبری رسالت خود را رد کند، نباید از آن وحشت کند.
هوش مصنوعی: دل را باز و گشاده نگاهدار و بر خود مسلط باش؛ نه اینکه به کبر و خودخواهی آویزی.
هوش مصنوعی: طعنه نزن و خودت را در دام فریب نذار. نه خیلی ضعیف باش و نه خودت را به ضعف و ناتوانی نشان بده.
هوش مصنوعی: دو حالت وجود دارد: یکی اضافه کردن و دیگری کم کردن. این دو حالت پایه و اصولی هستند که به بروز مشکلات و ناآرامیها منجر میشوند.
هوش مصنوعی: هر کس تا زمانی که عذاب و عواقب کارهایش را تجربه نکرده، نبایستی دیگران را سرزنش کند.
هوش مصنوعی: اگر در شرایطی قرار گرفتی که نیاز به تصمیمگیری صحیح داری، در سوال و جوابها بدگمانی و منفینگری را هرگز در نظر نداشته باش.
هوش مصنوعی: دل دشمن را با قدرت و شکوه پادشاهی به درجهای برسان که حتی سرنوشت و زمان را به چالش بکشد.
هوش مصنوعی: همیشه در نظر داشته باش که اگر به دیگران کمک کنی و برای آنها مفید باشی، ممکن است خودت هم با موفقیت و شانس بیشتری روبهرو شوی.
هوش مصنوعی: مقامهای او در دلها با عدالت و انصاف خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: نترس و از خطرها دوری کن در این مسیر، زیرا تو خود سلطان و پادشاه همه هستی.
هوش مصنوعی: وقتی خالق به برگزیدن فردی از میان مخلوقات تصمیم میگیرد، باید تمام دشمنان را از سر راه بردارد و از بین ببرد.
هوش مصنوعی: دنیا را نه به طور مستقیم و ساده ببین و نه به شکل پایهی عشق که باید در دل باقی بماند.
هوش مصنوعی: کسی را نمیتوان یافت که بتواند به این حد از دسترسی برسد که ارادهاش بر همه چیز حاکم باشد و از دو جهان (جهان هستی و نیستی) فراتر رود و فقط همین کافی است.
هوش مصنوعی: با ارادهای قوی و تدبیری منطقی، ظاهر و باطن او به هم شبیه و هماهنگ خواهد شد.
هوش مصنوعی: وقتی انسان با کسی که دوستش دارد، رو به رو میشود، تمام ناخالصیها و نگرانیهایش را کنار میگذارد و میتواند به سادگی و پاکی مانند خاکی در کوی آن دوست باشد.
هوش مصنوعی: به خودت بیندیش و از خلفیها و اشتباهات دنیا دوری کن، چرا که تنها رهایی از این افکار بیپایه به تو کمک میکند.
هوش مصنوعی: با تلاش و کوشش، به جایگاههای بلند و دور خواهید رسید، چرا که همیشه باید به سمت بالاتر حرکت کرد و سر را به خوبی بالا نگه داشت.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.