چون دید پدر که دردمند است
در عالم عشق شهربند است
برداشت ازو امید بهبود
کان رشتهٔ تب پر از گره بود
گفت ای جگر و جگرخور من
هم غل من و هم افسر من
نومیدی تو سماع کردم
خود را و ترا وداع کردم
افتاد پدر ز کار بگری
بگری به سزا و زار بگری
در گردنم آر دست و برخیز
آبی ز سرشک بر رخم ریز
تا غسل سفر کنم بدان آب
در مهد سفر خوشم برد خواب
این بازپسین دم رحیل است
در دیده به جای سرمه میل است
در بر گیرم نه جای ناز است
تا توشه کنم که ره دراز است
زین عالم رخت بر نهادم
در عالم دیگر اوفتادم
هم دور نیم ز عالم تو
می‌میرم و می‌خورم غم تو
با اینکه چو دیده نازنینی
بدرود که دیگرم نبینی
بدرود که رخت راه بستم
در کشتی رفتگان نشستم
بدرود که بار برنهادم
در قبض قیامت اوفتادم
بدرود که خویشی از میان رفت
ما دیر شدیم و کاروان رفت
بدرود که عزم کوچ کردم
رفتم نه چنان که باز گردم
چون از سر این درود بگذشت
بدرودش کرد و باز پس گشت
آمد به سرای خویش رنجور
نزدیک بدانکه جان شود دور
روزی دو ز روی ناتوانی
می‌کرد به غصه زندگانی
ناگه اجل از کمین برون تاخت
ناساخته کار، کار او ساخت
مرغ فلکی برون شد از دام
در مقعد صدق یافت آرام
عرشی به طناب عرش زد دست
خاکی به نشیب خاک پیوست
آسوده کسی است کاو در این دیر
ناسوده بوَد چو ماه در سیر
در خانهٔ غم بقا نگیرد
چون برق بزاید و بمیرد
در منزل عالم سپنجی
آسوده مباش تا نرنجی
آنکس که در این دهش مقام است
آسوده دلی بر او حرام است
آن مرد کزین حصار جان بُرد
آن مُرد در این نه این در آن مُرد
دیوی است جهان، فرشته صورت
در بند هلاکِ تو ضرورت
در کاسه‌ش نیست جز جگر چیز
وز پهلوی تست آن جگر نیز
سرو تو در این چمن دریغ است
کابش نمک و گیاش تیغ است
تا چند غم زمانه خوردن؟
تازیدن و تازیانه خوردن؟
عالم خوش‌خور که عالم این است
تو در غم عالمی، غم این است
آن مار بوَد نه مرد چالاک
کاو گنج رها کند خورَد خاک
خوش‌خور که گلِ جهان فروزی
چون مار مباش خاکْ روزی
عمر است غرض به عمر در پیچ
چون عمر نماند، گو ممان هیچ
سیم ارچه صلاح خوب و زشتی است
لنگر شکن هزار کشتی است
چون چَه مَسِتان، مدار در چنگ
بستان و بده چو آسیا سنگ
چون بستانی ببایدت داد
کز داد و ستد جهان شد آباد
چون بارت نیست باج نبود
بر ویرانی خراج نبود
زانان که جنیبه با تو راندند
بنگر به جریده تا که ماندند
رفتند کیان و دین‌پرستان
ماندند جهان به زیردستان
این قوم کیان و آن کیانند؟
بر جای کیان نگر کیانند!
هم‌پایهٔ آن سران نگردی
الا به طریق نیک‌مردی
نیکی کن و از بدی بیندیش
نیک آید نیک را فرا پیش
بد با تو نکرد هر که بد کرد
کان بد به یقین به جای خود کرد
نیکی بکن و به چَه در انداز
کز چه به تو روی برکند باز
هر نیک و بدی که در نوایی است
در گنبد عالمش صدایی است
با کوه کسی که راز گوید
کوه آنچه شنید باز گوید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پدر مجنون که از بیماری و درد فرزندش نگران است، با دل‌درد وداع می‌کند و به او توصیه می‌کند که آبی از اشک خود بر صورتش بریزد تا در سفر آماده باشد. او می‌فهمد که زمان جدایی فرارسیده و از مجنون خداحافظی می‌کند. پس از وداع، پدر به خانه‌ای که از غم مجنون پر شده برمیگردد و به شدت ناراحت می‌شود. در نهایت، او به سرانجام زندگی خود می‌رسد و حقیقت حیات را درک می‌کند، به این نتیجه می‌رسد که زندگی همراه با اندوه و نیکی و بدی است و نیکوکاران همیشه در یادها باقی می‌مانند.
هوش مصنوعی: هنگامی که پدر مجنون مشاهده کرد که او در عشق دچار درد و رنج است، متوجه شد که مجنون در عالم عشق گرفتار و دلبستهٔ لیلی است.
هوش مصنوعی: پدر مجنون از امید به بهبودی فرزندش ناامید است، زیرا بیماری عشق او آنقدر پیچیده و دشوار است که چین‌وچروک‌های زیادی در آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: مجنون به پدرش می‌گوید: ای جانم و محبوب من، تو هم بندگی من را می‌کشی و هم عیب‌پوشی من هستی.
هوش مصنوعی: متوجه شدم که از شدت ناامیدی، به خداحافظی تو پرداختم و خود را تسلیم این احساس کردم.
هوش مصنوعی: پدر مجنون از شدت ناراحتی و ناامیدی به گریه افتاده است و به حالت زار و دلbroken خود ادامه می‌دهد، گویی که بر درد و رنجی که فرزندش به او داده، اشک می‌ریزد.
هوش مصنوعی: پدر مجنون به او می‌گوید که دستش را روی گردن او بگذارد و از او بخواهد که اشک‌هایش را به صورتش بریزد، به این امید که او را تسکین دهد.
هوش مصنوعی: قبل از اینکه به سفر بروم، باید در آن آب غسل کنم تا در زمان سفر خواب خوشی را داشته باشم.
هوش مصنوعی: این آخرین لحظات جدایی است و در چشمانم به جای سرمه، اشک می‌ریزد.
هوش مصنوعی: مجنون می‌گوید که در این لحظهٔ آخر نمی‌توانم به ناز و زیبایی تو توجه کنم، زیرا باید برای سفر طولانی خود توشه‌ای بردارم.
هوش مصنوعی: از این دنیا خود را دور کرده‌ام و به دنیای دیگری رفته‌ام.
هوش مصنوعی: من از دنیای تو دور شده‌ام و به همین دلیل از غم تو می‌میرم و رنج می‌کشم.
هوش مصنوعی: با اینکه چشمان نازنین تو را وداع می‌کنم، اما این را بدان که دیگر هرگز مرا نخواهی دید.
هوش مصنوعی: با وداع، من به سفر رفته‌ام و بار و belongings خود را آماده کرده‌ام، در حالی که در کشتی کسانی که می‌روند نشسته‌ام.
هوش مصنوعی: بدرود، زیرا بار خود را بر دوش دارم و در روز قیامت به زمین افتادم.
هوش مصنوعی: وداع می‌کنم زیرا یکی از نزدیکانم از دنیا رفت. ما دیر به اینجا رسیدیم و کاروانی که باید با آن سفر کنیم، رفته است.
هوش مصنوعی: وداع می‌کنم، زیرا تصمیم به رفتن دارم و می‌روم نه به گونه‌ای که بتوانم بازگردم.
هوش مصنوعی: وقتی که از این وداع و خداحافظی عبور کرد، او (مجنون) به او خداحافظی کرد و به سوی خود بازگشت.
هوش مصنوعی: مجنون به خانه‌اش برگشت و در حالی که بیمار و رنجور بود، احساس کرد که نزدیک است جانش از بدن جدا شود.
هوش مصنوعی: روزی مجنون به خاطر ناتوانی و ضعف خود، از زندگی ناامید و غمگین بود.
هوش مصنوعی: ناگهان مرگ از کمین بیرون آمد و بر او حمله کرد، در حالی که مجنون هیچ کاری نکرده بود و هنوز زندگی‌اش به سامان نرسیده بود.
هوش مصنوعی: مرغ آسمانی (روح مجنون) از دام (زندگی مادی) رهایی یافت و در جایگاه حقیقت و صدق (آرامش و حقیقت وجودی‌اش) آرامش پیدا کرد.
هوش مصنوعی: مجنون که از دنیا و معصومیت خود رنج می‌برد، به صورت نمادین به عرش (جایی از آسمان یا مقام اعلی) دست می‌زند، اما در عین حال به خاک می‌افتد و به زمین و واقعیت‌های مادی بازمی‌گردد. این بیت نشان‌دهنده تضاد میان آمال بزرگ و واقعیت‌های زمین است.
هوش مصنوعی: آسوده کسی است که در این خانهٔ پرآشفتگی و ناامنی باشد، مانند ماه که در حرکت و گردش خود همیشه آرام و روشن است.
هوش مصنوعی: در خانهٔ غم، سکونت و ماندگاری ممکن نیست، زیرا مانند برق است که ناگهانی ظاهر می‌شود و بلافاصله از بین می‌رود.
در این دنیای عاریتی و زودگذر میاسای تا رنج نبینی (سپنج یعنی عاریتی، مهمان. کنایه است از دنیا)
هوش مصنوعی: شخصی که در این بخشش مقام ویژه‌ای دارد، نباید با دل آرام و راحت زندگی کند.
هوش مصنوعی: مردی که از این دوری و حصار جان خارج شد، در واقع مردی است که در این دنیا و این زندگی، به معنای واقعی مرده است و در دنیای دیگر زندگی می‌کند.
هوش مصنوعی: جهان مثل یک دیو وحشتناک است و تو، ای مجنون، در چنگال آن دیو گرفتار شده‌ای. فرشته‌ها در این عالم زیبا به جنس می‌آیند، اما تو به خاطر عشق و هلاکت خود گرفتار گشته‌ای.
هوش مصنوعی: در کاسه مجنون چیزی جز دل شکسته‌اش نیست و آن دل نیز تنها از جانب تو (که لیلی هستی) به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: سرو تو در این چمن، بسیار زیبا و باارزش است و چمن از نبودن تو تأسف می‌خورد. طعنه به این می‌زند که با زیبایی و جذابیت تو، نعمت‌های دیگر مانند نمک و تیغ ناچیز و بی‌ارزش هستند.
هوش مصنوعی: چقدر باید به خاطر مشکلات زمانه غمگین باشی؟ آیا تنها باید فرار کنی و ضربه‌های زندگی را تحمل کنی؟
این عالم که شایسته‌ی شادی است بر تو غمناک است چون در غم آنی.
هوش مصنوعی: مار موجودی حیله‌گر و مکار است که به جای اینکه به چیزهای ارزشمند و گران‌بها توجه کند، به خاک و چیزهای بی‌ارزش روی می‌آورد؛ نه انسانی چالاک و باهوش که گنج‌ها را می‌گذراند.
خوش بخور که گل جهان افروز هستی؛ مار نیستی که روزی (تو از این عالم) خاک خوری باشد
هوش مصنوعی: زندگی هدفش تنها عمر است، پس برای چه درگیر اشتغالات دنیوی بشویم؟ وقتی عمر به پایان برسد، دیگر چیزی را نباید در نظر داشت.
هوش مصنوعی: خود امکانات و ویژگی‌های سیم (نقره) ممکن است مفید و خوشایند به نظر برسد، اما در واقع می‌تواند موجب خرابکاری و غرق شدن هزاران کشتی شود، یعنی به خاطر جنبه‌های منفی‌اش، خیرات و خوبی‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد.
چون چاه نباش که آب را در خود نگه می‌دارد بلکه مثل سنگ آسیا باش که می‌گیرد و می‌بخشد
هوش مصنوعی: وقتی که باید به باغی بروی، باید توجه داشته باشی که با تعاملات و تجارت، جهان آباد می‌شود.
هوش مصنوعی: زمانی که تو باری برای حمل و نقل نداشته باشی، نیازی به پرداخت مالیات یا عوارض برای ویرانی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: به افرادی که از تو جدا شدند فکر کن و به یادآور که در کدام مکان‌ها و در چه حالاتی باقی مانده‌اند.
سروران و دین‌پرستان رفتند و جهان را به زیردستان واگذاشتند (کیان یعنی کی‌ها و شاهان باستانی ایران از قبیل کیقباد و ... )
این قوم که هستند و آنها که بودند؟ ببین برجای پادشاهان کیانی چه کسانی تکیه زده‌اند!
هم‌شان و هم‌پایه آن پادشاهان کیانی نخواهی شد الا از راه نیکویی و نیک‌مردی.
هوش مصنوعی: نیکوکاری کن و دربارهٔ بدی‌ها فکر کن تا نیکی به سراغ تو بیاید و نیکان را به سوی تو بکشاند.
هوش مصنوعی: هرکس که با تو بدی کرد، بدان که او این بدی را به خاطر خودش انجام داده و این بدی در واقع به خودش برمیگردد.
نیکی کن؛ حتی اگر به یک چاه نیکی و بخشش کنی آنرا روزی به تو برخواهد گرداند.
در گنبد عالم هر نوایی، زشت یا زیبا؛ همان انعکاس و برگشت را دارد. هر نیک و بد که می‌کنی همان به تو برمیگردد.
هوش مصنوعی: اگر کسی با کوه راز و رازی بگوید، کوه آنچه را شنید، دوباره بازگو می‌کند. یعنی هیچ چیزی در این دنیا نمی‌تواند محرم راز باشد و همه‌چیز ممکن است افشا شود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.