سازندهٔ ارغنون این ساز
از پرده چنین برآرد آواز
کان مرغ به کام نارسیده
از نوفلیان چو شد بریده
طیارهٔ تند را شتابان
میراند چو باد در بیابان
میخواند سرود بیوفایی
بر نوفل و آن خلاف رایی
با هر دمنی از آن ولایت
میکرد ز بخت بد شکایت
میرفت سرشکریز و رنجور
انداخته دید دامی از دور
در دام فتاده آهویی چند
محکم شده دست و پای در بند
صیاد بدین طمع که خیزد
خون از تن آهوان بریزد
مجنون به شفاعت اسب را راند
صیاد سوار دید و درماند
گفتا که به رسم دامیاری
مهمان توام بدانچه داری
دام از سر آهوان جدا کن
این یک دو رمیده را رها کن
بیجان چه کنی رمیدهای را؟
جانی است هر آفریدهای را
چشمی و سرینی اینچنین خوب
بر هر دو نبشته غیر مغضوب
دل چون دهدت که برستیزی؟
خون دو سه بیگنه بریزی؟
آن کس که نه آدمی است گرگ است
آهوکُشی آهویی بزرگ است
چشمش نه به چشم یار ماند؟
رویش نه به نوبهار ماند؟
بگذار به حقِ چشم یارش
بنواز به باد نوبهارش
گردن مزنش، که بیوفا نیست
در گردن او رسن روا نیست
آن گردنِ طوقبند آزاد
افسوس بود به تیغ پولاد
وان چشم سیاهِ سرمهسوده
در خاک خطا بود غنوده
وان سینه که رشک سیمِ ناب است
نه در خور آتش و کباب است
وان ساده سرین نازپرورد
دانی که به زخم نیست درخوَرد
وان نافه که مشک ناب دارد
خون ریختنش چه آب دارد؟
وان پای لطیف خیزَرانی
درخورد شکنجه نیست دانی
وان پشت که بار کس نسنجد
بر پشت زمین زنی، برنجد
صیاد بدان نشید کاو خواند
انگشت گرفته در دهن ماند
گفتا سخن تو کردمی گوش
گر فقر نبودمی همآغوش
نخجیر دو ماهه قیدم این است
یک خانه عیال و صیدم این است
صیاد بدین نیازمندی
آزادی صید چون پسندی؟
گر بر سر صید سایه داری
جان بازخرش که مایه داری
مجنون به جواب آن تهیدست
از مرکب خود سبک فرو جست
آهوتک خویش را بدو داد
تا گردن آهوان شد آزاد
او ماند و یکی دو آهوی خرد
صیاد برفت و بارگی برد
میداد ز دوستی نه زافسوس
بر چشم سیاه آهوان بوس
کاین چشم اگرنه چشم یار است
زان چشم سیاه یادگار است
بسیار بر آهوان دعا کرد
وانگاه ز دامشان رها کرد
رفت از پس آهوان شتابان
فریادکنان در آن بیابان
بی کینهوری سلاح بسته
چون گل به سلاح خویش خسته
در مرحلههای ریگ جوشان
گشته ز تَبِش چو دیگ جوشان
از دل به هوا بخار داده
خارا و قصب به خار داده
شب چون قصب سیاه پوشید
خورشید قصب ز ماه پوشید
آن شیفتهٔ مه حصاری
چون تار قصب شد از نزاری
زانسان که به هیچ جستجویی
فرقش نکند کسی ز مویی
شب چون سر زلف یار تاریک
ره چون تن دوستار باریک
شد نوحهکنان درون غاری
چون مار گزیده سوسماری
از بحر دو دیده گوهر افشاند
بنشست ز پای و موج بنشاند
پیچید چنانکه بر زمین مار
یا بر سر آتش افکنی خار
تا روز نخفت از آه کردن
وز نامه چو شب سیاه کردن
چون صبح به فال نیکروزی
برزد علم جهان فروزی
ابروی حبش به چین درآمد
کهآیینهٔ چین ز چین برآمد
آن آینهٔ خیال در چنگ
چون آینه بود، لیک در زنگ
برخاست چنانکه دود از آتش
چون دود عبیر بوی او خوش
ره پیش گرفت بیتخوانان
برداشته بانگ مهربانان
ناگاه رسید در مقامی
انداخته دید باز دامی
در دام گوزنی اوفتاده
گردن ز رسن به تیغ داده
صیاد برآن گوزن گلرنگ
آورده چو شیر شرزه آهنگ
تا بی گهنیش خون بریزد
خونی که چنین از او چه خیزد
مجنون چو رسید پیش صیاد
بگشاد زبان چو نیش فصاد
کای چون سگ ظالمان زبونگیر
دام از سر عاجزان برون گیر!
بگذار که این اسیرِ بندی
روزی دو کند نشاطمندی
زین جفتهٔ خون کرانه گیرد
با جفت خود آشیانه گیرد
آن جفت که امشبش نجوید
از گم شدنش ترا چه گوید؟
کای آنکه ترا ز من جدا کرد
مأخوذ مباد جز بدین درد
صیادِ تو روز خوش مبیناد
یعنی که به روز من نشیناد
گر ترسی از آه دردمندان
برکن ز چنین شکار دندان
رای تو چه کردی ار به تقدیر
نخجیرگر او شدی تو نخجیر
شکرانهٔ این چه میپذیری
کاو صید شد و تو صیدگیری
صیاد بدین سخنگزاری
شد دور ز خون آن شکاری
گفتا نکنم هلاک جانش
اما ندهم به رایگانش
وجه خورش من این شکار است
گر بازخریش وقت کار است
مجنون همه ساز و آلت خویش
برکند و سبک نهاد در پیش
صیاد سلیح و ساز برداشت
صیدی سره دید و صید بگذاشت
مجنون سوی آن شکار دلبند
آمد چو پدر به سوی فرزند
مالید بر او چو دوستان دست
هرجا که شکسته دید میبست
سر تا پایش به کف بخارید
زو گرد و ز دیده اشک بارید
گفت ای ز رفیقِ خویشتن دور
تو نیز چو من ز دوست مهجور
ای پیشرو سپاه صحرا
خرگاهنشینِ کوهِ خضرا
بویِ تو ز دوست یادگارم
چشم تو نظیر چشم یارم
در سایهٔ جفت باد جایت
وز دام گشاده باد پایت
دندان تو از دهانهٔ زر
هم در صدفِ لب تو بهتر
چرم تو که سازمند زِه شد
هم بر زه جامهٔ تو به شد
اشک تو اگر چه هست تریاک
ناریخته بِه چو زهر بر خاک
ای سینهگشایِ گردنافراز
در سوختهسینهای بپرداز!
دانم که در این حصارِ سربست
زان ماه حصاریت خبر هست
وقتی که چرا کنی در آن بوم
حال دل من کنیش معلوم
کای مانده به کام دشمنانم
چونان که بخواهی آنچنانم
تو دور و من از تو نیز هم دور
رنجور من و تو نیز رنجور
پیری نه که در میانه افتد
تیری نه که بر نشانه افتد
بادی که ندارد از تو بویی
نامش نبرم به هیچ رویی
یادی که ز تو اثر ندارد
بر خاطر من گذر ندارد
زینگونه یکی نه بلکه صد بیش
میگفت بهحسبِ حالت خویش
از پای گوزن بند بگشاد
چشمش بوسید و کردش آزاد
چون رفت گوزن دام دیده
زان بقعه روان شد آرمیده
سیارهٔ شب چو بر سر چاه
یوسف رویی خرید چون ماه
از انجمن رصد فروشان
شد مصر فلک چو نیل جوشان
آن میل کشیده میل بر میل
میرفت چو نیل جامه در نیل
چندان که زبان به در کند مار
یا مرغ زند به آب منقار
ناسوده چو مار بر دریده
نغنوده چو مرغ پر بریده
مغزش ز حرارت دماغش
سوزنده چو روغن چراغش
گر خود به مثَل چو شمع مردی
پهلو به سوی زمین نبردی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
مجنون در بیابان، صیادی را میبیند که دو آهو را در دام شکار کرده و قصد دارد که آنها را بکشد؛ او از صیاد میخواهد که آن موجودات زیبا و بیگناه را رها کند و صیاد در برابر خواست مجنون، پول و بهایی میخواهد؛ مجنون اسب خود را بهاو میدهد و آهوها را رها میسازد. شب را غمگین و گریان و بیدار و بهیاد معشوق در بیابان بهسر میبرد. روز بعد به شکارچی دیگری میرسد که او گوزنی را بهدام انداختهاست و آزادی آن گوزن را نیز با دادن شمشیر و سلاح خود میخرد و در هنگام رها کردن، از گوزن میخواهد که پیام و حالش را به یار برساند و شب بعد را نیز بیدار و گریان در بیابان میگذراند.
پرده: نغمه، مقام || عالم غیب.
هوش مصنوعی: این پرنده که هنوز به آرزوی خود (نوفلیان) نرسیده، در حالتی ناامید کننده گرفتار آمده و دچار جدایی شده است.
«طیارهٔ تند» یعنی پرندهٔ تیزپرواز که مراد اسب مجنون است. معنی بیت: مجنون، اسب تندرواش را به سرعتِ باد در بیابان میتاخت.
هوش مصنوعی: مجنون سرود بیوفایی را برای نوفل (شخصیتی در داستان) میخواند و به او نادرستی و نابخردیاش را میفهماند.
هوش مصنوعی: مجنون در هر مکانی از آن سرزمین به خاطر بخت بدش، از غم و ننگ خود شکایت میکرد.
هوش مصنوعی: مجنون با چشمانی اشکبار و رنجیده در حال حرکت بود که از دور دامی را مشاهده کرد.
چند آهو را دید که در دام افتاده و دست و پایشان محکم در بند گرفتار بود.
صیاد در حال حرکت بهسمت آهوان بود تا آنها را گردن بزند.
مجنون برای شفاعت آهوان، اسب را تاخت و صیاد او را دید و صبر کرد.
مجنون به صیاد میگوید به رسم شکارچیان مهمان تو هستم.
هوش مصنوعی: باید دام را از سر آهوان برداری و این دو آهوی رمیده را آزاد کنی.
چرا این موجود وحشتکرده را میکشی؟ هر آفریدهای جانی دارد.
چشم و اندامی چنین زیبا که بر آنها نوشتهشده «خشم ممنوع»
دل چون دهدت؟ ... یعنی دلت چطور اجازه میدهد خصومت کنی و خون دو سه آهوی بیگناه را بریزی؟ (بیت سه جمله است افعال: دهد، برستیزی و بریزی) امروزه در محاوره « چطور دلت میاد؟» همان معنی «دل چون دهدت؟» را میدهد.
آهویی بزرگ است یعنی گناه بزرگی است.
آیا چشم این آهو به چشمان زیبای یار شبیه نیست؟ آیا چهرهای به زیبایی بهار ندارد؟
به حق چشم زیبای یار از او بگذر و مثل نسیم بهاری با او مهربان باش.
گردنش را مزن که با محبت است و در بند کردن او شایسته نیست.
آن گردن که از طوقبند، آزاد است حیف است که بریده شود.
آن چشمان سیاه سرمهکشیده حیف است که بر خاک بیفتد.
آن سینه که از نقره ناب درخشانتر است سزاوار نیست که کباب شود.
آن سُرین و ران زیبای نازپرورده، خود میدانی که سزاوار نیست تیر بخورد.
این آهو که مشک و نافهای خوشعطر دارد، کشتنش چه لذت و آبرویی دارد؟
این پاهای کشیده و ظریف (مثل خیزران) درخورد و سزاوار رنج و شکنجه نیستند.
پشتی که بار نکشیده و آزاد است، با زمین زدن آزرده میشود.
صیاد از (زیبایی) شعری که مجنون خواند، انگشت بهدهان و متعجب ماند.
گفت: به حرف تو گوش میکردم، اگر تنگدست و فقیر نبودم.
دو ماه منتظر این شکار بودهام و یک خانه زن و فرزند دارم و اکنون این تنها صید من است.
یک صیاد به این تنگدستی؛ چطور میپسندی که صیدش را آزاد کنی؟
اگر به این صید لطف داری، پس جانش را بخر زیرا دارا هستی.
مجنون با پاسخ آن مرد تهیدست به سرعت از اسب بهپایین جست.
آهوتک یعنی اسب تندرو. مجنون از اسب پیاده شد و اسب خود را به آن شخص داد و آهوان آزاد شدند.
مجنون ماند و یکیدو آهوی کوچک و صیاد رفت و اسب را برد.
از روی مهربانی و نه از روی غم، چشمان سیاه آهوها را بوسید.
اگرچه اینها چشمان سیاه یار نیست اما نشانی از آن چشمان دارد.
آن آهوها را بسیار دعا کرد و از بند رهایشان کرد.
پس از رفتن آهوها، شتابان و فریادکنان به سوی بیابان رفت.
مصرع اول: (مجنون که اسبش را به صیاد داد) بیقصد جنگ هنوز سلاح و برگ را با خود نگهداشت.
تَبِش: گرما، گرمی.
هوش مصنوعی: از دل، بخارِ غم و اندوهی در هوا پاشیده شده و گیاهان درختان به خار و تیغ دچار شدهاند.
هوش مصنوعی: شب مانند نی (قصب) تاریک و سیاه شد و خورشید هم جلوهاش مانند ماه پوشیده گردید.
هوش مصنوعی: مجنون، که به عشق لیلی دلبسته است، به اندازهای در عشق او غرق شده که حس و حالش همچون حصاری از تار نازک شده است و این نشاندهندهٔ ضعف و آسیبپذیری اوست.
هوش مصنوعی: مجنون به اندازهای به لیلی وابسته است که هیچ کس نمیتواند او را از جستجویش منحرف کند، حتی به اندازهٔ یک مو.
دوستار: پرندهای است آبزی.
هوش مصنوعی: مجنون درون غاری نشست و به شدت ناله میکند، مانند ماری که گزیده شده و حالش بد است.
هوش مصنوعی: مجنون از چشمانش اشکهایی چون مروارید میریزد و سپس به زمین مینشیند و احساساتش را آرام میکند.
هوش مصنوعی: مجنون به گونهای دست و پا میزند که مانند مار بر زمین میپیچد یا مانند خار که بر روی آتش افکنده شود، به طرز ناشیانهای در تلاش است.
هوش مصنوعی: مجنون تا آن زمان نمیخوابد و آرام نمیگیرد که ادامه دردش را از آه کشیدن و غم نوشتن برساند، گویی شب در دل روز را سیاه کرده است.
هوش مصنوعی: چون صبح روشن و امیدوار به آمدن روز جدید، علم (پرچم یا نشانه) نورانی دنیا به اهتزاز درمیآید.
هوش مصنوعی: ابروی دختری از حبشه (به معنای زیبایی یا معشوق) به شکل و زیبایی چین (چین و چروک) درآمده است، به گونهای که زیباییاش مانند آینهای است که از چین درست شده باشد.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف یک تصویر زیبا و خیالی میپردازد که در چنگ (دست) مجنون قرار دارد. این تصویر مثل آینهای روشن و زیبا است، اما در واقع به خاطر زنگ و کثیفی، کیفیت خود را از دست داده است. به عبارتی، هرچند تصویر زیباست، نقصهایی آن را تحت تأثیر قرار داده است.
هوش مصنوعی: مجنون مانند دودی که از آتش بلند میشود، برخاست و بوی خوش عطرش به مشام میرسد.
بیتخوانان: شاد. (بیت در اینجا یعنی شعر و آهنگی که ریتم شادی دارد و معمولا با دستزدن خوانده میشود) یعنی مجنون در صبح، احساس نشاطی کرد و بیتخوان و غزلخوان به راه افتاد.
هوش مصنوعی: ناگهان به جایی رسید و متوجه شد که دامی بر زمین افکنده شده است.
هوش مصنوعی: مجنون مشاهده میکند که گوزنی در دام افتاده است و گردن او گرفتار طنابی شده که به تیغ وصل است، یعنی در خطر جدی قرار دارد.
هوش مصنوعی: صیاد، گوزن زیبا و خاصی که رنگامیزیاش شبیه به گل است، را به شکار آورده و مانند یک شیر دلیر و شجاع به سوی او حمله کرده است.
هوش مصنوعی: مجنون در حالتی غمانگیز و پریشان، به خاطر آن گوزن گلرنگ که صیاد شکار کرده، خونش به دلش میریزد. او از خود میپرسد که وقتی اینقدر برایش سخت است، چه کار دیگری میتواند از او سر بزند.
مصرع دوم: سخنهای تند و تیز گفت؛ تیز و گزنده همچون نیشتر رگزن و فصاد.
زبونگیر یعنی ضعیفگیر و زبونکُش یعنی ضعیفکش
هوش مصنوعی: اجازه بده که این زندانی و بنده، روزی دو بار به شادی و سرور دست یابد.
هوش مصنوعی: این آهو که بر لب جوی خون نشسته، با جفت خود لانهای خواهد ساخت و زندگی مشترکی را آغاز خواهد کرد.
هوش مصنوعی: آن جفت که امشب به دنبال تو نمیگردد، وقتی از گم شدنش خبر داشته باشد، با تو چه خواهد گفت؟
هوش مصنوعی: ای کسی که تو مرا از خود جدا کردی، مبادا که دچار چیزی جز این درد شوی.
هوش مصنوعی: صیدی که تو به آن وابستهای، روز خوشی را نخواهد دید، یعنی او هرگز خوشحال نخواهد شد و نمیتواند بخندد. این به معنای آن است که جدایی از من، او را به سیاهچالی از غم و اندوه میبرد.
هوش مصنوعی: اگر از صدای آه و نالهٔ دردمندان میترسی، از چنین شکار کردن و به دام انداختن خود را کنار بکش.
هوش مصنوعی: اگر تو واقعاً به اراده و سرنوشت نپرداختهای، پس چرا تو خودت برای شکار او (مجنون) شکارچی شدهای؟
هوش مصنوعی: شکرانهٔ این چه احساس gratitude و قدردانی میکنی، در حالی که او (مجال یا اشاره به تقدیر) صید شده و تو در نقش صیدگیر قرار داری.
هوش مصنوعی: صیاد به خاطر این حرف و رفتار، از خون آن شکار دور شد و خود را کنار کشید.
هوش مصنوعی: او (صیاد) میگوید که هرگز جان آهوی شکار را هلاک نمیکند، اما نمیتواند آن را بهراحتی و بیدلیل رها کند.
هوش مصنوعی: مجنون میگوید که خورشید زندگیام به خاطر این شکار (آهوان) است و اگر بخواهم از آنها جدا شوم، در زمان سختی، نمیتوانم.
هوش مصنوعی: مجنون تمام ابزارها و وسایلش را کنار گذاشت و بارش را سبک کرد.
هوش مصنوعی: صیاد، سلاح و ابزار شکار را برداشت و وقتی شکار زیبایی را دید، از شکار قبلی خود گذشت.
هوش مصنوعی: مجنون بهسوی آن شکارِ محبوبش، عطرآگین و خوشطرح، آمد مانند پدری که بهسوی فرزندش میرود.
هوش مصنوعی: مجنون به دوستیهایش در نزدیکی لیلی دست کشید و هر کجا که آسیب دیده بود، آن را التیام میبخشید.
هوش مصنوعی: مجنون از شدت احساسات و غم، تمام سر و بدنش را به عرق انداخته و از چشمانش اشک میریزد.
هوش مصنوعی: مجنون در اینجا به دوست خود میگوید که تو هم مانند من، از رفیق و همراه خود دور هستی و از او بینصیب ماندهای.
هوش مصنوعی: ای کسی که پیشتاز و فرماندهٔ گروهی در بیابان هستی و در کنار کوه سبز زندگی میکنی.
هوش مصنوعی: بوی تو یادگاری از دوست است و چشم تو مشابه چشم یار من میباشد.
هوش مصنوعی: در زیر سایهٔ نسیم، جای تو امن و آرام باشد و پای تو از دامی که تو را گرفتار کند، آزاد و رها باشد.
دندان تو در صدف لبهایت بهتر و زیباتر است از بودن در زر. (در قدیم دندان گوزن و ... را در زر گرفته و به عنوان دفع چشم زخم بر کودکان و جوانان میآویختهاند. همچنین دندانهای گوزن در زیبایی به مروارید تشبیه شدهاند.)
چرم تو برازندهٔ زه جامه توست نه برای ساختن کمان.
هوش مصنوعی: اشک تو، هرچند مانند تریاک است، و بر زمین ریخته میشود، از زهر هم کشندهتر و آسیبزنندهتر است.
هوش مصنوعی: ای کسی که سینهات را میگشایی و خودت را بلندمرتبه و نیرومند نشان میدهی، به دلسوختهای که در درد و عذاب است، توجه کن و به حال او رسیدگی کن!
هوش مصنوعی: من میدانم که در این دیوار محکم و بسته، از آن ماه که تو در حصار او هستی، خبری وجود دارد.
هوش مصنوعی: هرگاه که در آن سرزمین بگریزی، حال دلم به خوبی مشخص میشود.
هوش مصنوعی: من همچنان در چنگال دشمنانم ماندهام و در وضعیت دشواری هستم، به طوری که اگر بخواهی، میتوانی با من هرگونه که بخواهی رفتار کنی.
هوش مصنوعی: تو از من دوری و من نیز از تو دور هستم، هر دوی ما در حال رنج کشیدن هستیم و به نوعی دردی مشترک داریم.
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم پیری اشاره دارد که مانند تیر در میانه نشسته، به طوری که فرد مانند تیر اگر بخواهد خود را به هدف برساند، دیگر به آن هدف نمیرسد و به نوعی از نشاط و جوانی دور شده است. پیری به عنوان یک وضعیت غیرقابل برگشت از تواناییها و انرژیهای جوانی یاد میشود.
هوش مصنوعی: اگر بادی که از تو بویی ندارد، وجود ندارد، پس نباید نام آن را به هیچ وجه بر زبان آورم.
هوش مصنوعی: یاد تو هیچ تأثیری بر ذهن من ندارد و نمیتواند به خاطر من بیاید.
هوش مصنوعی: او در آن حال خاص، نه تنها یک بار، بلکه بارها سخن میگفت و این گفتار به تناسب حال او، بیشتر از آنچه که بود، احساساتی و عاطفی بود.
هوش مصنوعی: مجنون بند پاهای گوزن را باز کرد، سپس او را بوسید و آزادش کرد.
هوش مصنوعی: وقتی که گوزن از دام رهایی یافت و به آن مکان (بقعه) رسید، احساس آرامش و رهایی کرد.
هوش مصنوعی: در شب، وقتی سیارهٔ شب (یعنی ماه) بر بالای چاه یوسف تابیده، به زیبایی و روشنی اش، به مانند روی ماه (یوسف) جلوه میکند.
هوش مصنوعی: چون رصدخانهٔ ستارهشناسان در شهر مصر (که به خاطر نهر نیلش معروف است) به تماشا نشستهاند، آسمان مانند نهر نیل در حال جوش و خروش به نظر میرسد.
دردمند و سرگردان همچون شخص میلکشیده بر چشم، غمگین میل بر میل در شب میرفت. ( منظور از نیلجامه، غمگین است. نیل دوم یعنی کبود شب)
به همان زمان کم که مار زبانش را بهدر میکند و پرنده برای نوشیدن آب، منقارش را در آب میزند.
نیاسود همچون یک مار زخمی، و نخوابید همچون یک پرنده بالبریده.
هوش مصنوعی: مغز مجنون به خاطر حرارت و عشقش میسوزد و مانند روغن چراغ که در اثر حرارت میسوزد، داغ و شعلهور است.
اگر شمع میسوزد و بر زمین میافتد مجنون (سوخت) اما پهلو بر زمین نگذاشت. (یعنی نخوابید)
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.