به پیروزی چو بر پیروزه‌گون تخت
عروس صبح را پیروز شد بخت
جهان رست از مرقّع پاره کردن
عروس عالم از زر یاره کردن
شه از بهر عروس آرایشی ساخت
که خور از شرم آنْ آرایش انداخت
هزار اشتر سیه چشم و جوان سال
سراسر سرخ موی و زرد خلخال
هزار اسب مرصع گوش تا دم
همه زرین ستام و آهنین سم
هزار استر ستاره‌چشم و شب‌رنگ
که دوران بود با رفتارشان لنگ
هزاران لعبتانِ نار پستان
به رخ هر یک چراغ بت‌پرستان
هزاران ماهرویان قصب‌پوش
همه دُر در کلاه و حلقه در گوش
ز صندوق و خزینه چند خروار
همه آکنده از لؤلؤی شهوار
ز مفرش‌ها که پُر دیبا و زر بود
ز صد بگذر که پانصد بیشتر بود
همه پر زر و دیباهای چینی
کز آنسان در جهان اکنون نبینی
چو طاووسان زرین ده عماری
به هر طاووس در کبکی بهاری
یکی مهدی به زر ترکیب کرده
ز بهر خاص او ترتیب کرده
ز حد بیستون تا طاق گَرا
جنیبت‌ها روان با طوق و هرا
زمین را عرض نیزه تنگ داده
هوا را موج بیرق رنگ داده
همه ره موکب خوبان چون شهد
عماری در عماری مهد در مهد
شکرریزان عروسان بر سر راه
قصبهای شکرگون بسته بر ماه
پریچهره بتانِ شوخ دلبند
ز خال و لب سرشته مشک با قند
به‌گِردِ فرق هر سرو بلندی
عراقی‌وار بسته فرق‌بندی
به پشت زین بر اسبان روانه
ز گیسو کرده مشگین تازیانه
به گیسو در نهاده لؤلؤ زر
زده بر لؤلؤ زر لؤلؤ تر
بدین رونق بدین آیین بدین نور
چنین آرایشی زو چشم بد دور
یکایک در نشاط و ناز رفتند
به استقبال شیرین باز رفتند
بجای فندق افشان بود بر سر
درافشان هر دُری چون فندقِ تر
به‌جای پرهٔ گل نافهٔ مشک
مرصع لؤلؤ تر با زر خشک
همه ره گنج‌ریز و گوهر‌انداز
بیاوردند شیرین را به صد ناز
چو آمد مهد شیرین در مدائن
غنی شد دامن خاک از خزائن
به هر گامی که شد چون نوبهار‌ی
شهنشه ریخت در پایش نثار‌ی
چنان کز بس درم‌ریزان شاهی
درم روید هنوز از پشت ماهی
فرود آمد به دولت‌گاه جمشید
چو در برج حمل تابنده خورشید
ملک فرمود خواندن موبدان را
همان کار آگهان و بخردان را
ز شیرین قصه‌ای بر انجمن راند
که هر کس جان شیرین بر وی افشاند
که شیرین شد مرا هم جفت و هم یار
به هر مهرش که بنوازم سزاوار
ز من پاکست با این مهربانی
که داند کرد ازینسان زندگانی
گر او را جفت سازم جای آن هست
بدو گردن فرازم رای آن هست
می آن بهتر که با گل جام گیرد
که هر مرغی به جفت آرام گیرد
چو بر گردن نباشد گاو را جفت
به گاوآهن که داند خاک را سفت؟!
همه گَرد از جبین‌ها برگرفتند
بر آن شغل آفرین‌ها برگرفتند
گرفت آنگاه خسرو دست شیرین
بر خود خواند موبد را که بنشین
سخن را نقش بر آیین او بست
به رسم موبدان کاوین او بست
چو مهدش را به مجلس خاصگی داد
درون پرده خاصش فرستاد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین جمشید (اشاره)
هوش مصنوعی: شعر درباره آوردن شیرین به مدائن و تزئینات و زیبایی‌های این مراسم باشکوه است. خسرو به مناسبت این جشن، آرایش و زینت‌های فراوانی برای شیرین ترتیب می‌دهد و هدایا و زیورآلاتی بی‌نظیر فراهم می‌کند. در این مسیر، موکب‌هایی با اسب‌ها و استرهای زیبا و دلربا به همراه صدها دختر زیبا به استقبال شیرین می‌روند. به محض ورود شیرین به مدائن، زمین غنی از جواهرات و هدایای فراوان می‌شود و همه به شادمانی و جشن و شادی می‌پردازند. خسرو در این مراسم، از موبدان دعوت می‌کند تا داستان شیرین را برای جمع نقل کنند و در نهایت دست شیرین را می‌گیرد و او را به مجلس خود می‌برد.
هوش مصنوعی: به هنگام پیروزی، بخت خوش مانند صبحی درخشان بر تخت عروس که نماد زیبایی و شکوه است، غالب شد.
جهان از پاره کردن مرقع شب رست و خورشید کاملا برآمد. (عروس عالم خورشید است که یاره و زر و زیور خود را هر صبح می‌آویزد، یعنی خورشید زیورآرایی صبحگاهش تمام شد، شب از این‌رو به مرقع و لباس کهنه تشبیه شده که سیاه است و سوراخ‌های ستارگان بر آن است.)
هوش مصنوعی: خسرو به خاطر عروس زیبای خود زینتی شگفت‌انگیز فراهم کرد که خورشید از羞 vergonha آن آرایش، رنگ بر چهره‌اش باخت.
هوش مصنوعی: هزار شتر با چشم‌های سیاه و جوان، که تمامی بدنشان قرمز مو و دارای زردی در پاهاشان برای جواهرات (خلخال) است.
هوش مصنوعی: هزار اسب زیبا و زینت‌کاری شده از سر تا دم، هر کدام با زین‌هایی از زر و سم‌هایی از آهن می‌باشند.
هوش مصنوعی: هزار استر که چشم‌هایشان مانند ستاره می‌درخشد و رنگشان شب‌مانند است، با حرکات خود به قدری سنگین و کند هستند که گویی دوران (چرخش) را به هم می‌زنند.
هوش مصنوعی: هزاران دختر زیبا با سینه‌های سرخ مانند آتش، به چهرهٔ هر یک از آنها همچون چراغی می‌درخشد که دل بت‌پرستان را می‌برد.
هوش مصنوعی: هزاران دختر زیبا که لباس‌های نازک و ظریف پوشیده‌اند، همه بر روی سر و در گوش‌هایشان جواهرات گرانبهایی مثل مروارید و دُر دارند.
هوش مصنوعی: از صندوق‌ها و خزانه‌ها چندین خروار پر از مرواریدهای زیبا و گرانبهاست.
هوش مصنوعی: ز فرش‌ها که بسیار از ابریشم و طلا درست شده بود، باید بگویی که ارزشش از صد فرش بالاتر است و به پانصد می‌رسد.
هوش مصنوعی: تمامی لباس‌ها و پارچه‌های زرد و ابریشمی که در اینجا به نمایش گذاشته شده‌اند، از آن نوعی هستند که در هیچ‌کجای دیگر جهان نمی‌توان دید.
هوش مصنوعی: همان‌طور که طاووس‌های زیبا و زرین در باغی چشم‌نواز به نمایش درمی‌آیند، به هر یک از آن طاووس‌ها، بهاری از زیبایی و تازگی تعلق دارد.
هوش مصنوعی: مهدی (که احتمالاً اشاره به مهدی سوم، پادشاه ساسانی دارد) برای او (خسرو یا شیرین) ترکیبی از زر (طلا) درست کرده و به خاطر او برنامه‌ریزی ویژه‌ای انجام داده است.
هوش مصنوعی: از بیستون تا طاق گرا، جنیبت‌ها (زین‌های اسب) به همراه طوق (وسیله‌ای برای زین کردن اسب) و هرا (چادر یا دفتری که بر سرِ سواره‌نظام می‌زنند) در حال حرکت هستند.
هوش مصنوعی: زمین را به اندازه‌ی تنگی نیزه کوچک کرده و آسمان را از رنگ بیرق‌ها پُر کرده است.
هوش مصنوعی: تمامی راه‌ها را موکب زیبایی‌ها مانند شهدی شیرین پوشانده است و هر یک از آنها به گونه‌ای در مهدی (محل آرامش یا تولد) قرار دارند.
هوش مصنوعی: عروس‌های شیرین‌زبان با شکر بر سر راه، نوارهایی از قند و شکر که مانند قصب (نی)های شیرین هستند، به عنوان زینت و تزئین بسته‌اند و این زیورآلات بر زیبایی دختری که مانند ماه است، افزوده شده است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبای دختران جذاب و پرشور شبیه به پری است، که رنگ خال و لب آنها از مشک و قند ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: به دور سر هر درخت بلندی، پارچه‌ای عراقی‌وار به عنوان تزئین بسته شده است.
هوش مصنوعی: خسرو بر اسب سوار شده و به راه می‌افتد، در حالی که با رشته مویی که از گیسوی شیرین درست شده، نیرویی به صورت مخصوص به اسب می‌دهد و آن را به حرکت درمی‌آورد.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به این دارد که در گیسوی شیرین، مرواریدها (لؤلؤ) و طلا (زر) قرار داده شده است، به‌گونه‌ای که مرواریدها بر روی طلا می‌درخشند و جلوه‌ای زیبا و خیره‌کننده ایجاد می‌کنند.
هوش مصنوعی: این آرایش و ظاهری که برای شیرین به این شکل و با این زیبایی و نور و رونق فراهم شده، باید از چشم حسودان دور بماند.
هوش مصنوعی: هر یک به شوق و خوشحالی و با ناز و کرشمه، برای استقبال شیرین رفتند و سپس بازگشتند.
هوش مصنوعی: به جای قرار دادن فندق‌های پخش‌شده به عنوان تزئین، بر سر دروازه هر دُری مانند فندق تازه‌ای قرار داده بودند که زیبا و چشم‌نواز بود.
هوش مصنوعی: به جای پرچم گل، نافه‌ای از مشک تزئین‌شده با مروارید مرطوب به همراه زر خشک (طلا) است.
هوش مصنوعی: همه راه‌ها را با گنج‌ها و جواهرات پر کردند و شیرین را با احترام و ناز به اینجا آوردند.
هوش مصنوعی: وقتی مهد شیرین به مدائن رسید، خاک زمین از ثروت‌ها و جواهرات پر شد و غنی گردید.
هوش مصنوعی: هر بار که شیرین به جلو می‌آید، مانند بهار که زیبایی و شکوفایی را به ارمغان می‌آورد، خسرو (شهنشه) برای او هدایای فراوانی می‌ریزد.
هوش مصنوعی: خسرو، شاهی که تا این حد طلا و نقره (درم) هزینه کرده است، هنوز هم ثروتش از پشت خزانه‌اش (ماهی به معنی خزانه) بیرون می‌آید و افزایش می‌یابد.
هوش مصنوعی: خسرو در جایگاه و مقام بلند جمشید، که نماد سالاری و قدرت است، فرود می‌آید مانند خورشید که در برج حمل (فروردین) می‌تابد.
هوش مصنوعی: خسرو (ملک) دستور داد تا موبدان (روحانیان) و افراد دانا و صاحب‌نظر را بخوانند تا در مورد موضوع خاصی مشورت کنند.
هوش مصنوعی: شیرین قصه‌ای را در جمع تعریف کرد که هر کسی به خاطر شیرین، جانش را فدای او کند.
که شیرین هم همسر و هم همدم و یار من است و به هر مهر و لطفی که به او کنم سزاوار و زیبنده است.
هوش مصنوعی: خوشبختی من از این محبت کاملاً بی‌آلایش و پاک است، زیرا او (شیرین) می‌داند که چگونه این‌گونه زندگی را به من هدیه دهد.
هوش مصنوعی: اگر بتوانم برای او همسری انتخاب کنم، سزاوار است که بدان احترام بگذارم و در برابرش به احترام سرخم کنم.
هوش مصنوعی: بهتر است که با شرابی که در آن گل باشد، جامی بر افرازند، زیرا هر پرنده‌ای با جفت خود آرامش می‌یابد.
هوش مصنوعی: وقتی گاو جفتی ندارد، چگونه می‌تواند در شیار عمیق خاک کار کند؟!
هوش مصنوعی: همه گرد و غبار را از پیشانی‌ها پاک کردند و آن چیزی که برای آفرینش و ستایش بود، برداشته شد.
هوش مصنوعی: خسرو دست شیرین را گرفت و دستور داد موبد (عالم دینی) بیاید و بنشیند.
هوش مصنوعی: خسرو به شیوهٔ موبدان، صحبت را با نظم و ترتیبی خاص به‌جای آورد و بر اساس آداب و رسوم آنان سخن گفت.
هوش مصنوعی: وقتی مهد کودک خسرو را به مراسم ویژه‌ای داد، او را در حریم مخصوصش فرستاد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.