چو خسرو دید ماه خرگهی را
چمن کرد از دل آن سرو سهی را
بهشتی دید در قصری نشسته
بهشتی‌وار در بر خَلق بسته
ز عشق او که یاری بود چالاک
ز کرسی خواست افتادن سوی خاک
به عیاری ز جای خویش برجست
برابر دست خود بوسید و بنشست
زبان بگشاد با عذری دل‌آویز
ز پرسش کرد بر شیرین شکرریز
که دایم تازه باش ای سرو آزاد
سرت سبز و رخت سرخ و دلت شاد
جهان روشن به روی صبح‌خندت
فلک در سایهٔ سرو بلندت
دلم را تازه‌کرد این خرمی‌ها
خجل‌کردی مرا از مردمی‌ها
ز گنج و گوهر و منسوج و دیبا
رهم کردی چو مهد خویش زیبا
ز نعلک‌های گوش گوهرآویز
فکندی لعل‌ها در نعل شبدیز
ز بس گوهر که در نعلم کشیدی
به رخ بر رشتهٔ لعلم کشیدی
همین باشد نثار‌افشان کویَت
به رویَت شادم ای شادی به رویَت
به من درساختی چون شهد با شیر
ز خدمت‌ها نکردی هیچ تقصیر
ولی در بستنت بر من چرا بود؟
خطا دیدم نگارا یا خطا بود؟
زمین‌وارم رها کردی به پستی
تو رفتی چون فلک بالا نشستی
نگویم بر توام بالایی‌ای هست
که در جنس سخن رعنایی‌ای هست
نه مهمان توام؟ بر روی مهمان
چرا در بایدت بستن بدینسان؟
نشاید بست در بر میهمانی
که جز تو نیستش جان و جهانی
کریمانی که با مهمان نشینند
به مهمان بهترک زین باز بینند
مگر ماهی تو یا حور ای پری‌وَش؟
که نزدیکت نباشد آمدن خوَش؟
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین
هوش مصنوعی: خسرو پس از دیدن شیرین، او را همچون ماه و سرو زیبا توصیف می‌کند و از عشقش به او دچار هیجانی عمیق می‌شود. با شوق و احترام به او سلام می‌کند و از زیبایی‌های او و خوشحالی که برایش به ارمغان آورده، سخن می‌گوید. خسرو در این دیدار احساس خجلت و ناتوانی می‌کند و به او می‌گوید که چرا باید به او اجازه دهد که در چنین مقام بلندی بنشیند و او را ترک کند. او بیان می‌کند که شیرین تنها جان و جهان اوست و نمی‌تواند او را با دیگران شریک کند. در این گفتگو، خسرو از احساسش نسبت به شیرین و زیبایی‌اش می‌گوید و خواستار پاسخگویی او می‌شود.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو، شیرین را مانند ماه در باغی مشاهده کرد، دلش به خاطر زیبایی او شاد و خوشحال شد.
هوش مصنوعی: خسرو در قصر بهشتی را می‌بیند که به شکل بهشتی و زیبا در کنار خلق (مردم) نشسته است.
هوش مصنوعی: از عشق شیرین که یار چالاک و فعالش بود، خواست که از جای خود به زمین بیفتد.
از بیت قبل: خسرو از دیدن شیرین از فرط هیجان نزدیک‌بود از تخت بر زمین بیفتد اما با زرنگی و عیاری بر خود مسلط شد و ایستاد و دست شیرین را بوسید و نشست. (برابر دست بوسیدن: یعنی «دست طرف مقابل را بوسیدن» که در قدیم در ایران رسم بوده که در دیدارها وقتی مرد و زنی با هم دست می‌داده‌اند جهت احترام همزمان دست‌ها را بالا آورده و دست همدیگر را می‌بوسیده‌اند. این رسم هنوز هم در دیدارهای نوروزی مناطقی از فلات ایران رواج دارد.)
هوش مصنوعی: او زبانش را باز کرد و با نرمی و زیبایی به عذری، عذرخواهی کرد و از شیرین که شیرین‌سخن است، سوالی پرسید.
هوش مصنوعی: ای سرو آزاد، همیشه جوان و شاداب باش، سرت سبز و برگ‌هایت سرخ باشند و دلت شاد بماند.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر لبخند صبح‌گاهی تو روشن و زیباست و آسمان زیر سایهٔ درخت بلند تو قرار دارد.
هوش مصنوعی: این شادی‌ها دلم را شاداب کرد و تو با زیبایی‌هایت باعث شدی که من از رفتارهای عادی و روزمره شرمنده شوم.
هوش مصنوعی: تو با زیبایی‌ها و نعمت‌هایی که داری، مرا مانند مهد کودک خودت زیبا کردی و از گنج، جواهر، پارچه‌های خوب و دیبا (نوعی پارچه نازک و گران‌بها) بهره‌مند ساختی.
هوش مصنوعی: ز گوش نعلک‌های آراسته و زینتی، لعل‌ها (سنگ‌های قیمتی) را روی نعل شبدیز (اسب خسرو) انداختی.
هوش مصنوعی: از آن‌قدر جواهر که در دستت قرار داده‌ای، به خاطر زیبایی‌ات، جواهرات را به رشته‌ای به گردنت آویخته‌ای.
هوش مصنوعی: ای شادی‌ام، خوشحالم که در کوی تو هستم و به روی تو می‌نگرم؛ همین می‌شود که من به تو نثار افشانی کنم.
هوش مصنوعی: تو مرا به اندازهٔ عسل و شیر شیرین کردی، اما هیچ‌گونه قصوری از جانب من نداشتی در خدمت به تو.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به معشوقه‌اش، که او را «نگار» می‌نامد، می‌گوید که چرا در زمانی که به او نزدیک شده، چنین حالتی پیدا کرده است. آیا او خطایی انجام داده است یا این که این رفتار معشوقه‌اش اشتباه بوده است؟
هوش مصنوعی: شما مرا به حال خود رها کردی و به پستی رفتم، در حالی که تو همچون فلک (آسمان) بالا نشسته‌ای و در رفعت و عظمت قرار داری.
هوش مصنوعی: من نمی‌گویم تو مقام بلندی داری؛ بلکه در نوع سخنت زیبایی و شکوهی وجود دارد.
هوش مصنوعی: من هیچ‌گاه مهمان تو هستم؟ چرا باید به این شکل، بر روی مهمان، در را ببندی؟
هوش مصنوعی: نمی‌شود در بر مهمانی را بست که هیچ‌کس جز تو برای او جان و دینی ندارد.
هوش مصنوعی: مهمانی که با میهمان نشسته است، باید نسبت به او نهایت احترام و محبت را نشان دهد، زیرا رفتار شایسته او باعث جلب توجه و محبت سایرین می‌شود.
هوش مصنوعی: آیا تو شبیه ماهی یا حوری زیبا هستی که نزدیکی‌ات برای دیگران سخت است؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.