شاهنشه مایی تو و بگلربک مایی
هرجا که گریزی، بر ما باز بیایی
گر شخص تو اینجاست من از راه ضمیری
میبینمت ای عشوه ده ما که کجایی
آنجا که برستست درخت تو وطنساز
زیرا ز اصولست ترا روحفزایی
برپایهٔ تخت شه شاهان به سجود آی
تا باز رهد جان تو از ننگ گدایی
ویرانه به جغدان بگذار و سفری کن
بازآ به که قاف تجلی، که همایی
اینها همه بگذشت بیا، ای شه خوبان
کاستون حیاتی تو و قندیل سرایی
خوانی بنهادند و دری بازگشادند
مستانه درآ زود، چه موقوف صلایی؟!
گر جمله جهان شمع و می و نوش بگیرد
سودای دگر دارد مخمور خدایی
اندر قفس ار دانه و آبست فراوان
کو طنطنه و دبدبهٔ مرغ هوایی؟
این هم بگذشت، ای که ز تو هیچ گذر نیست
سغراق وفا گیر، که سلطان وفایی
آن ساغر شاهانهٔ مردانه بگردان
تا گردد جانها خوش و جانباز و بقایی
نه باده دلشور و نه افشردهٔ انگور
از دست خدا آمد، وز خنب عطایی
ای چشم من و چشم دو عالم به تو روشن
دادی به یکی ساغرم از مرگ رهایی
ای مست شده و آمده که زاهد وقتم
ای رنگ رخ و چشم خوشت داده گوایی
جان شاد بدانست که یکتاست درین عشق
هرچند گرو گردد دستار و دو تایی
خندید جهان از نظر و رحمت عامش
بس کن، که به ترجیع بگوییم تمامش
ای مست شده از نظرت اسم و مسما
وی طوطی جانگشته ز لبهات شکرخا
ما را چه ازین قصه که گاو آمد و خر رفت
هین وقت لطیفست، از آن عربده بازآ
ای شاه تو شاهی کن و آراسته کن بزم
ای جان و ولی نعمت هر وامق و عذرا
هم دایه جانهایی و هم جوی می و شیر
هم جنت فردوسی و هم سدرهٔ خضرا
جز این بنگوییم، وگر نیز بگوییم
گویند خسیسان که: « محالست و علالا »
خواهی که بگوییم، بده جام صبوحی
تا چرخ برقص آید و صد زهرهٔ زهرا
هرجا ترشی باشد اندر غم دنیا
میغرد و میپرد از آن جای دل ما
برخیز و بخیلانه در خانه فروبند
کانجا که تویی خانه شود گلشن و صحرا
این مه ز کجا آمد و این روی چه رویست؟
این نور خدایست تبارک و تعالا
هم قادر و هم فاخر و هم اول و آخر
اول غم و سودا و به آخر ید بیضا
آن دل که نلرزیدت و آن چشم که نگریست
یارب، خبرش ده تو ازین عیش و تماشا
تا شید برآرد به سر کوه برآید
فریاد برآرد که تمنیت تمنا
نگذاردش آن عشق که سر نیز بخارد
شاباش زهی سلسلهٔ جذب و تقاضا
در شهر چو من گول مگر عشق ندیدست؟
هر لحظه مرا گیرد این عشق ز بالا
هر داد و گرفتی که ز بالاست لطیفست
گر صادق و جدست و گر عشوه و تیبا
هر عشوه که دربان دهدت دفع و بهانهست
گوید: « که برو » هیچ مرو، شاه بخانهست
بر دلبر ما هیچ کسی را مفزایید
مانندهٔ او نیست کسی، ژاژ مخایید
ور زانک شما را خلل و عیب نمودست
آن آینه پاک آمد، معیوب شمایید
بستهست مگر روزن این خانهٔ دنیا
خورشید برآمد، هله، بر بام برآیید
روزن چو گشاده نبود خانه چو گورست
تیشه جهت چیست چو روزن نگشایید؟
آگاه چو نبویت ز آغاز و ز آخر
چون گوی بغلتید که خوش بیسر و پایید
تسلیم شده در خم چوگان الهی
گر در طرب و شادی و گر رهن بلایید
در خنب جهان همچو عصیرید گرفتار
چون نیک بجوشید، ازین خنب برآیید
ای حاجتهایی که عطاخواه شدستید
آخر بخود آیید، شما عین عطایید
در عشق لقایید شب و روز و خبر نیست
ادراک شما را که شما نور لقایید
جویی عجب و تو ز همه چیز عجبتر
آن بوالعجبانید که شاهید و گدایید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ عشق و ارتباط عمیق با خداوند و حقیقت است. شاعر با خطاب قرار دادن محبوب به توصیف مقام او میپردازد و پیوسته دعوت به رهایی از دنیا و سفر به سرزمین عشق میکند. او از مزایای شهد و شکر عشق سخن میگوید و به مستانه بودن و غرق شدن در عشق الهی اشاره میکند. مضامین دیگری همچون شادی و حیات در سایهٔ عشق، دقت در درک دنیا و ارزش وجود محبوب ابراز شده است. در نهایت، شاعر میگوید که هرکسی را که به عشق واقعی دست نیابد، در حقیقت گدایی است که از نور حقیقت بیخبر مانده است.
هوش مصنوعی: تو شاه و سرور منی و مانند گل روی ما هستی؛ در هر کجا که بروی، دوباره به ما برمیگردی.
هوش مصنوعی: اگر خودت در اینجا هستی، من از طریق درک احساسات و ذهنیتت میتوانم تو را ببینم، ای کسی که با جمال و زیباییات ما را فریب میدهی، تو کجا هستی؟
هوش مصنوعی: محل و مقام تو، جایی است که درختی روییده و میوه میدهد، زیرا از ریشههای عمیق و اصولی، روح تو را تازه و زنده میکند.
هوش مصنوعی: به نشستن بر روی تخت پادشاهان، به عبادت و تقدیس بپرداز تا جان تو از خفت و خاری نیازمندی رها شود.
هوش مصنوعی: ویرانهای که در آن هستی را با ناامیدی و جغدان (غفلت) رها کن و دوباره به مسیری برو که قاف تجلی وجود دارد، زیرا آنجا جایی است که میتوانی به حقیقت یا همایی (وحدت) برسی.
هوش مصنوعی: چیزی از گذشتهها نمانده، ای شاه خوبان، در زندگی تو چیزی باارزش نیست و مانند چراغی که روشن باشد، خطر از دست رفتن آن نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی: مهمانی برپا کردهاند و در را گشودهاند. ای مستان! زود بیا وارد شوید، چرا مکث میکنید؟
هوش مصنوعی: اگر تمام جهان را شمع و شراب و نوشیدنی تصور کنیم، ولی در عین حال، مخمور و مست خداوند هم چیز دیگری در سر دارد و به دنبال هدفی متفاوت است.
هوش مصنوعی: اگر در قفس دانه و آب بسیار باشد، پس جایگاه و زیور و بزرگی پرندهٔ آزاد کجا است؟
هوش مصنوعی: زندگی دنیوی به سرعت میگذرد و تو که هیچ چیز از آن نمیگذری، فرصت وفاداری و تعهد را غنیمت بشمار، زیرا که وفای واقعی از آن سلطان است.
هوش مصنوعی: باید ساغر شاهانهای که نماد بزرگی و مردانگی است را بچرخانی تا جانها شاد و دلیر و ماندگار شوند.
هوش مصنوعی: این باده نه از نوعی است که در دل شوری ایجاد کند و نه از انگور فشردهای بهدست آمده، بلکه این نعمت از سوی خداوند فرستاده شده و نوعی عطا و بخشش است.
هوش مصنوعی: ای چشمان من و چشمان دو جهانی که با وجود تو روشنی یافتند، تو یک ساغر به من دادی که از مرگ نجاتم دهد.
هوش مصنوعی: ای کسی که مست شدهای و بهخاطر زهد و خشکیِ دینداری به وقت من آمدهای، رنگ چهره و چشمان زیبای تو گواهی بر حال و هوای عشق و مستیات میدهد.
هوش مصنوعی: روح شاد و خوشحال میداند که در این عشق، فقط یک حقیقت وجود دارد، حتی اگر افراد در ظاهر دوایند و در دنیا به دو دستار (دوگانگی و تفاوتها) دچار شوند.
هوش مصنوعی: جهان از دید و رحمت عمومی او خندیده و شاد شده است، بنابراین کافیست و دیگر نیازی به توضیح بیشتر نیست که در اینجا به زیباییهای آن اشاره کنیم.
هوش مصنوعی: ای شخصی که از نگاه تو مست و سرمست شدهای، نام و معنای وجودت به هم آمیخته است. تو مانند طوطی آوارهای هستی که به خاطر شیرینی لبهایت به شکر و خوشی جانی تعلق یافته است.
هوش مصنوعی: ما را به این داستان (که گاو آمد و خر رفت) چه کار؟ اکنون زمان خوبی است، از آن سر و صدا (و حاشیهسازی) فاصله بگیر.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو فرمانروایی کن و مجلس را آراسته بساز، ای جان و ولی نعمت هر وامق (عاشق) و عذرا (عاشق).
هوش مصنوعی: تو هم مایهٔ حیات و پرورش جانها هستی، هم مانند جوی می و شیر نوشیدنی خوشمزهای بهشتی، همچنین جنت فردوسی (بهشتی که فردوسی در شعرش توصیف کرده) و هم درخت سدرهٔ خضرا (درختی در بهشت که نماد برکت و فراوانی است).
هوش مصنوعی: اگر غیر از این بیندیشیم یا چیزی غیر از این را بگوییم، حرف ما را نپذیرند و خساست به خرج دهند و بگویند: «این حرف غیر ممکن است و به دور از واقعیت است».
هوش مصنوعی: اگر میخواهی ما چیزی بگوییم، پس یک جام شراب صبحگاهی به ما بده تا آسمان به حرکت درآید و ستارههای دختر فاطمه (زهرا) درخشان شوند.
هوش مصنوعی: هر جا که در دنیا غم و ناراحتی وجود داشته باشد، دل ما از آن جا میرنجد و به حالتی ناآرام و آشفته درمیآید.
هوش مصنوعی: اگر برخیزی و به طمع و حسد در خانه بمانی، آنجا که تو هستی، تبدیل به باغ و بیابان میشود.
هوش مصنوعی: این ماه از کجا آمده و این چهره چه چهرهای است؟ این نوری که میبینید از جانب خداوند متعال است.
هوش مصنوعی: خداوند هم قادر و هم بزرگ و هم آغاز و انجام همه چیز است؛ او ابتدا و انتهای غم و اندوه و در پایان کارهایش، چون عصای حضرت موسی (ید بیضا) کارهای شگفتانگیز و معجزهآسا دارد.
هوش مصنوعی: ای خدا، آن دلی که از محبت تو نلرزد و آن چشمی که به جمال تو ننگرد، تو خود به او از این لذت و تماشا خبر بده.
هوش مصنوعی: چون شید (مستی) بدست آید، فریاد از بالای کوه بلند میشود که عشق تو را میطلبم و آرزوی تو در دل دارم.
هوش مصنوعی: عشق به او اجازه نمیدهد که حتی سرش را بخاراند، و این عشق را باید ستایش کرد که او را به سمت خود جذب کرده و خواهانش است.
هوش مصنوعی: در شهری که من زندگی میکنم، آیا کسی مانند من که تحت تاثیر عشق قرار گرفته، وجود دارد؟ هر لحظه، این عشق از ارتفاعات به من دست میزند و مرا دربر میگیرد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از عالم بالا (جهان غیب) به ما میرسد، خواه واقعی و صادق باشد و خواه بهظاهر فریبنده و دلفریب، در نهایت لطیف و ظریف است.
هوش مصنوعی: هر عشوه و ناز و زیبایی که دربان (نگهبان) به تو میدهد فقط بهانهای است تا تو را دور کند و بگوید: «برو»، اما بدان که شاه (محبوب) در خانه است و هیچگاه نروی.
هوش مصنوعی: به کسی غیر از دلبر ما دل نبندید، زیرا هیچکس به زیبایی و دلربایی او نیست؛ پس حرفهای بیهوده نزنید.
هوش مصنوعی: اگر عیبی در شما وجود دارد، این به خاطر آن است که آینهٔ پاکی که باید خود را در آن ببینید، شما را نادرست نشان داده و در واقع مشکل از خود شماست، نه از آینه.
هوش مصنوعی: این خانهٔ دنیا به مانند یک گور بسته است و فقط اگر دری (روزنی) باز شود، میتوان به نور خورشید دست یافت. اکنون که خورشید تابیده است، باید از این خانه خارج شوید و به سمت بالا بروید.
هوش مصنوعی: اگر روزنهای در این خانهٔ دنیا باز نباشد، این خانه شبیه گورستان است. پس چه دلیلی دارد که تیشه را به کار بریم، وقتی روزنهای برای خروج وجود ندارد؟
هوش مصنوعی: وقتی که از اصل و انتهای کار خود آگاه نباشی، مانند گویی هستی که بیسر و پا میغلتد، و این حالت خوشایند و بیدردسر است.
هوش مصنوعی: فرد تسلیم و مطیع فرمانهای خداوند است و در هر حالتی، چه در خوشی و شادی و چه در مشکلات و بلاها، به رضایت و خشنودی الهی میرسد.
هوش مصنوعی: در این دنیا شما مانند چوبهای تیرکمان هستید که در بند و گرفتار شدهاید؛ اما اگر به حالت خوب و نیکو برسید، میتوانید از این بند رهایی یابید و به آزادی برسید.
هوش مصنوعی: ای حاجتها و آرزوهایی که در طلب عطا هستید، به خودتان بیایید، زیرا خودتان عین عطا و بخشش هستید.
هوش مصنوعی: شما در عشق مانند نور بیوقفه و دائم حضور دارید، اما خودتان از مقام و جایگاه خود آگاه نیستید.
هوش مصنوعی: تو برای جویی و کنجکاوی در مورد چیزها خیلی تعجبآور هستی، اما کسی که واقعاً شگفتانگیز است، خود تو هستی که در عین حال شاهد و گدا هستی، یعنی هم به مقام بالا میرسی و هم در عین حال به وضعیت ناچیز.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.