حالت ده و حیرت ده ای مبدع بیحالت
لیلی کن و مجنون کن ای صانع بیآلت
صد حاجت گوناگون در لیلی و در مجنون
فریادکنان پیشت کای مُعطیِ بیحاجت
انگشتریِ حاجت مُهریست سلیمانی
رهنست به پیش تو از دست مده صحبت
بگذشت مهِ توبه آمد به جهان ماهی
کاو بشکند و سوزد صد توبه به یک ساعت
ای گیج سری کان سر گیجیده نگردد ز او
وی گول دلی کان دل یاوه نکند نیت
ما لنگ شدیم این جا بربند درِ خانه
چرنده و پرنده لنگند در این حضرت
ای عشق توی کلی هم تاجی و هم غلی
هم دعوت پیغامبر هم ده دلی امت
از نیست برآوردی ما را جگری تشنه
بردوختهای ما را بر چشمه این دولت
خارم ز تو گل گشته و اجزا همه کل گشته
هم اول ما رحمت هم آخر ما رحمت
در خار ببین گل را بیرون همه کس بیند
در جزو ببین کل را این باشد اهلیت
در غوره ببین می را در نیست ببین شیء را
ای یوسف در چه بین شاهنشهی و ملکت
خاری که ندارد گل در صدر چمن ناید
خاکی ز کجا یابد؟ بیروح سر و سبلت
کف میزن و زین میدان تو منشاء هر بانگی
کاین بانگِ دو کف نبود بیفرقت و بیوصلت
خامش که بهار آمد گل آمد و خار آمد
از غیب برون جسته خوبان جهت دعوت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به خداوند، که مبدع و بینهایت است، تقدیماتی میکند و از او میخواهد تا حیرت و شگفتی به او عطا کند. او از عشق و حالتی که خداوند به انسانها میبخشد سخن میگوید و به معانی عمیق چون توبه و رحمت اشاره میکند. شاعر در ارتباط با لیلی و مجنون از پیچیدگیها و نیازهای انسانی صحبت میکند و نشان میدهد که حتی در بزنگاههای سخت، حیرت و عشق به خداوند میتواند نجاتدهنده باشد. او به تجربیات معنوی میپردازد و بر مفهوم وحدت در کثرت تأکید میکند، به گونهای که وجود خارها نیز میتواند زمینهساز گلها و زیباییها باشد. در نهایت، شاعر به پراکندگی و اتحاد در عالم وجود اشاره میکند و روح زندگی را در عشق و وصال میبیند.
هوش مصنوعی: ای خالق بیاحساس، حالتی به من عطا کن و مرا در حیرت فرو ببر. ای سازنده بدون ابزار، مرا مانند لیلی و مجنون، عاشق و داغدار کن.
مُعطی یعنی عطا کننده و بخشنده (فرهنگ معین)
هوش مصنوعی: انگشتری که نماد خواستهها و نیازهاست، مانند مُهر سلیمان است و همین که در دستان تو باشد، نشانهای از رهنمائی و هدایت است. بنابراین، آن را از خود نران و از صحبت با آن پرهیز نکن.
هوش مصنوعی: ماه توبه که به سرآمد، به جهانی میآید که گویی از شرّ آن میتوان یکباره صد توبه را با یک ساعت شکست و آتش زد.
هوش مصنوعی: ای خبطکننده و گیج، تو که ذهنت در فکر درست قرار نمیگیرد، بدان که دل فریبندهای که در دست توست، نباید به خاطر بیخیالی، اهداف و نیتهای نادرست را دنبال کند.
هوش مصنوعی: ما در اینجا به حالت گیجی افتادهایم و در زندگیامان دچار مشکل شدهایم؛ همانطور که حیوانات مانند چرندهها و پرندهها در این مکان دچار نقص و ناتوانی هستند.
ده دلی یعنی تشویش
هوش مصنوعی: تو ما را از عدم به وجود آوردی و حالا ما را با دل پراز عطش به این چشمهٔ نعمت و خوشبختی نزدیک کردهای.
هوش مصنوعی: با وجود این که من دچار تلخی و رنج هستم، اما به واسطهٔ عشق و رحمت تو به گل و زیبایی تبدیل شدهام. همهٔ اجزا و حالتهای من به یگانگی و کمال رسیدهاند، و از ابتدا تا انتها، رحمت تو در وجود من جاری است.
«بیرون همهکس بیند» یعنی همهکس میتواند ظاهر را ببیند
هوش مصنوعی: در انگور، شراب را ببین و در نیست، وجود را درک کن. ای یوسف (نماد زیبایی و کمال)، در چه چیزی شاهنشینی و پادشاهی را میبینی؟
هوش مصنوعی: اگر گلی در صدر چمن نباشد، خاری که بر خاک بیمنبع است، از کجا میتواند به وجود بیاید؟ یعنی بدون روح و زندگی، هیچ زیبایی یا پویایی نمیتواند وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر صدایی که از کف زدن تو به وجود میآید، بدان که منبع آن تنها تو هستی و این صدا از جدایی و ندا از پیوستگی نشأت نمیگیرد.
هوش مصنوعی: سکوت کن، چون بهار فرارسیده است و گلها و خارها نیز آمدهاند، زیباییها از عالم غیب پدیدار شدهاند تا دعوت کنند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بادست مرا زان سر اندر سر و در سبلت
پرباد چرا نبود سرمست چنین دولت
هر لحظه و هر ساعت بر کوری هشیاری
صد رطل درآشامم بیساغر و بیآلت
مرغان هوایی را بازان خدایی را
[...]
فریاد که هر طایر فرخنده که دیدم
صیاد زمرغان دگر بسته ترش داشت
سودای پریشانم یک عمر پریشان داشت
غافل که ززلف تو سودا زده سامان داشت
با مار سر زلفت عمریست که میسازم
گر صبر بسی ایوب در محنت کرمان داشت
ترجیح کجا دارد بر لعل تو آب خضر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.