چشمها وا نمیشود از خواب
چشم بگشا و جمع را دریاب
بنگر آخر که بیقرار شدست
چشم در چشم خانه چون سیماب
گشت شب دیر و خلق افتادند
چون ستاره میانه مهتاب
هم سیاهی و هم سپیدی چشم
از می خواب هر دو گشت خراب
جمله اندیشهها چو برگ بریخت
گرد بنشست بر همه اسباب
عقل شد گوشهای و میگوید
عقل اگر آن تست هین دریاب
بنگی شب نگر که چون دادست
جمله خلق را از این بنگاب
چشم در عین و غین افتادست
کار بگذشت از سؤال و جواب
آن سواران تیزاندیشه
همه ماندند چون خران به خلاب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل مولانا، شاعر به ناخرسندی و غفلت انسانها از حقیقت و واقعیتهای وجودشان اشاره میکند. او از خواب غفلت چشمها سخن میگوید و تاکید میکند که باید بیدار شوند و به اطراف توجه کنند. چمن خالی از اندیشه و عقل را که در حاشیه نشسته، برای ناپیداییها و زیباییهای اطراف نادیده میگیرد، توصیف میکند. الگوی شب و روز نیز نشاندهنده تعارض و معضلات درک واقعیات است و در نهایت، افراد اندیشهمند که به حقیقت پی نبردهاند، به مانند خران در گل ماندهاند. این غزل مشغولیت انسان به زیباییهای ظاهری را مورد انتقاد قرار میدهد.
هوش مصنوعی: چشمهایت از خواب باز نمیشود، باید بیدار شوی و به دور و برت توجه کنی.
هوش مصنوعی: نگاه کن که چطور چشمها بیقرار شدهاند، مانند مایعی که همچون جیوه در خانه در حال نوسان است.
هوش مصنوعی: شب برفراز آمد و دیرهنگام شد، مردم به خواب رفتند، مانند ستارههایی که در وسط ماه تابان قرار دارند.
هوش مصنوعی: چشم هر دو رنگ سیاه و سفید، به خاطر اثر می، خراب و نابود شد و دیگر نمیتواند به خوبی ببیند.
هوش مصنوعی: افکار و اندیشههای انسان مانند برگها فرو ریخت و بر همهٔ وسایل و امکانات زندگی نشسته است، به گونهای که دیگر نتوان از آنها استفاده کرد.
هوش مصنوعی: عقل به گوشهای رفته و میگوید اگر تو خود حقیقت را هستی، پس آن را درک کن.
هوش مصنوعی: به شب نگاه کن و ببین چگونه به همهٔ موجودات از این نوشیدنی (نشئه) داده است.
هوش مصنوعی: چشم انسان در دقت و تأمل به نظارهٔ حقیقتی عمیق مشغول شده و دیگر نیازی به پرسش و پاسخ نیست، زیرا کار به نتیجه رسیده و درکی حاصل شده است.
هوش مصنوعی: این سواران باهوش و تیزبین، در مقابل مشکلات و موانع، به بیحرکتی و سردرگمی افتادهاند و مانند خرها در گل و لای گیر کردهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هر سؤالی کز آن لب سیراب
دوش کردم همه بداد جواب
گفتمش جز شبت نشاید دید
گفت پیدا بشب بود مهتاب
گفتم از تو که برده دارد مهر
[...]
به چه ماند جهان مگر به سراب
سپس او تو چون دوی به شتاب؟
چون شدستند خلق غره بدو
همه خرد و بزرگ و کودک و شاب؟
زانکه مدهوش گشتهاند همه
[...]
لاله داری شکفته بر مهتاب
مشگ داری گرفته بر مه تاب
مشگ چون موی تو ندارد بوی
ماه چون روی تو ندارد تاب
پیل با عشق تو ندارد پای
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
من مسکین در این رباط خراب
ساخته خانه بر ره سیلاب
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.