نگاهبان دو دیدهست چشم دلداری
نگاه دار نظر از رخ دگر یاری
وگر به سینه درآید به غیر آن دلبر
بگو برو که همیترسم از جگرخواری
هلا مباد که چشمش به چشم تو نگرد
درون چشم تو بیند خیال اغیاری
به من نگر که مرا یار امتحانها کرد
به حیله برد مرا کشکشان به گلزاری
گلی نمود که گلها ز رشک او میریخت
بتی که جمله بتان پیش او گرفتاری
چنین چنین به تعجب سری بجنبانید
که نادرست و غریبست درنگر باری
چنانک گفت طراریم دزد در پی توست
چو من سپس نگریدم ربود دستاری
ز آب دیده داوود سبزهها بررست
به عذر آنک به نقشی بکرد نظاری
براند مر پدرت را کشان کشان ز بهشت
نظر به سنبله تر یکی ستمکاری
حذر ز سنبل ابرو که چشم شه بر توست
هلا که مینگرد سوی تو خریداری
چو مشتری دو چشم تو حی قیومست
به چنگ زاغ مده چشم را چو مرداری
دهی تو کاله فانی بری عوض باقی
لطیف مشتریی سودمند بازاری
خمش خمش که اگر چه تو چشم را بستی
ریای خلق کشیدت به نظم و اشعاری
ولیک مفخر تبریز شمس دین با توست
چه غم خوری ز بد و نیک با چنین یاری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی و جذابیت نگاه معشوق اشاره میکند و نگرانی خود را از چشمهمچشمی و خیانت به تصویر میکشد. او از محبت و آزمایشهایی که معشوق بر او روا داشته سخن میگوید و تأثیر شگفتآور آن بر او را بیان میکند. با یادآوری ویژگیهای زیبایی و ظرافت معشوق، شاعر هشدار میدهد که باید از توجه به دیگران دوری کند و به جای آن بر یار خود تمرکز کند. در پایان، او به همراهی و محافظت شمسالدین، که به مثابه دوستی وفادار و یاری در دلهرههاست، اشاره میکند و از او دلگرم میشود.
هوش مصنوعی: نگاهبان دو چشم من، چشم محبوبی است که باید مراقب باشم که به چهرهٔ هیچ عزیز دیگری ننگرم.
هوش مصنوعی: اگر کسی جز آن معشوق به دل من راه یابد، به او بگو برود زیرا من از آسیبهای عشق و دردهای ناشی از جدایی میترسم.
هوش مصنوعی: مبادا چشمان او به چشمان تو بیفتد، چون در چشمان تو تصوری از خیانتگران را میبیند.
هوش مصنوعی: به من نگاه کن که برای آزمایش و امتحان، محبوبم با فریب و نیرنگ مرا به جایی برد که مانند گلزار زیباست.
هوش مصنوعی: یک گل به زیباییاش نشان داد که گلها از حسادتش بر زمین میریختند، و خدای جوانان، که او در برابر تمام بتها برتری دارد، در برابرش عاجز بود.
هوش مصنوعی: شما با تعجب سر تکان میدهید و میگویید که این وضعیت نادرست و عجیب است، حتی اگر به آن نگاه کنید، باز هم نمیتوانید به آن عادت کنید.
هوش مصنوعی: طرار یعنی دزد یا کسی که در پی دزدی است. در این بیت، شاعر به تعجب میگوید که دزد در پی توست، و به همین دلیل من نیز به اطراف نگاه کردم که مبادا دزد، طره یا دستار (دستمال یا نوار پارچهای که بر سر میبندند) مرا بدزدد.
هوش مصنوعی: داوود، پیامبر و هنرمند موسیقیدان، با اشکهایش باعث رویش سبزهها و گیاهان میشود، زیرا او به خاطر دیدن نقش و نمای زیبای خلقت و جمال الهی، اشک میریزد.
هوش مصنوعی: خداوند پدرت را به خاطر داشتن چشمانی زیبا که انگار به سنبل شباهت دارند، از بهشت بیرون میکشد و به همین دلیل است که او به عنوان یک ستمگر شناخته میشود.
هوش مصنوعی: از سنبل ابرو (زیبایی و جذابیت) پرهیز کن، زیرا چشم شاه (عاشق، معشوق) به تو دوخته شده است؛ بترس که او به سوی تو مینگرد و تو را به خود جذب خواهد کرد.
هوش مصنوعی: چشمان تو مانند مشتری (مشتری، سیارهای در آسمان) هستی زنده و پایداری دارد، پس آنها را به زاغ ندهید؛ زیرا (زاغ، پرندهای است که به دنبال چیزهای مردار و بیارزش میرود) چشم را مانند چیزی بیارزش نکنید.
هوش مصنوعی: خداوند به تو نعمتهای فانی و زودگذر میدهد، اما در عوض تو از پاداشهای باقی و جاودانه بهرهمند میشوی. تو مانند مشتری، سودمند و پرخاصیت هستی که در بازار وجودت، کالای باارزشی ارائه میدهی.
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا هرچند تو چشمانت را بستهای، ولی ظاهر فریبی مردم تو را به زیبایی در شعر و نظم مشغول کرده است.
هوش مصنوعی: شمسالدین، مفخر تبریز، همراه توست، پس چرا بابت خوبیها و بدیها نگران هستی در حضور چنین دوستی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مرا بخانه خمار بر ده بسپاری
دگر مرا به غم روزگار مسپاری
نبیند چند مراده برای مستی را
که سیر گشتم از این زیرکی و هشیاری
مرا به ناله و زاری همیبیازاری
جفای تو بکشم زانکه بس سزاواری
تو را به جان و تن خویشتن خریدارم
مرا به قول بداندیش میبیازاری
به جان شیرین مهر تو را خریدارم
[...]
نبود چون تو مَلِک در جهان جهانداری
نیافرید خدای جهان تو را یاری
خجسته آمد دیدار تو به عالم بر
خدایگان چو تو باید خجسته دیداری
تو راست مُلک و سزاوار آن تویی به یقین
[...]
ز عشقت ای عمل غمزهٔ تو خون خواری
بسی کشید تن مستمند من خواری
مراست عیش دژم تا شدی ز دست آسان
چگونه عیشی؟ با صد هزار دشواری
بدان دو چشم دژم عیش من دژم خواهی
[...]
در آی جانا با من به کار اگر یاری
وگرنه رو به سلامت که بر سر کاری
نه همرهی تو مرا راه خویش گیر و برو
تو را سلامت بادا مرا نگوساری
مرا به خانهٔ خمار بر بدو بسپار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.