هله صیاد نگویی که چه دام است و چه دانه
که چو سیمرغ ببیند بجهد مست ز لانه
بجز از دست فلانی مستان باده که آن می
برهاند دل و جان را ز فسون و ز فسانه
بخورد عشق جهان را چو عصا از کف موسی
به زبانی که بسوزد همه را همچو زبانه
نه سماع است نه بازی که کمندی است الهی
منگر سست به نخوت تو در این بیت و ترانه
نبود هیچ غری را غم دلاله و شاهد
نبود هیچ کلی را غم شانه گر و شانه
به دهان تو چنین تیغ نهادهست نهنده
مثل کارد که گیرد بر تیغی به دهانه
که خیالات سفیهان همه دربان الهند
نگذارند سگان را سوی درگاه و ستانه
نگذارند غران را که درآیند به لشکر
که بخندد لب دشمن ز کر و فر زنانه
چو ندیدهست نشانه نبود اسپر و تیرش
چو نخوردهست دوگانه نبود مرد یگانه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تحلیل و توصیف عشق و تصوف پرداخته و تجلیات آن را به تصویر میکشد. شاعر با استفاده از تمثیلهای مختلف، از جمله قیاس عشق به سیمرغ و نقش آن در آزادسازی دل و جان از فریبهای دنیوی سخن میگوید. او بر این نکته تأکید دارد که عشق واقعی فراتر از ظواهر و بازیهای دنیا است و به دست الهی وابسته است. همچنین به تفکر و خیالات مادی و سفیهان اشاره میکند و تأکید میکند که در عشق حقیقی، بسیاری از موانع و محدویتها بیمعنا هستند. در نهایت، شاعر به این نتیجه میرسد که تنها عشق واقعی میتواند آدمی را از قید و بندهای دنیوی رها کند و او را به سوی حقیقت رهنمون سازد.
هوش مصنوعی: ای صیاد، نگو که دام و دانه چیست، زیرا وقتی سیمرغ (پرندهای افسانهای و نماد آزادی و روشنایی) شما را ببیند، از لانهاش به شوق و مستی میپرد.
هوش مصنوعی: تنها دست فلانی (که در اینجا به یک دوست یا محبوب اشاره دارد) میتواند مستانی را به وجود آورد که بادهای به آنها میدهد. این باده دل و جان را از فریب و داستانهای دروغین آزاد میکند.
هوش مصنوعی: عشق به اندازهی عصای موسی قدرت دارد که دنیا را تحت تأثیر قرار دهد و با زبانی آتشین و سوزان، همگان را به تباهی و نابودی بکشاند.
هوش مصنوعی: اینجا مولانا میگوید که آنچه در این لحظه تجربه میشود، نه تنها یک رقص یا بازی عادی نیست، بلکه یک کشش و نیروی الهی است. او از شنونده میخواهد که به خودپسندی و غرور خود اهمیت ندهد و به معانی عمیقتر این لحظات توجه کند.
هوش مصنوعی: هیچ غمی دربارهٔ دلال و دیدهبان نیست و برای هیچ جمعیتی هم غمی از شانه و مو وجود ندارد. اینجا به این معنا اشاره میشود که در یک حالت خاص، نه مراقبتی از دلال و نه نگرانیای از زیبایی و آرایش وجود دارد.
هوش مصنوعی: به زبان تو طوری شمشیر (تیغ) گذاشته شده که مانند کاردی به لبهٔ تیغ (برنده) میچسبد و به آن متصل است.
هوش مصنوعی: خیالات بیفایده و ناپختهی نادانها مانند دربانهایی هستند که اجازه نمیدهند سگان (موجودات بیارزش) به درگاه (دربار یا مقام) و ثروت (ستانه) نزدیک شوند.
هوش مصنوعی: اجازه نمیدهند که صداهای رعدآسا و قوی به لشکر وارد شوند، زیرا در این صورت، دشمن از خنده لب به تمسخر میگشاید و بر ما مسلط میشود.
هوش مصنوعی: هرگاه کسی نشانهای از جنگ و نبرد نداشته باشد، مثل اینکه سپر و تیر نداشته باشد، نمیتواند در جنگ قهرمانانه عمل کند. مردی که در جنگ دو ضربه نخورده، همچنان یگانه و بیهمتا خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مشنو حیلت خواجه هله ای دزد شبانه
بشلولم بشلولم مجه از روزن خانه
بمشو غره پرستش بمده ریش به دستش
وگرت شاه کند او که تویی یار یگانه
سوی صحرای عدم رو به سوی باغ ارم رو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.