بر آنم کز دل و دیده شوم بیزار یک باره
چو آمد آفتاب جان نخواهم شمع و استاره
دلا نقاش را بنگر چه بینی نقش گرمابه
مه و خورشید را بنگر چه گردی گرد مه پاره
نهادی سیر بر بینی نسیم گل همیجویی
زهی بیرزق کو جوید ز هر بیچارهای چاره
بجز نقاش را منگر که نقش غم کند شادی
که از اکسیر لطف او عقیق و لعل شد خاره
اگر مخمور اگر مستی به بزم او رو و رستی
که شد عمری که در غربت ز خان و مانی آواره
مگر غول بیابانی ره مدین نمیدانی
که فوق سقف گردونی تو را قصر است و درساره
نه هر قصری که تو دیدی از آن قیصری بود آن
نه هر بامی و هر برجی ز بنایی است همواره
هزاران گل در این پستی به وعده شاد میخندد
هزاران شمع بر بالا به امر او است سیاره
زهی سلطان زهی نجده سری بخشد به یک سجده
اسیر او شوی بهتر کاسیر نفس مکاره
ز علم او است هر مغزی پر از اندیشه و حیله
ز لطف او است هر چشمی که مخمور است و سحاره
خری کو در کلم زاری درافتاد و نمیترسد
برون رانندش از حایط بریده دم و لت خواره
مگو ای عشق با تن تو حدیث عشق زیرا او
نفاقی میکند با تو ولیکن نیست این کاره
به پیشت دست میبندد ولیکن بر تو میخندد
به گورستان رو و بنگر فغان از نفس اماره



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی مفهوم عشق و حالوهوای عرفانی میپردازد. او از دلباختگی و رهایی از وابستگیهای دنیوی سخن میگوید و بر جذابیتهای عشق الهی تأکید میکند. با اشاره به نقش تابش نور خورشید و شمع در دلدادگی، شاعر به یگانگی و بینیازی از مخلوقات دنیوی دعوت میکند. همچنین او به ویژگیهای عشق و عشقورزی اشاره میکند و تذکر میدهد که عشق باید فراتر از وابستگیهای جسمی و دنیوی باشد. در نهایت، شاعر بر اهمیت توجه به پروردگار و رهایی از نفس تن به عنوان کلید رستگاری تأکید میکند.
هوش مصنوعی: من میخواهم از دل و دیدهام بیزار شوم تا زمانی که آفتاب جان، یعنی حقیقت و روشنی واقعی، بر من بتابد. در آن زمان، دیگر نیازی به شمع و ستاره، به نمادهای کوچکی که نور کمی دارند، نخواهم داشت.
هوش مصنوعی: ای دل، به نقاش (خدا) نگاه کن و ببین که چه تصاویری را خلق کرده است. تو نقش گرمابه یا جایگاه رعایت نظافت را میبینی، اما مه و خورشید را هم مشاهده کن که چگونه در گرد و غبار مه (غبار نور) میچرخند و پارهپاره میشوند.
هوش مصنوعی: اگر سیر (سیر کردن) را در جایی نهادهای، باید بدانی که نسیم گل را میتوانی استشمام کنی، اما تو هیچ سودی نخواهی برد؛ وای بر کسی که از بینصیب بودن خود، از هر بیچارهای چارهای میجوید.
هوش مصنوعی: تنها به نقاش (خداوند) نگاه کن و به دیگران مکن، زیرا اوست که غم را به شادی تبدیل میکند. به برکت لطف او، سنگهای خارا به عقیق و لعل تبدیل میشوند (که نشانههای زیبایی و ارزشند).
هوش مصنوعی: اگر مست یا شرابزدهای، به مهمانی او بیا و بیخیال باش، زیرا تو عمری را در غربت و دوری از خانه و دیار خود گذراندهای.
هوش مصنوعی: آیا نمیدانی که غول بیابانی مسیر شهر مدین را نمیشناسد؟ در حالی که بالای سقف آسمان، برای تو قصر و کاخ زیبایی وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر قصر و بنایی که دیدهای، نشاندهندهٔ قدرت و عظمت نیست. بر حسب ظاهر نمیتوان قضاوت کرد که آیا به واقع آن بنا به شرافت و عظمت مربوط میشود یا خیر.
هوش مصنوعی: هزاران گل در پستی زمین به خاطر وعدهای که داده شده، شاد و خندان هستند، و هزاران شمع در بلندای آسمان به فرمان او، یعنی خدا، میدرخشند.
هوش مصنوعی: ای خوشا که خداوندی چون او وجود دارد، که با یک سجده به بندهگان خود رحمت میبخشد. بهتر است که انسان اسیر محبت او شود تا اینکه به نفس پست و فریبندهاش تن بدهد.
هوش مصنوعی: از دانش اوست که هر ذهنی پر از تفکر و تدبیر میشود و از محبت و نیکی اوست که هر چشمی حالت مستی و سرمستی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: خر که در کلم زاری گیر افتاده، از بیرون نمیترسد و نمیخواهد از آنجا بیرون برانندش، حتی اگر دم او بریده و لطافتش کم شده باشد.
هوش مصنوعی: نگو ای عشق، عشق تو با جسم شما سخن نگوید، چون عشق واقعی نیست و تنها دروغی میگوید؛ این کار عشق نیست.
هوش مصنوعی: عشق به ظاهر نزد کسی مسئولیتها و عذابهایی را به او تحمیل میکند ولی در واقع او از درون به شخص میخندد و به او دلسردی و افسردگی میبخشد. برای درک این وضعیت به گورستان برو و ببین که انسانها با زخمهای روحی و نفس سرکش خود چقدر رنج میبرند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ز بردابرد عشق او چو بشنید این دل پاره
برآمد از وجود خویش و هر دو کون یک باره
به بحر نیستی درشد همه هستی محقر شد
به ناگه شعلهای برشد شگرف از جان خون خواره
کجا اسراربین آمد دمی کز کبر و کین آمد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.