چو آمد روی مه رویم کی باشم من که باشم من
چو زاید آفتاب جان کجا ماند شب آبستن
چه باشد خار گریان رو که چون سور بهار آید
نگیرد رنگ و بوی خوش نگیرد خوی خندیدن
چه باشد سنگ بیقیمت چو خورشید اندر او تابد
که از سنگی برون ناید نگردد گوهر روشن
چه باشد شیر نوزاده ز یک گربه زبون باشد
چو شیر شیر آشامد شود او شیر شیرافکن
یکی قطره منی بودی منی انداز کردت حق
چو سیمابی بدی وز حق شدستی شاه سیمین تن
منی دیگری داری که آن بحر است و این قطره
قراضه است این منی تو و آن من هست چون معدن
منی حق شود پیدا منی ما فنا گردد
بسوزد خرمن هستی چو ماه حق کند خرمن
گرفتم دامن جان را که پوشیدهست تشریفی
که آن را نی گریبان است و نی تیریز و نی دامن
قبای اطلس معنی که برقش کفرسوز آمد
گر این اطلس همیخواهی پلاس حرص را برکن
اگر پوشیدم این اطلس سخن پوشیده گویم بس
اگر خود صد زبان دارم نگویم حرف چون سوسن
چنین خلعت بدش در سر که نامش کرد مدثر
شعارش صورت نیر دثارش سیرت احسن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف رابطهی بین خود و حقیقت وجود میپردازد. او به تأمل در وجود خود و تحولی که در مواجهه با نور حقیقت (نماد آفتاب) رخ میدهد، میپردازد و بیان میکند که در نور حقیقت، شب و تاریکی وجود ندارد. همچنین، او به تمثیلهایی از ارزشهای ذاتی و فراموششدگی انسان اشاره میکند و به این نکته میرسد که حقیقت اصلی حکومت میکند و هر چیزی که بر روی آن نور میافتد، تغییر میکند. شاعر در نهایت به مسئلهی نفس و هویتی میپردازد که در پی درک حقیقت و مظهریت آن ایجاد میشود و بر اهمیت ترک حرص و دنیاگرایی تأکید میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهٔ زیبای محبوبم ظاهر شود، من دیگر چه کسی هستم و کجا میتوانم خودم را پیدا کنم؟ چون آفتاب زندگی طلوع کند، شب تاریک و همچون زنی حامله دیگر جایی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: چه جایگاهی دارد خار گریان (خار حزین) وقتی که بهار میآید، چرا که در این زمان نه زیبایی به خود میگیرد و نه بوی خوش.
هوش مصنوعی: سنگی که هیچ ارزشی ندارد، وقتی نور خورشید به آن بتابد، نمیتواند تبدیل به جواهر روشن شود و از حالت سنگی خود خارج نمیشود.
هوش مصنوعی: شیر نوزادی که از یک گربه ضعیف به دنیا میآید چه ارزشی دارد؟ وقتی که شیر واقعی به او شیر دهد، آن وقت او هم میتواند به یک شیر قوی و شجاع تبدیل شود.
هوش مصنوعی: تو یک قطره از منی الهی هستی که خداوند تو را به اندازهای بزرگ و با ارزش قرار داده، مانند سیمابی که شکل خاصی به خود میگیرد. به واسطهٔ حق، تو به موجودی بزرگ و باارزش تبدیل شدهای که شایستهٔ مقام پادشاهی است.
هوش مصنوعی: تو یک جنبهٔ دیگر هم داری که مانند دریا است، در حالی که این جنبهٔ جسمانیات مانند قطرهای ناقص است. آن جنبهٔ حقیقی تو و آن جوهر اصلی توست، مانند معدنی که دارای ارزش است.
هوش مصنوعی: وجود حقیقی و واقعی من، آشکار میشود و در این میان وجود منِ مادی و دنیوی، محو و نابود میشود، همانطور که آتش، کاه و سنبل را از بین میبرد و نور حقیقت (ماه) وجود واقعی را ظاهر میسازد.
هوش مصنوعی: من در تلاش هستم تا جانم را بگیرم و آن را به عنوان چیزی با ارزش در نظر بگیرم، که نه لباسی دارد و نه آستینی و نه دامن، یعنی بیپوشش و بیحجاب است.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال معنای عمیق و باارزش این گفتار هستی، باید بدانی که مانند یک قبای زیبا و درخشان، معنای اصیل کلمات و گفتار بسیار پر ارزش است و میتواند جهل و غفلت را بسوزاند. اگر به این معنا نیاز داری، باید حرص و تمایلات بیاساس را کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: اگر من این اطلس (پوشش زیبا) را بپوشم، فقط به خاطر زیباییاش است و ممکن است آنچه میخواهم بگویم، پوشیده باقی بماند. حتی اگر صد زبان هم داشته باشم، نمیتوانم حرفی بزنم چون مثل سوسن، خاموش و بیصدا میمانم.
هوش مصنوعی: این سخن در مورد کسی است که خلعت یا لباس زیبایی بر تن دارد و نام او "مدثر" است. او با زیبایی ظاهری و باطنی که دارد، در نظر دیگران جالب و بینظیر است; به طوری که ظاهرش زیبا و در واقعیت نیز دارای صفات نیکوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
الا ای پرده تاری به پیش چشمه روشن
زمانی کوه را تَرگی زمانی چرخ را جوشن
دژم روئی و گیتی را کند آثار تو خرم
سیه فامی و عالم را کند دیدار تو روشن
گهی بر گوشه گردون نهاده مر ترا گوشه
[...]
ایا ای جوهر علوی گرفته چرخ را دامن
تورا شب برفراز سر تو را سیاره پیرامن
به رنگین باشهای مانی که درگردون زند چنگل
به زرین لعبتی مانی که در هامون کشد دامن
نماییگه رخ روشن وزان گردد هوا تیره
[...]
الا یا خیمهٔ گردان به گرد بیستون مسکن
گه از بن دامنت ماهست و گاهت ماه بر دامن
چراغ افروخته در تو بسی و هفت از آن گردان
که گه بر گاوشان جایست و گه بر شیرشان مسکن
چو خورشید ملک هنجار و برجیس وزیر آسا
[...]
هوا تیره است، آن بهتر که گیری بادهٔ روشن
ز دست لعبت مهروی مشکین موی سیمین تن
شده انواع نزهت را لب نوشین او موضع
شده اسباب عشرت را رخ رنگین او معدن
رخش چون ارغوان، لکن برو پیدا شده سنبل
[...]
ایا خورشید و مه در پیش رایت تیره و تاری
به روز و شب گهی خورشید و ماهم ثقبهٔ روزن
پس ای سردی و تاریکی که در من هست بازم خر
ازین سردی و تاریکی به اندک پنبه و روغن
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.