بخش ۳۱ - معاتبهٔ مصطفی علیهالسلام با صدیق رضی الله عنه کی ترا وصیت کردم کی به شرکت من بخر تو چرا بهر خود تنها خریدی و عذر او
گفت ای صدیق آخر گفتمت
که مرا انباز کن در مکرمت
گفت ما دو بندگان کوی تو
کردمش آزاد من بر روی تو
تو مرا میدار بنده و یار غار
هیچ آزادی نخواهم زینهار
که مرا از بندگیت آزادیست
بیتو بر من محنت و بیدادیست
ای جهان را زنده کرده ز اصطفا
خاص کرده عام را خاصه مرا
خوابها میدید جانم در شباب
که سلامم کرد قرص آفتاب
از زمینم بر کشید او بر سما
همره او گشته بودم ز ارتقا
گفتم این ماخولیا بود و محال
هیچ گردد مستحیلی وصف حال
چون ترا دیدم بدیدم خویش را
آفرین آن آینهٔ خوش کیش را
چون ترا دیدم محالم حال شد
جان من مستغرق اجلال شد
چون ترا دیدم خود ای روح البلاد
مهر این خورشید از چشمم فتاد
گشت عالیهمت از تو چشم من
جز به خواری ننگرد اندر چمن
نور جستم خود بدیدم نور نور
حور جستم خود بدیدم رشک حور
یوسفی جستم لطیف و سیم تن
یوسفستانی بدیدم در تو من
در پی جنت بدم در جست و جو
جنتی بنمود از هر جزو تو
هست این نسبت به من مدح و ثنا
هست این نسبت به تو قدح و هجا
همچو مدح مرد چوپان سلیم
مر خدا را پیش موسی کلیم
که بجویم اشپشت شیرت دهم
چارقت دوزم من و پیشت نهم
قدح او را حق به مدحی برگرفت
گر تو هم رحمت کنی نبود شگفت
رحم فرما بر قصور فهمها
ای ورای عقلها و وهمها
ایها العشاق اقبالی جدید
از جهان کهنهٔ نوگر رسید
زان جهان کو چارهٔ بیچارهجوست
صد هزاران نادره دنیا دروست
ابشروا یا قوم اذ جاء الفرج
افرحوا یا قوم قد زال الحرج
آفتابی رفت در کازهٔ هلال
در تقاضا که ارحنا یا بلال
زیر لب میگفتی از بیم عدو
کوری او بر مناره رو بگو
میدمد در گوش هر غمگین بشیر
خیز ای مدبر ره اقبال گیر
ای درین حبس و درین گند و شپش
هین که تا کس نشنود رستی خمش
چون کنی خامش کنون ای یار من
کز بن هر مو بر آمد طبلزن
آنچنان کر شد عدو رشکخو
گوید این چندین دهل را بانگ کو
میزند بر روش ریحان که طریست
او ز کوری گوید این آسیب چیست
میشکنجد حور دستش میکشد
کور حیران کز چه دردم میکند
این کشاکش چیست بر دست و تنم
خفتهام بگذار تا خوابی کنم
آنک در خوابش همیجویی ویست
چشم بگشا کان مه نیکو پیست
زان بلاها بر عزیزان بیش بود
کان تجمش یار با خوبان فزود
لاغ با خوبان کند بر هر رهی
نیز کوران را بشوراند گهی
خویش را یکدم برین کوران دهد
تا غریو از کوی کوران بر جهد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پیامبر ابوبکر را سرزنش میکند که چرا بلال را بیشرکت او خرید و ابوبکر پاسخ میدهد که بلال را برای رضای پیامبر آزاد کرده و خود بندهٔ اوست، سپس با یاد خوابهای جوانی و تشبیه پیامبر به خورشید و یوسف و بهشت او را میستاید و چون این ستایش را درخور مقام او نمیداند، به قصهٔ موسی و شبان پناه میبرد و طلب بخشش میکند. آنگاه مولانا مژدهٔ آزادی بلال را به عاشقان میدهد و از او میخواهد ذکری را که از ترس پنهان میگفت بر مناره آشکار کند. در پایان، دشمنان حقناشناس را به کورانی خفته مانند میکند که نشانههای رحمت و جمال معشوق را آزار میپندارند.
هوش مصنوعی: پیامبر گفت: ای صدیق، مگر به تو نگفته بودم که مرا در این کار نیک (خریدن بلال) شریک کن؟
هوش مصنوعی: ابوبکر گفت: ما هر دو بندگان کوی تو هستیم؛ من بلال را به خاطر تو و برای رضای تو آزاد کردم.
هوش مصنوعی: تو مرا همچنان بنده و یار غار خود نگه دار؛ من هرگز آزادی از بندگی تو را نمیخواهم.
هوش مصنوعی: زیرا آزادی حقیقی من در بندگی توست و بیتو زندگی برایم رنج و ستم است.
هوش مصنوعی: ای کسی که با برگزیده شدنت جهان را زنده کردی و مردم عادی را برگزیده و خاص ساختی، بهویژه مرا.
هوش مصنوعی: در جوانی بارها خواب میدیدم که قرص خورشید به من سلام میکند.
هوش مصنوعی: و آن خورشید مرا از زمین به آسمان بالا میبرد و من در این بالا رفتن همراه او بودم.
هوش مصنوعی: با خود میگفتم این خیالبافی و چیزی ناممکن است؛ آیا امر محال ممکن است به حال واقعی تبدیل شود؟
هوش مصنوعی: وقتی تو را دیدم، خود حقیقیام را دیدم؛ آفرین بر آن آینهٔ نیکآیین که تویی.
هوش مصنوعی: با دیدن تو آنچه محال میپنداشتم واقعیت یافت و جانم غرق در شکوه و عظمت تو شد.
هوش مصنوعی: ای جان شهرها، چون تو را دیدم، دیگر خورشید آسمان در چشمم ارزش و محبتی نداشت.
هوش مصنوعی: چشمم به برکت تو بلندهمت شد و دیگر جز با بیاعتنایی به زیباییهای باغ و چمن نمینگرد.
هوش مصنوعی: در پی نور بودم و نورِ نورها را دیدم؛ در پی حور بودم و کسی را دیدم که حوران به او رشک میبرند.
هوش مصنوعی: در جستوجوی یوسفی لطیف و سپیدتن بودم و در تو سرزمینی پر از یوسفها یافتم.
هوش مصنوعی: در جستوجوی بهشت بودم و از هر جزء وجود تو بهشتی بر من آشکار شد.
هوش مصنوعی: این تشبیهها نسبت به مقام من ستایش است، اما نسبت به مقام تو کوچکشمردن و نکوهش است.
هوش مصنوعی: درست مانند ستایش چوپان سادهدل از خدا در حضور موسی کلیم.
هوش مصنوعی: که به خدا میگفت: شپشهایت را میجویم، به تو شیر میدهم، چارقت را میدوزم و پیش پایت میگذارم.
هوش مصنوعی: خداوند آن سخن ناروای او را به جای ستایش پذیرفت؛ اگر تو هم بر من رحم کنی شگفت نیست.
هوش مصنوعی: ای کسی که برتر از عقلها و خیالهایی، بر کوتاهی فهمهای ما رحم کن.
هوش مصنوعی: ای عاشقان، بختی تازه از آن جهانی رسید که جهان کهنه را نو میکند.
هوش مصنوعی: از آن جهانی که چارهساز بیچارگان است و صدها هزار شگفتی در آن است.
هوش مصنوعی: ای مردم، مژده باد که گشایش آمد؛ شاد باشید که سختی و تنگنا از میان رفت.
هوش مصنوعی: خورشیدی (پیامبر) به کلبهٔ بلالِ لاغر چون هلال رفت و از او میخواست که «ای بلال ما را آسوده کن» و اذان بگو.
هوش مصنوعی: ای بلال، تو پیشتر از ترس دشمن ذکر خود را زیر لب میگفتی؛ اکنون به کوری چشم او بر مناره برو و بلند بگو.
هوش مصنوعی: مژدهرسان در گوش هر غمگینی میدمد که ای بدبخت، برخیز و راه بخت و سعادت را در پیش گیر.
هوش مصنوعی: ای کسی که در این زندان پر از گند و شپش بودی، آگاه باش که رهیدی؛ اما خاموش باش تا کسی نشنود.
هوش مصنوعی: ای یار، اکنون چگونه میتوانی خاموش بمانی، در حالی که از بن هر مویت طبلزنی برخاسته و شادی را اعلام میکند.
هوش مصنوعی: دشمن حسود چنان کر شده است که میگوید صدای این همه طبل کجاست؟
هوش مصنوعی: ریحانی تازه بر صورتش میخورد و او از کوری میپرسد این آسیب چیست؟
هوش مصنوعی: حوری او را نیشگون میگیرد و دستش را میکشد، و آن کور حیران است که چرا دردش میآید.
هوش مصنوعی: آن کور میگوید این کشیدن دست و تن من چیست؟ خوابم، بگذارید بخوابم.
هوش مصنوعی: کسی که در خواب در پی اویی همین است؛ چشم بگشا که آن ماه، خوشقدم و مبارک است.
هوش مصنوعی: از این رو بلاها بر عزیزان و برگزیدگان بیشتر بود، چون ناز و شوخی معشوق با خوبان بیشتر است.
هوش مصنوعی: معشوق در هر راهی با خوبان شوخی و نازبازی میکند و گاهی نیز کوران را به آشوب میکشد.
هوش مصنوعی: گاهی لحظهای خود را به این کوران نشان میدهد تا فریاد و غوغا از کوی آنان برخیزد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.