مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۱۶ - تمثیل لوح محفوظ و ادراک عقل هر کسی از آن لوح آنک امر و قسمت و مقدور هر روزهٔ ویست هم چون ادراک جبرئیل علیه‌السلام هر روزی از لوح اعظم عقل مثال جبرئیلست و نظر او به تفکر به سوی غیبی که معهود اوست در تفکر و اندیشهٔ کیفیت معاش و بیرون شو کارهای هر روزینه مانند نظر جبرئیلست در لوح و فهم کردن او از لوح
چون ملک از لوح محفوظ آن خرد
هر صباحی درس هر روزه برد
بر عدم تحریرها بین بی‌بنان
و از سوادش حیرت سوداییان
هر کسی شد بر خیالی ریش گاو
گشته در سودای گنجی کنج‌کاو
از خیالی گشته شخصی پرشکوه
روی آورده به معدنهای کوه
وز خیالی آن دگر با جهد مر
رو نهاده سوی دریا بهر در
وآن دگر بهر ترهب در کنشت
وآن یکی اندر حریصی سوی کشت
از خیال آن ره‌زن رسته شده
وز خیال این مرهم خسته شده
در پری‌خوانی یکی دل کرده گم
بر نجوم آن دیگری بنهاده سم
این روشها مختلف بیند برون
زان خیالات ملون ز اندرون
این در آن حیران شده کان بر چیست
هر چشنده آن دگر را نافیست
آن خیالات ار نبد نامؤتلف
چون ز بیرون شد روشها مختلف
قبلهٔ جان را چو پنهان کرده‌اند
هر کسی رو جانبی آورده‌اند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تصویر کشیدن تمثیل لوح محفوظ و ادراک عقل انسان پرداخته است. در این تمثیل، عقل هر فرد به مانند جبرئیل است که به لوحی عظیم نگاه می‌کند و از آن چیزی یاد می‌گیرد که مقدر و تعیین‌شده است. هر روز افراد بر اساس خیالات و تصوراتی که دارند، راه‌های متفاوتی را دنبال می‌کنند؛ یکی به دنبال گنجی در زمین، دیگری به سوی دریا، و دیگری در پی کسب علم یا زراعت است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که تابع خیال خود به چه سمت‌هایی سوق داده می‌شوند و در عین حال، جستجوی آنها در دنیای بیرون بر اساس درک شخصی‌شان از غیب و نامعلوم است. در نهایت، این خیالات مختلف، مسیری را که جان هر انسان به سمت آن میل می‌کند، پنهان می‌سازد.
همان طور که هر روز صبح، ملک از لوح محفوظ دانایی و حکمت را دریافت می‌کند و درس جدیدی را یاد می‌گیرد، ما هم از خرد خودمون استفاده می‌کنیم.
هوش مصنوعی: در این بیت به افرادی اشاره شده که بدون داشتن نوشته‌ها و اسناد، حالتی از سرگشتگی و حیرت دارند. این افراد به خاطر عدم وضوح و سرگردانی، به دنبال معنای واقعی و دلایل زندگی خود هستند و در بی‌خبری و تردید به سر می‌برند.
هوش مصنوعی: هر کسی به خیال و تصور خودش متکی است و در حسرت دستیابی به گنج و ثروت است، درست مانند کسی که موهایش به مانند ریش گاو است.
سوداگران، انسان‌ها، در پندارشان خود را شخصی باوقار و با شرافت می‌بینند که به سمت معادن کوه رفته و ثروت به دست میاورد.
دیگری پندارش به آنجا می‌کشد که، با تلاش و کوشش، به سوی دریا رفته است.
هوش مصنوعی: یکی از دو نفر به خاطر رهایی و نجات به کنشت (مکانی مذهبی) می‌رود، و دیگری به خاطر طمع و حرص، به سمت کشتزار می‌رود.
[ترجمه ه م زیباست ولی هنوز مثال‌ها تمام نشده‌اند، ه م: از یاد آن دزد خیال رهایی یافته‌ام و از فکر این درمان نیز خسته شدم.] افراد دیگری اندیشه دزدی و راهزنی پیش می‌گیرند، و حتی دارو ماهیتش را گرفته.
هوش مصنوعی: در خانه‌ی پری (فرشته) خوانی، یکی دلش را گم کرده و در افکار آسمانی و نجومی است، در حالی که دیگری پاهایش را بر زمین گذاشته و در واقعیت مادی زندگی می‌کند.
هوش مصنوعی: روش‌های مختلفی که از بیرون دیده می‌شوند، ناشی از خیالات گوناگون و متنوعی است که در درون هر کس وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی در درک و فهم خود از واقعیت‌ها و امور زندگی مشابه است، اما هر چشنده یا تجربه‌کننده‌ای برداشت متفاوتی از آن دارد و یکی نمی‌تواند برداشت دیگری را نفی کند.
هوش مصنوعی: اگر آن تخیلات به هم نمی‌پیوندند و نامنظم هستند، زمانی که از بیرون به درون می‌آیند، راه‌ها و مسیرهای مختلفی پیدا می‌کنند.
هوش مصنوعی: چون قبلهٔ جان، یا هدف اصلی زندگی، پنهان است، هر کسی به سمتی منحصر به فرد گرایش پیدا کرده و به سوی آن می‌رود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.