مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر چهارم
»
بخش ۸۸ - بیان آنک عهد کردن احمق وقت گرفتاری و ندم هیچ وفایی ندارد کی لو ردوالعادوا لما نهوا عنه و انهم لکاذبون صبح کاذب وفا ندارد
عقل میگفتش حماقت با توست
با حماقت عقل را آید شکست
عقل را باشد وفای عهدها
تو نداری عقل رو ای خربها
عقل را یاد آید از پیمان خود
پردهٔ نسیان بدراند خرد
چونک عقلت نیست نسیان میر تست
دشمن و باطل کن تدبیر تست
از کمی عقل پروانهٔ خسیس
یاد نارد ز آتش و سوز و حسیس
چونک پرش سوخت توبه میکند
آز و نسیانش بر آتش میزند
ضبط و درک و حافظی و یادداشت
عقل را باشد که عقل آن را فراشت
چونک گوهر نیست تابش چون بود
چون مذکر نیست ایابش چون بود
این تمنی هم ز بیعقلی اوست
که نبیند کان حماقت را چه خوست
آن ندامت از نتیجهٔ رنج بود
نه ز عقل روشن چون گنج بود
چونک شد رنج آن ندامت شد عدم
مینیرزد خاک آن توبه و ندم
آن ندم از ظلمت غم بست بار
پس کلام اللیل یمحوه النهار
چون برفت آن ظلمت غم گشت خوش
هم رود از دل نتیجه و زادهاش
میکند او توبه و پیر خرد
بانگ لو ردوا لعادوا میزند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر روایت میکند که انسانهای احمق در زمان گرفتاری و مشکلات، به عهد و پیمان وفا نمیکنند. از دیدگاه عقل، حماقت باعث شکست میشود و عقل باید به وفای عهدها اهمیت بدهد. فرد بدون عقل، همواره دچار فراموشی و نسیان است و از نتایج بیعقلی خود پشیمان میشود، اما این پشیمانی هیچ فایدهای ندارد. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره میکند که ندامت و توبه از عذاب و رنج ناشی از بیعقلی است و بر روی این بیوفایی و حماقت باید با خرد و تدبیر غلبه کرد.
هوش مصنوعی: عقل به او میگوید که حماقت در پیاش است و با این حماقت، عقل نیز شکست خواهد خورد.
هوش مصنوعی: عقل به وفای عهد و پیمانهای خود پایبند است، اما تو که حماقت را در پیش گرفتهای، هیچ وفایی در تو وجود ندارد.
هوش مصنوعی: عقل باید به یاد آورد پیمانهایی که بسته، اما نسیان (فراموشی) مانع آن میشود و خرد را از یاد میبرد.
هوش مصنوعی: وقتی که عقل و خردت خاموش است، از یاد میبرند آنچه را که باید به خاطر داشته باشی، به همین دلیل دشمن و فریبکاری وجود دارد که نقشههای تو را باطل میکند.
هوش مصنوعی: به دلیل کمعقلی، پروانهٔ احمق به یاد نمیآورد که چگونه از آتش و سوز رنج میکشد.
هوش مصنوعی: آنگاه که پروانه در آتش میسوزد، توبه میکند و به یاد میآورد که فراموشی و خصلت طمعش دوباره او را به سوی آتش میکشاند.
هوش مصنوعی: عقل توانایی فهم و حفظ را دارد، و این وظیفه اوست که این مفاهیم را درک کند و نگهداری کند.
هوش مصنوعی: اگر چیزی در خود گوهر و ارزش نداشته باشد، نمیتواند درخشندگی و تابش واقعی داشته باشد؛ همانطور که اگر چیزی مذکر نباشد، نمیتواند بازگشت و جاذبهای داشته باشد.
هوش مصنوعی: این آرزو و خواسته هم ناشی از بیعقلی اوست که نمیبیند این حماقت به چه دردش میخورد.
هوش مصنوعی: ندامت و پشیمانی تنها نتیجهٔ رنج و درد برای اوست و از عقل و درک درست او ناشی نمیشود؛ به عبارت دیگر، پشیمانی هیچ ارزشی ندارد وقتی که عقل در کار نبوده است.
هوش مصنوعی: وقتی که رنج و درد به وجود میآید، ندامت هم از بین میرود و به هیچ چیز نمیارزد؛ مانند توبه و پشیمانی که به خاطر خاک و بیارزش است.
هوش مصنوعی: ندامت و پشیمانی از غم، به انسان بار سنگینی میدهد؛ اما شب با همهی تیرگیاش، با آمدن روز روشن میشود و به مرور محو میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که غم و ظلمات از دل انسان برطرف میشود، شادی و سرزندگی به قلب او باز میگردد و آثار خوب آن نیز در زندگیاش نمایان میشود.
هوش مصنوعی: او (شخصی که در حال توبه است) توبه میکند و پیر خرد (دانا) فریاد میزند که اگر به گذشته برگردند، دوباره به همان خطاها برمیگردند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.