رفت پیش از نامه پیش مطبخی
کای بخیل از مطبخ شاه سخی
دور ازو وز همت او کین قدر
از جریام آیدش اندر نظر
گفت بهر مصلحت فرموده است
نه برای بخل و نه تنگی دست
گفت دهلیزیست والله این سخن
پیش شه خاکست هم زر کهن
مطبخی ده گونه حجت بر فراشت
او همه رد کرد از حرصی که داشت
چون جری کم آمدش در وقت چاشت
زد بسی تشنیع او سودی نداشت
گفت قاصد میکنید اینها شما
گفت نه که بنده فرمانیم ما
این مگیر از فرع این از اصل گیر
بر کمان کم زن که از بازوست تیر
ما رمیت اذ رمیت ابتلاست
بر نبی کم نه گنه کان از خداست
آب از سر تیره است ای خیرهخشم
پیشتر بنگر یکی بگشای چشم
شد ز خشم و غم درون بقعهای
سوی شه بنوشت خشمین رقعهای
اندر آن رقعه ثنای شاه گفت
گوهر جود و سخای شاه سفت
کای ز بحر و ابر افزون کف تو
در قضای حاجت حاجاتجو
زانک ابر آنچ دهد گریان دهد
کف تو خندان پیاپی خوان نهد
ظاهر رقعه اگر چه مدح بود
بوی خشم از مدح اثرها مینمود
زان همه کار تو بینورست و زشت
که تو دوری دور از نور سرشت
رونق کار خسان کاسد شود
همچو میوهٔ تازه زو فاسد شود
رونق دنیا برآرد زو کساد
زانک هست از عالم کون و فساد
خوش نگردد از مدیحی سینهها
چونک در مداح باشد کینهها
ای دل از کین و کراهت پاک شو
وانگهان الحمد خوان چالاک شو
بر زبان الحمد و اکراه درون
از زبان تلبیس باشد یا فسون
وانگهان گفته خدا که ننگرم
من به ظاهر من به باطن ناظرم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غلامی برای نوشتن نامهای به شاه به مطبخ میرود تا طلب اجری کند، اما با بیرحمی مطبخدار مواجه میشود که سخاوت شاه را انکار میکند. مطبخدار تلاش میکند تا دلایل خود را توضیح دهد، ولی غلام به خشم و ناراحتی به نزد شاه نامهای مینویسد و در آن به ستایش شاه میپردازد. با این حال، بوی خشم و کینه در مدح او مشهود است و به تأکید میرسد که مدحی که در آن کینه باشد نورانیت ندارد. در نهایت، به دلها پیشنهاد میشود که از کینه و نفرت پاک شوند تا بتوانند واقعا سپاسگزار و شاداب باشند و یادآوری میشود که خداوند به روح و باطن نگریسته و به ظواهر توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: غلام ما به نزد مطبخدار (آشپز) رفت و به او گفت: ای بخیل، تو از سفرهٔ فراخ و بخشش شاه دوری میکنی.
هوش مصنوعی: دوری از او و از همت او باعث شده است که اینقدر از جری (رنج و عذاب) به من برسد و در نظر او کوچک و بیارزش شوم.
هوش مصنوعی: او میگوید که این تصمیم به خاطر دلسوزی و صلاح کار گفته شده است، نه به خاطر خساست و نه به خاطر ناتوانی مالی.
هوش مصنوعی: گفت که این سخن، مانند دهلیزی است که در آن نزد شاه، خاکی هم به اندازهٔ طلا موجود است؛ یعنی این مکالمه و گفتوگو در پیشگاه پادشاه ارزش و اهمیت دارد، حتی اگر ظاهری بیاهمیت یا گلی داشته باشد.
هوش مصنوعی: مطبخی (آشپز) به ده گونه دلیل برتری خود را مطرح کرد، اما او (شه) همه آنها را بهخاطر حرص و طمعی که داشت، رد کرد.
هوش مصنوعی: وقتی جری، غلام، در وقت صبحانه کم آورد و به خاطر آن سرزنشهای زیادی دریافت کرد، این سرزنشها برای او هیچ فایدهای نداشت.
هوش مصنوعی: قاصدی گفت آیا شما میخواهید این کارها را انجام دهید؟ او پاسخ داد که نه، ما فقط بندهای هستیم که از فرمان شما پیروی میکنیم.
هوش مصنوعی: این را از فرع و جزئیات برداشت نکن؛ به اصل و ریشه توجه کن. بر کمان کم نزن و تیر را از بازو بکش، زیرا تیر فقط به وسیلهٔ بازو پرتاب میشود.
هوش مصنوعی: تو در هنگام پرتاب تیر یا مواجهه با مشکلات، تنها ابزاری هستی که خداوند بهوسیلهٔ تو عمل میکند و این آزمون توست، نه اینکه گناهی از جانب تو باشد که باید عذاب شوی. در واقع، نبی (پیامبر) هم به خواست خداوند و برای آزمودن مردم عمل میکند.
هوش مصنوعی: غضب و خشم تو اکنون به اندازهای زیاد است که به نفع تو نیست. بهتر است که ابتدا با نگاهی عمیقتر و آگاهانهتر به اوضاع فکر کنی و حس خود را کنترل کنی.
هوش مصنوعی: از روی خشم و غم، نامهای خشمگین به سوی پادشاه نوشت و به او ارسال کرد.
هوش مصنوعی: در آن نوشته، به ستایش شاه پرداخته و آنطور که شایسته است، ارزش generosity و بخشش او را برجسته کرده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که از دریا و ابر، دست تو سرازیر است و در برآورده شدن نیازها، دستت پربار و غنی است.
هوش مصنوعی: ابر، آنچه را از باران میریزد، به خاطر گریه و ناامیدی میدهد، اما دست تو که همیشه خندان است، به طور مداوم نعمت و روزی میآورد.
هوش مصنوعی: اگرچه متن نامه (رقعه) ظاهراً در ستایش و مدح بود، اما بوی خشم از همان مدح به وضوح در آن حس میشد.
هوش مصنوعی: کار تو به خاطر دوریات از نور حقیقت، بیفایده و زشت است. تو به علت ناآگاهی و فاصله از اصل خود، از نور و روشنی تهی هستی.
هوش مصنوعی: کار و فعالیت افراد پست و بیارزش نیز منسجم و رونق مییابد، اما بهزودی این رونق از بین میرود و مثل میوهٔ تازهای که فاسد میشود، ضایع میشود.
هوش مصنوعی: رونق و رونقگیری دنیا به خاطر شخصی است که از کائنات و آلودگیهای آن سرچشمه میگیرد، بنابراین به خاطر فساد و نقصانهایی که در جهان وجود دارد، دنیا کساد و بیفتوای میشود.
هوش مصنوعی: مدح و ستایش در دلها شادمانی ایجاد نمیکند، چون اگر در دل آدمی کینه و دشمنی باشد، هرچند که او به مدح میپردازد، اثر مثبتی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: ای دل، از کینه و تنفر پاک شو و به سرعت و نشاط، به ستایش پروردگار بپرداز.
هوش مصنوعی: اگر در ظاهر بگوییم «الحمد لله» ولی در باطن دلی پر از اکراه و کینه داشته باشیم، این گفتار ما در واقع نیرنگ یا فریب است.
هوش مصنوعی: خداوند میفرماید که من تنها به ظاهر انسانها توجه نمیکنم، بلکه باطن و درون آنها را مینگرم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.