بخش ۱۲۸ - بیان آنک یا ایها الذین آمنوا لا تقدموا بین یدی الله و رسوله چون نبی نیستی ز امت باش چونک سلطان نهای رعیت باش پس رو خاموش باش از خود زحمتی و رایی متراش
پس برو خاموش باش از انقیاد
زیر ظل امر شیخ و اوستاد
ورنه گرچه مستعد و قابلی
مسخ گردی تو ز لاف کاملی
هم ز استعداد وا مانی اگر
سر کشی ز استاد راز و با خبر
صبر کن در موزه دوزی تو هنوز
ور بوی بیصبر گردی پارهدوز
کهنهدوزان گر بدیشان صبر و حلم
جمله نودوزان شدندی هم به علم
بس بکوشی و به آخر از کلال
هم تو گویی خویش کالعقل عقال
همچو آن مرد مفلسف روز مرگ
عقل را میدید بس بیبال و برگ
بیغرض میکرد آن دم اعتراف
کز ذکاوت راندیم اسپ از گزاف
از غروری سر کشیدیم از رجال
آشنا کردیم در بحر خیال
آشنا هیچست اندر بحر روح
نیست اینجا چاره جز کشتی نوح
این چنین فرمود این شاه رسل
که منم کشتی درین دریای کل
یا کسی کو در بصیرتهای من
شد خلیفهٔ راستی بر جای من
کشتی نوحیم در دریا که تا
رو نگردانی ز کشتی ای فتی
همچو کنعان سوی هر کوهی مرو
از نبی لا عاصم الیوم شنو
مینماید پست این کشتی ز بند
مینماید کوه فکرت بس بلند
پست منگر هان و هان این پست را
بنگر آن فضل حق پیوست را
در علو کوه فکرت کم نگر
که یکی موجش کند زیر و زبر
گر تو کنعانی نداری باورم
گر دو صد چندین نصیحت پرورم
گوش کنعان کی پذیرد این کلام
که برو مهر خدایست و ختام
کی گذارد موعظه بر مهر حق
کی بگرداند حدث حکم سبق
لیک میگویم حدیث خوشپیی
بر امید آنک تو کنعان نهای
آخر این اقرار خواهی کرد هین
هم ز اول روز آخر را ببین
میتوانی دید آخر را مکن
چشم آخربینت را کور کهن
هر که آخربین بود مسعودوار
نبودش هر دم ز ره رفتن عثار
گر نخواهی هر دمی این خفتخیز
کن ز خاک پایی مردی چشم تیز
کحل دیده ساز خاک پاش را
تا بیندازی سر اوباش را
که ازین شاگردی و زین افتقار
سوزنی باشی شوی تو ذوالفقار
سرمه کن تو خاک هر بگزیده را
هم بسوزد هم بسازد دیده را
چشم اشتر زان بود بس نوربار
کو خورد از بهر نور چشم خار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به نکتهای مهم دربارهٔ تعامل با مقامهای بالاتر و اطاعت از آنها پرداخته است. مولانا به پیروان خود میآموزد که نباید در برابر خدا و پیامبر پیشقدم شوند و باید در مقام رعیت و شاگرد باشندو از خود رأیی ندهند. او تأکید میکند که صبر و اطاعت در مسیر یادگیری ضرورت دارد و غرور و خودبزرگبینی میتواند خطرناک باشد. همچنین، به تمثیل کشتی نوح اشاره میکند که نجاتدهنده در دریای زمانه است و به پیروان توصیه میکند که از آن دور نشوند. در نهایت، مولانا به اهمیت دوری از خودخواهی و توجه به آموزههای استاد اشاره میکند و یادآوری میکند که درک عمیق حقایق نیازمند چشم برّاست.
هوش مصنوعی: برو در سکوت به فرمان شیخ و استاد بمان و خود را زیر نظر آنها قرار بده.
هوش مصنوعی: اگرچه تو شرایط و قابلیت لازم برای پیشرفت را داری، اما اگر از دستورات استاد سرپیچی کنی، به انسانی زشت و نامتعادل تبدیل خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگرچه تو استعداد و توانایی داری، اما اگر بر ضد استاد خود برخیزی و کبر ورزی، در نهایت از این توانایی بینصیب خواهی ماند.
هوش مصنوعی: در کار موزهدوزی (دوختن با پارچه) صبر کن و عجله نکن، زیرا اگر بیصبر و شتابزده عمل کنی، کار تو خراب میشود و پاره خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر این پیران (کهنهدوزان) patience و بردباری و علم را به نودوزان (جوانترها) یاد دهند، همه آنها هم با علم و دانش به آنگونه خواهند شد.
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که تلاش کنی و در نهایت به بهانهی تهدید تو از خودت پس بیفتی، باز هم در نهایت به مانند کسی خواهی شد که عقلش را به زنجیر بسته است و نمیتواند به درستی فکر کند.
هوش مصنوعی: شخصی در روز مرگ خود، عقل را بهگونهای میدید که هیچ قدرت و توانایی نداشت و مانند یک انسان بیچاره و بیدارایی به نظر میآمد.
هوش مصنوعی: بدون هیچ هدف و قصدی در آن لحظه اعتراف کرد که به دلیل هوش و زرنگیاش، اسپ را از نادانی دور کردیم.
هوش مصنوعی: از روی غرور به مقامهای خاص و آشنا شدهایم و در دنیای خیالی خود غرق شدهایم.
هوش مصنوعی: دوستی و آشنایی در دل روح و معنویت هیچ ارزشی ندارد، در این موقعیت تنها راه نجات، همانند کشتی نوح، استفاده از وسیلهای مطمئن و صادق است.
هوش مصنوعی: پیامبر (که به او شاه رسل گفته میشود) بیان کرده است که او مانند کشتیای است در دریای بزرگ وجود، و کسانی که به او ایمان دارند باید به او پناه ببرند.
هوش مصنوعی: هر کسی که در درک و فهم علم و بصیرتهای من به مقام و جایگاهی رسیده، همچون جانشین من در راستگویی و حقیقت میشود.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی نجات یابی و به مقصد برسی، نباید از کشتی نوح، که سمبل امن و امان است، دور شوی. در این دنیا مثل کشتی نوح به کشور و سرزمینی معنوی تعلق داری و باید به آن وفادار بمانی.
هوش مصنوعی: همانطور که کنعان (پسر نوح) به سوی کوهها نرفت، تو هم از پیامبر (نوح) بشنو که امروز هیچکس نمیتواند تو را نجات دهد.
هوش مصنوعی: کشتی به ظاهر در آب پایینتر از بند است و همینطور تصور میشود که کوه فکر و اندیشه خیلی بلند است. اما در واقع، در درون این کشتی، حقیقتی عمیق وجود دارد که ممکن است از نظر ظاهری پست به نظر برسد.
هوش مصنوعی: نگاه نکن به این چیز کمارزش که در پایین قرار دارد، بلکه به فضلی که از حق به آن مربوط شده است توجه کن.
هوش مصنوعی: به خیال و فکر خود به اندازهای توجه نکن که تو را به تلاطم بکشاند؛ زیرا این فکر میتواند تو را پریشان کند و آرامش ذهنیات را از بین ببرد.
هوش مصنوعی: اگر تو مثل کنعان، یعنی انسان با ایمانی نیستی و به این سخن باور نداری، من هرچقدر هم که نصیحت و اندرز بدهم، فایدهای نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: گوش کنعان، به عنوان نماد جامعه یا مردمی با افکار و باورهای خاص، نمیتواند این سخن را بپذیرد که باید عشق و محبت خداوند در نهایت برای او باشد و زندگیاش طبق این محبت شکل بگیرد.
هوش مصنوعی: هیچکس اجازه ندارد که بر اساس محبت و رضا به خداوند، نصیحت و موعظه کند و نمیتواند چیزی را بر اساس گذشته و حکم قبلی تغییر دهد.
هوش مصنوعی: اما من سخن خوشی میگویم که امیدوارم به یاد داشته باشی تو مانند کنعان نیستی، یعنی در موقعیتی ممتاز و خاص قرار نداری.
هوش مصنوعی: در نهایت، تو هم باید به این حقیقت اعتراف کنی که از ابتدا باید به پایان کار توجه داشته باشی و با دیدی عمیقتر به زندگی نگاه کنی.
هوش مصنوعی: به آینده و پایان کارها توجه کن، اما نه به حدی که در آن غرق شوی و از همین حال حاضر غافل شوی؛ پس به تماشای آینده نپرداز و از آن گمراه نشو.
هوش مصنوعی: کسی که همیشه به عاقبتنگری مشغول است، مانند مسعود که اتفاقی خوش در مسیرش نیفتاده، دیگر نمیتواند به راحتی از راه رفتن لذت ببرد و به خاطر نگرانیهایش، مانع از پیشرفت خود میشود.
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی هر لحظه در خواب غفلت باقی بمانی، باید از خاک و فرودینی برخیز و مانند یک مرد با بصیرت و دیدی تیز، هوشیار و بیدار باش.
هوش مصنوعی: چشمهای خود را مانند کحل (سرمه) وادار کن تا به زمین بیندازند سر اوباش (آدمهای نادان و بیادب) را.
هوش مصنوعی: از این امتداد یا حقیر شدن خود، به اندازه یک سوزن باش تا مانند ذوالفقار (شمشیر امام علی) قوی و تاثیرگذار شوی.
هوش مصنوعی: خاک هر کسی که انتخاب شده و والامقام است را سرمه (در اصطلاح، به معنای زیور یا زینت) کن؛ زیرا این خاک هم میتواند چشمان شخص را بسوزاند و هم آنها را بسازد و به بینایی برساند.
هوش مصنوعی: چشم شتر به خاطر نوری که از چشم خار میگیرد، روشن و درخشان است. این بیان به این معناست که شتر از وجود زخم و خاری در نزدیکیاش، نوری میگیرد که موجب روشنی و بیناییاش میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.