آن دقوقی در امامت کرد ساز
اندر آن ساحل در آمد در نماز
و آن جماعت در پی او در قیام
اینت زیبا قوم و بگزیده امام
ناگهان چشمش سوی دریا فتاد
چون شنید از سوی دریا داد داد
در میان موج دید او کشتیی
در قضا و در بلا و زشتیی
هم شب و هم ابر و هم موج عظیم
این سه تاریکی و از غرقاب بیم
تند بادی همچو عزرائیل خاست
موجها آشوفت اندر چپ و راست
اهل کشتی از مهابت کاسته
نعره وا ویلها برخاسته
دستها در نوحه بر سر می‌زدند
کافر و ملحد همه مخلص شدند
با خدا با صد تضرع آن زمان
عهدها و نذرها کرده به‌جان
سر برهنه در سجود آنها که هیچ
رویشان قبله ندید از پیچ پیچ
گفته که بی‌فایده‌ست این بندگی
آن زمان دیده در آن صد زندگی
از همه اومید ببریده تمام
دوستان و خال و عم، بابا و مام
زاهد و فاسق شد آن دم متقی
همچو در هنگام جان کندن شقی
نه ز چپشان چاره بود و نه ز راست
حیله‌ها چون مُرد، هنگام دعاست
در دعا ایشان و در زاری و آه
بر فلک زیشان شده دود سیاه
دیو آن دم از عداوت بین بین
بانگ زد کای سگ‌پرستان علتین
مرگ و جسک ای اهل انکار و نفاق
عاقبت خواهد بدن این اتفاق
چشمتان تر باشد از بعد خلاص
که شوید از بهر شهوت دیو خاص
یادتان ناید که روزی در خطر
دستتان بگرفت یزدان از قدر
این همی‌آمد ندا از دیو لیک
این سخن را نشنود جز گوش نیک
راست فرمودست با ما مصطفی
قطب و شاهنشاه و دریای صفا
کانچ جاهل دید خواهد عاقبت
عاقلان بینند ز اول مرتبت
کارها ز آغاز اگر غیبست و سِر
عاقل اول دید و آخر آن مُصِر
اولش پوشیده باشد و آخر آن
عاقل و جاهل ببیند در عیان
گر نبینی واقعهٔ غیب ای عنود
حزم را سیلاب کی اندر ربود
حزم چه بود بدگمانی بر جهان
دم بدم بیند بلای ناگهان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به روایت وقایع هولناک غرق شدن یک کشتی در میان دریا می‌پردازد. امام جماعت که در حال نماز است، ناگهان متوجه خطر بزرگ کشتی و دریا می‌شود و جماعت نیز به سمت او در قیام هستند. در این لحظه، پیروان کشتی که به شدت ترسیده‌اند، به درگاه خداوند روی آورده و با تمام وجود دعا می‌کنند. آنها در لحظه‌ای که مرگ را نزدیک می‌بینند، متوجه می‌شوند که همه به یک حال و هوا درآمده و از عقاید و اعتقادات خود دست می‌کشند. دیو تیره‌دل با صدای بلند می‌گوید که این عاقبت مردمی است که به انکار و نفاق پرداخته‌اند. با وجود همه خطرها، مولانا به این نکته اشاره می‌کند که تنها گوش‌های بیدار می‌توانند صدای حقیقت را بشنوند و درک کنند که آغاز و پایان هر چیزی در دست خداست.
هوش مصنوعی: دقوقی، که به معنای امام جماعت یا پیشوای نماز است، در آن سواحل به نماز ایستاد و آواز خود را به صدا درآورد.
هوش مصنوعی: جماعت مردم به دنبال آن امامت (دقوقی) در حال قیام بودند، و این حرکت زیبا و شاخصی بود برای قومی که او را برگزیده بودند.
هوش مصنوعی: چشم او ناگهان به سمت دریا افتاد، زیرا صدای فریاد از طرف دریا را شنید.
هوش مصنوعی: در میان امواج دریا، او کشتی‌ای را می‌بیند که در سرنوشت و مشکلات و بدی گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: شب، ابر و موج‌های عظیم همگی نشان‌دهندهٔ تاریکی و خطر هستند که انسان را از غرق شدن می‌ترسانند.
هوش مصنوعی: باد تندی مثل عزرائیل (فرشته مرگ) سر برآورد و موجها را به شدت در دو سمت، چپ و راست، به هم ریخت.
هوش مصنوعی: اهل کشتی بر اثر ترس و وحشت، از شدت هیجان و اضطراب فریاد می‌زنند «وا ویلا» و از وضعیت خطرناک نجات خود را فریاد می‌کنند.
هوش مصنوعی: در آن زمان که کشتی در خطر غرق شدن بود، هم کافران و هم الحادیان به نشانهٔ اندوه، دست‌های خود را بر سر می‌زدند و از شدت ترس و ناامیدی، خود را مخلص و به خدا نزدیک می‌کردند.
هوش مصنوعی: در آن لحظه، مردم با تمام دل و ناله و زاری به درگاهی الهی روی آورده و عهد و پیمان‌هایی با خدا بسته‌اند.
هوش مصنوعی: در حالتی که برخی افراد، بدون شناخت و توجه به سمت قبله، سر برهنه در حال سجده هستند، نشان‌دهندهٔ نادانی و عدم فهم واقعی از عبادت و نماز است.
هوش مصنوعی: اینجا بیان می‌شود که عبادت و بندگی در زمانی که انسان در دلش توجه و آگاهی از حقایق زندگی ندارد، بی‌فایده و کم‌ثمر است. در واقع، معنای حقیقی بندگی زمانی حاصل می‌شود که انسان به عمق زندگی و وجود خود پی ببرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که وقت مرگ فرا می‌رسد، همه‌ی امیدها و رابطه‌ها قطع می‌شود و حتی نزدیک‌ترین افراد مانند دوستان، خانواده و والدین دیگر نمی‌توانند کمکی کنند.
هوش مصنوعی: در آن لحظهٔ جان دادن، هم زاهد و هم فاسق در برابر مرگ متقی (پرهیزکار) می‌شوند، زیرا در لحظهٔ آخر زندگی، راحتی و تقوا از بین می‌رود و انسان دچار اضطراب و وحشت می‌شود.
هوش مصنوعی: در لحظهٔ مرگ، هیچ راه حلی از سمت چپ یا راست برای آنها وجود ندارد و تنها در این زمان دعا و ناله معنا می‌یابد.
هوش مصنوعی: در زمان دعا و زاری آنها، دودی سیاه از سمت آسمان برخاست که نشان‌دهندهٔ ناراحتی و غم آن‌هاست.
هوش مصنوعی: دیو در آن لحظه از دشمنی فریاد زد و گفت: ای کسانی که مانند سگ به دنبال دنیا هستید، دلیل این وضعیت را بفهمید.
هوش مصنوعی: ای کسانی که منکر و دچار نفاق هستید، بدانید که در نهایت، مرگ و پوسیدگی بدن شما سرنوشت حتمی است و به ناچار باید با این واقعیت مواجه شوید.
هوش مصنوعی: چشم‌هایتان باید از ترس جدایی و مرگ همیشه اشک‌آلود باشد؛ زیرا با این جدایی، برای رهایی از خواسته‌های شیطانی و نفس اماره آماده می‌شوید.
هوش مصنوعی: خداوند روزی شما را در خطر نجات داد و دستتان را گرفت تا از آن وضعیت خطرناک خارج شوید؛ آیا این را فراموش کرده‌اید؟
هوش مصنوعی: این صدا از دیو می‌آید، ولی فقط گوش‌های خوب و آگاه می‌توانند آن را بشنوند و درک کنند.
هوش مصنوعی: پیامبر اسلام، محمد (مصطفی)، به‌درستی با ما سخن گفته است و او را قطب و شاهنشاه و سمبل پاکی و صفا می‌دانیم.
هوش مصنوعی: آنچه جاهلان می‌بینند، در نهایت عاقلان خواهند دید، اما آنها این مطالب را از ابتدا و در مرتبه‌ی بالاتر درک می‌کنند.
هوش مصنوعی: کارها در ابتدا اگر پوشیده و پنهان است، عاقل در آغاز حقایق را مشاهده می‌کند و در پایان، آن را اثبات خواهد کرد.
هوش مصنوعی: ابتدا کارها پنهان و نامرئی است، اما در نهایت هم عاقل و هم نادان آن را به وضوح خواهند دید.
هوش مصنوعی: اگر واقعیت‌های پنهان را نبینی، ای شخص لجوج، چطور انتظار داری که احتیاط تو را از آسیب‌های ناگهانی حفظ کند؟
هوش مصنوعی: حزم یعنی احتیاط و تدبیر. بدگمانی نسبت به دنیا یعنی اینکه همیشه انتظار بدی را داشته باشیم، و این نگرش باعث می‌شود که از بلای ناگهانی که ممکن است پیش بیاید، غافل نباشیم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.