بخش ۱۷۱ - بیان آنک فتح طلبیدن مصطفی صلی الله علیه و سلم مکه را و غیر مکه را جهت دوستی ملک دنیا نبود چون فرموده است الدنیا جیفة بلک بامر بود
جهد پیغامبر به فتح مکه هم
کی بود در حب دنیا متهم
آنک او از مخزن هفت آسمان
چشم و دل بر بست روز امتحان
از پی نظارهٔ او حور و جان
پر شده آفاق هر هفت آسمان
خویشتن آراسته از بهر او
خود ورا پروای غیر دوست کو
آنچنان پر گشته از اجلال حق
که درو هم ره نیابد آل حق
لا یسع فینا نبی مرسل
والملک و الروح ایضا فاعقلوا
گفت مازاغیم همچون زاغ نه
مست صباغیم مست باغ نه
چونک مخزنهای افلاک و عقول
چون خسی آمد بر چشم رسول
پس چه باشد مکه و شام و عراق
که نماید او نَبَرد و اشتیاق
آن گمان بر وی ضمیر بد کند
کو قیاس از جهل و حرص خود کند
آبگینهٔ زرد چون سازی نقاب
زرد بینی جمله نور آفتاب
بشکن آن شیشهٔ کبود و زرد را
تا شناسی گرد را و مرد را
گَرد فارِس گِرد سر افراشته
گَرد را تو مرد حق پنداشته
گرد دید ابلیس و گفت این فرع طین
چون فزاید بر من آتشجبین
تا تو میبینی عزیزان را بشر
دانک میراث بلیسست آن نظر
گر نه فرزندی، بلیسی ای عنید
پس به تو میراث آن سگ چون رسید
من نیم سگ، شیر حقم حقپرست
شیر حق آنست کز صورت برست
شیر دنیا جوید اشکاری و برگ
شیر مولی جوید آزادی و مرگ
چونک اندر مرگ بیند صد وجود
همچو پروانه بسوزاند وجود
شد هوای مرگ طوق صادقان
که جهودان را بد این دم امتحان
در نبی فرمود کای قوم یهود
صادقان را مرگ باشد گنج و سود
همچنانک آرزوی سود هست
آرزوی مرگ بردن زان بهست
ای جهودان بهر ناموس کسان
بگذرانید این تمنا بر زبان
یک جهودی این قدر زهره نداشت
چون محمد این علم را بر فراشت
گفت اگر رانید این را بر زبان
یک یهودی خود نماند در جهان
پس یهودان مال بردند و خراج
که مکن رسوا تو ما را ای سراج
این سخن را نیست پایانی پدید
دست با من ده چو چشمت دوست دید


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ اهداف پیامبر اسلام (ص) در فتح مکه و دیگر سرزمینهاست و تصریح میکند که این اقدام نه به خاطر حب دنیا، بلکه به منظور انجام مأموریت الهی بوده است. پیامبر در روز امتحان و در حالی که از جمال الهی سرشار بود، از محبتی فراتر از دنیای مادی برخوردار بود. مولانا به این مسئله میپردازد که برخی افراد فضایل پیامبر را نمیبینند و بر اساس جهل خود قضاوت میکنند. در ادامه، وی به کنایه به قوم یهود اشاره میکند که جستجوی مادیات دارند و درک نمیکنند که مرگ برای صادقان گنج و سود است. حال و هوای شعر به شکل عمیق به معنای حقیقی زندگی و مرگ و تمایز میان دنیا و آخرت میپردازد.
هوش مصنوعی: سعی و تلاش پیامبر برای فتح مکه به خاطر دوستی با دنیا و مال و مقام نبود، بلکه هدف والاتری داشت.
هوش مصنوعی: پیامبر (مصطفی صلی الله علیه و سلم) در روز امتحان، چشمانش را از شوق به زیباییهای آسمانی و دلش را از دنیا و ریا برشته است.
هوش مصنوعی: عاشق دیدار او، آسمانها مملو از روح و زیبایی شدهاند و این زیبایی به خاطر محبت اوست.
هوش مصنوعی: انسان باید خود را برای محبوبش، یعنی خدا، زینت و آراسته کند و نباید نگران نظرات و خواستههای دیگران باشد.
هوش مصنوعی: او (پیامبر اسلام) به قدری از عظمت و احترام خداوند پر شده که حتی کسانی که به درستی و حق تعلق دارند، نمیتوانند به او نزدیک شوند.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به این نکته اشاره میکند که در وجود ما جای پیامبری مانند محمد (صلیاللهعلیهوآله) و نیز روح القدس که درک آن بسیار بزرگ و والاست، وجود ندارد. بنابراین، متوجه باشید که ما انسانها از درک کامل حقیقت الهی ناتوانیم.
ما زاغَ: منحرف نشدگان، فعل منفی عربی. گفت ما منحرف نشدهایم، و همانند زاغ در باغ نیستیم که مست رنگهاست، ما در باغ خوشحال نیستیم. - بازی با کلمات زاغ در عربی و فارسی
هوش مصنوعی: چون دانش و نعمتهای آسمانی در برابر چشمان پیامبر (محمد) مانند دانههای ریز خاک و ناچیز بود.
هوش مصنوعی: پس چه اهمیتی دارد مکه و شام و عراق، اگر او (پیامبر اسلام) خود را در برقراری جنگ و اشتیاق به این مکانها نشان نمیدهد؟
هوش مصنوعی: کسی که به اشتباه بر پیامبر (مصطفی صلی الله علیه و سلم) گمان بدی میبرد، به خاطر جهل و طمع خود چنین تصوری دارد.
هوش مصنوعی: اگر شیشهای زرد رنگ درست کنی، در آن نقابی زرد میبینی که تمام نور آفتاب را به خود میگیرد.
هوش مصنوعی: شیشهٔ کبود و زرد نماد دیدگاههای مادی و دنیوی است که باعث میشود حقیقت را نتوانیم بهخوبی ببینیم. با شکستن این شیشه، میتوانیم واقعیت را بهتر بشناسیم و درک کنیم که افرادی که بهدنبال اهداف راستین و معنوی هستند، واقعیتر از ظواهر دنیویاند.
هوش مصنوعی: این بیت به تمایز میان ظاهری و باطنی اشاره دارد. گرد و غبار (معادل با فرس و زینتهای ظاهری) را به دلیل تجمل و زیبایی آن نمیتوان حقیقت پنداشت، بلکه مرد واقعی را باید در معنای درونی و باطنش جستجو کرد.
هوش مصنوعی: ابلیس که در اینجا نماد شر و دشمنی است، به فرع طین (مخلوقی که از گل و خاک ساخته شده) نگاه میکند و میگوید چگونه این موجود (انسان) که از خاک و گل است، میتواند قدرت و جلالی بهتر از من (که از آتش هستم) پیدا کند.
هوش مصنوعی: تو وقتی عزیزان و محبوبان را میبینی، باید بدانید که این محبت و دوستی در واقع میراث ابلیس است، زیرا او از این نگاه به دنیا راضی است و در مقام فریب انسانهاست.
هوش مصنوعی: اگر تو فرزندی از بلایای شیطانی نیستی، پس ارث تو چه خواهد بود؟ به تو فقط ارث آن سگ میرسد.
هوش مصنوعی: من انسان نیستم که فقط به دنبال خواستههای دنیوی باشم، بلکه در جستجوی حقیقت و معنای واقعی هستم. شیر حق، نماد معنویت و کمال است که از ظواهر دنیوی فراتر میرود.
هوش مصنوعی: شیر دنیا (که به دنبال قدرت و مال دنیاست) در ظاهر به دنبال مقام و نشانههای ظاهری است، اما شیر حقیقی که مولای واقعی است، به دنبال آزادگی و رهایی از قید و بند دنیا و مرگ است.
هوش مصنوعی: هنگامی که انسان در مرگ و فنا، صد وجود را میبیند، مانند پروانهای میشود که برای نور عشق میسوزد و از میان میرود.
هوش مصنوعی: مرگ برای صادقان (راستگویان) مانند گردنبندی است زیبا و ارزشمند، اما یهودیان (جهودان) در این زمان در حال آزمون و آزمایش هستند و مرگ را تهدیدی میدانند.
هوش مصنوعی: پیامبر در گفتاری به یهودیان میفرماید که مرگ برای صادقان خیر و برکت است و به نوعی برای آنها مانند گنجی ارزشمند به حساب میآید.
هوش مصنوعی: آرزوی سود و ثروت برای انسان طبیعی است، اما آرزوی مرگ برای او برتر و حقیقیتر از این است.
هوش مصنوعی: ای یهودیان، به خاطر احترام و آبروی خانوادهها، این خواسته را از زبان خود بگذرانید و بر زبان نیاورید.
هوش مصنوعی: یک یهودی به اندازهای شجاعت نداشت که مانند محمد (ص) این علم و پیام را به انحاء مختلف منتشر کند.
هوش مصنوعی: اگر یهودی آنچه را که محمد (صلی الله علیه و سلم) فرمود به زبان بیاورد، نخواهد توانست این حرف را در دنیا به خاطر بسپارد و نگه دارد.
هوش مصنوعی: یهودیان اموال و خراجهایی را از مکه برداشتند و از تو میخواهند که ما را رسوا نکن، ای روشنگر (سراج).
هوش مصنوعی: این سخن هیچگاه تمام نمیشود و همواره ادامه دارد، پس دستت را به من بده تا به چشمان دوست تو نگاه کنم و از آن طریق ارتباط برقرار کنیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.