بخش ۱۲۰ - فرستادن ارجاسپ گرگوی گرگین و ارده شیر و پاس پرهیزگار را روئین حصار گوید
چه شد ز آشیان فلک باز مهر
غراب شب افروخت پر بر سپهر
دو لشکر بکشتند از رزم گاه
نشست از بر تخت ارجاسپ شاه
بشد پیش ارهنگ و بوسید پای
بدان گفت سالار توران خدای
که شاد آمدی ای سر انجمن
وگرنه جهان تیره بودی به من
اسیران که آورده بود آن دلیر
ز ملک صفاهان ز برنا و پیر
به نزدیک ارجاسپ آوردشان
بشد شاد از آن ترک تیره روان
بفرمود تا سرکشان را برند
بروئین دژ و زیر بند آورند
شب تیره بردند شان خسته زار
اسیران چو خورشید و پرهیزگار
دگر ارده شیر آن سرانجمن
جهان جوی و مردافکن و تیغ زن
چو روز دگر شد جهان عطربار
سپاه دو کشور دگر شد سوار
دگر باره برخاست آوای نای
ز لشکر زمین گشت لرزان ز جای
چو شد بسته صفهای آوردگاه
به پیش سپاه آمد ارجاسپ شاه
به ارهنگ فرمود سالار ترک
که امروز رزمیست ما را بزرگ
اسیران که آوردی از اصفهان
به پیش سپاه آور او را روان؟
سرانشان به شمشیر کین دور کن
ددان را از آن کشته ها سور کن
که امروز دیگر بود جنگ ما
نبرد دلیران و آهنگ ما
ز گردان ایران دگر کس نماند
مگر زال زر کو بدین کین تراند
بگیرم چه در رزم آن پیر را
مر آن پیر بارای و تدبیر را
ز لهراسپ دیگر نیاید هنر
ز ما بود خواهد جهان سر به سر
همه تخمه سام در دست ماست
بما کشت ایران سرانجام راست
فرامرز را نیز بربود ابر
همانا که ماند بکار هژبر
بدانم که آن پاره ابر از چه هاست
گمانم که آن ابر هم بخت ماست
ازین تخم جز رستم زال کس
نمانده که راند بدین کین فرس
کنون سال چار است کان نامدار
به شد سوی خاور پی کارزار
گمانم که آید چو این بشنود
به خاور تهمتن دگر نغنود
چو بر کرد راند بر این کینه رخش
سر ما کند زیر کوپال پخش
مرا هست از رستم زال بیم
ازایرانیان اوست ما را غنیم
بدو گفت ارهنگ کای نامدار
ز رستم دل خویش رنجه مدار
ز یزدان مرا هست این آرزوی
که بینم یکی روی آن جنگجوی
ابا او یکی رزم ساز آورم
از او کین پولاد باز آورم
کنون ملک ایران سراسر تراست
همان تخته عاج و افسرتراست
گر این بشنود گوش افراسیاب
که زینگونه شد تخم نیرم خراب
ز شادی تنش باز یابد روان
بگیتی شتاب آیدش در زمان
به رزمی که از زال دیدم شکست
کجا باز گیرم ازین رزم دست
چو فردا برآید بلند آفتاب
برزم اندر آیم ز روی شتاب
بدین کشن لشکر شکست آورم
سرگرد دستان بدست آورم
بدآن روز و آن شب نشد رای جنگ
دگر روز بستند برباره تنگ
کشیدند صف از دو رویه سپاه
برآمد غونای هندی به ماه
به فرمود ارهنگ تا سرکشان
به بردندآن هندیان را کشان
به پیش صف و سر بریدند زار
زن و مرد و کودک دوره شش هزار
ز باد افره ایزدی هیچ یاد
نکرد آن ستمکاره بد ژاد
ببرید چندین سر بی گناه
بدینگونه پیچید دیوش ز راه
وز آن پس بیامد کمر کرده تنگ
چو کوه آن ستمکاره گرزی به چنگ
بدشنام بشمرد لهراسپ را
ستایش همی کرد ارجاسپ را
چنین گفت ای شاه ایران زمین
هم آورد بفرست مرد گرین
ببارید لهراسپ از دیده آب
که شد تیره بر من رخ آفتاب
چگویم بر داور مهر و ماه
ز خون چنین مردم بی گناه
بپوشید دستان سلیح نبرد
بدو گفت ای شاه آزاده مرد
من اکنون سرش پیش شاه آورم
جهان بر ستمگر سیاه آورم
بدو گفت لهراسپ کای نامدار
مرا دل به تو هست در کارزار
نباشی چه تو دل ندارم به جای
نگه دار ای زال فرخنده رای
بیامد بر زال بانوگشسپ
که من رفت خواهم چه آذرگشسپ
تو پیری و بسیار دیده نبرد
مکن دل ز ناورد خود پر ز درد
که من آورم پیش لهراسپ شاه
سر این بداختر به پیش سپاه
بدو گفت ای دختر شیرگیر
نگهبان تو داور ماه و تیر
به بینم هنرهات امروز من
برانگیخت دخت گو پیلتن
یکی برخروشید ز آن سو دلیر
تو گفتی مگر رستم آمد چو شیر
به نزدیک ارهنگ آمد سوار
بزه بر کمان داشت یل استوار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ارجاسپ، شاه توران، بعد از پیروزی در جنگ، به نیکوکاران و قهرمانانش تبریک میگوید و از آنها میخواهد که اسیران را به دژ رویین ببرند. ارده شیر، یکی از فرماندهای او، نسبت به جنگی بزرگ در آینده ابراز آمادگی میکند و از ارجاسپ میخواهد که به یزدان دعا کند تا پیروزی را به آنها عطا کند. با نزدیک شدن به روز نبرد، ارجاسپ به سران لشکرش میگوید که ایران دیگر نیرویی ندارد جز زال، و از بیم حال او آشفته میشود. در این حال، لهراسپ، یکی از شخصیتهای مهم ایرانی، از وضعیت اسیران و خونریزی بیگناهانی که در جنگ کشته میشوند، ابراز تاسف کرده و تصمیم میگیرد که به جنگ برود و سر این ستمکاران را به نزد شاه خود بیاورد. جنگی مهیب در راه است و حس انتقام به شدت در دلها جاری است.
هوش مصنوعی: وقتی خورشید مانند بازی از آشیانهٔ آسمان رفت، شب مانند کلاغی سیاه بالهایش را بر آسمان گسترد؛ یعنی شب فرا رسید.
هوش مصنوعی: دو لشکر از میدان جنگ بازگشتند و ارجاسپ شاه بر تخت نشست.
هوش مصنوعی: ارهنگ نزد ارجاسپ رفت و پای او را بوسید، و فرمانروای توران به او چنین گفت:
هوش مصنوعی: «ای سرور انجمن، به سلامت و شادکامی بازگشتی؛ اگر بازنمیگشتی، جهان برایم تیره میشد.»
هوش مصنوعی: اسیرانی را که آن پهلوان، جوان و پیر، از سرزمین اصفهان گرفته بود،
هوش مصنوعی: نزد ارجاسپ آورد و آن ترک بداندیش از دیدن آنان شاد شد.
هوش مصنوعی: ارجاسپ فرمان داد که آن سرکشان را به دژ رویین ببرند و در بند کنند.
هوش مصنوعی: در شب تاریک اسیران زخمی و نزار را بردند؛ اسیرانی که مانند خورشید درخشان و پرهیزگار بودند (یا اسیرانی چون پاس پرهیزگار).
هوش مصنوعی: و همچنین اردشیر، آن سرور انجمن و جهانجوی و دلاور و شمشیرزن را نیز با آنان بردند.
هوش مصنوعی: چون روز دیگر رسید و جهان خوشبو شد، سپاه دو کشور دوباره سوار شدند.
هوش مصنوعی: بار دیگر بانگ نای جنگ برخاست و زمین از انبوهی لشکر به لرزه افتاد.
هوش مصنوعی: وقتی صفهای میدان نبرد آراسته شد، ارجاسپ شاه پیشاپیش سپاه آمد.
هوش مصنوعی: سالار ترکان به ارهنگ دستور داد و گفت امروز جنگ بزرگی در پیش داریم.
هوش مصنوعی: اسیرانی را که از اصفهان آوردی، بیدرنگ پیش سپاه بیاور.
هوش مصنوعی: سرشان را با شمشیر انتقام جدا کن و جسدهایشان را خوراک و جشن درندگان کن.
هوش مصنوعی: زیرا امروز جنگ ما و نبرد دلیران و قصد ما از گونهای دیگر است.
هوش مصنوعی: از پهلوانان ایران کسی دیگر نمانده است جز زال زر که میتواند در این کینخواهی به میدان بیاید.
هوش مصنوعی: آن پیر خردمند و چارهاندیش را هم در جنگ اسیر خواهم کرد.
هوش مصنوعی: از لهراسپ دیگر کاری برنمیآید و سراسر جهان از آنِ ما خواهد شد.
هوش مصنوعی: همهٔ خاندان سام در دست ماست و سرانجام کار ایران به سود ما درست خواهد شد.
هوش مصنوعی: فرامرز را نیز ابری ربود و برد؛ گویا او هم از کار پهلوانی بازمانده است.
هوش مصنوعی: نمیدانم آن پارهٔ ابر از چه بود، اما گمان میکنم آن ابر هم از بخت و اقبال ما بود.
هوش مصنوعی: از این خاندان جز رستم پسر زال کسی نمانده که برای این کینخواهی اسب بتازد.
هوش مصنوعی: اکنون چهار سال است که آن پهلوان نامدار برای جنگ به سوی خاور رفته است.
هوش مصنوعی: گمانم این است که چون این خبر را بشنود، رستم دیگر در خاور آرام نمیگیرد و میآید.
هوش مصنوعی: وقتی رخش را برای این کینخواهی بتازد، سرهای ما را زیر گرز خود پخش و متلاشی میکند.
هوش مصنوعی: من از رستم پسر زال میترسم؛ در میان ایرانیان دشمن اصلی ما اوست.
هوش مصنوعی: ارهنگ به او گفت: ای نامدار، دلت را به خاطر رستم آزرده و نگران مکن.
هوش مصنوعی: آرزوی من از خدا این است که یک بار روی آن جنگجو را ببینم و با او روبهرو شوم.
هوش مصنوعی: ارهنگ میگوید: با رستم نبردی به راه میاندازم و انتقام پولاد را از او میگیرم.
هوش مصنوعی: اکنون همهٔ سرزمین ایران از آنِ توست و تخت عاج و تاج شاهی نیز به تو میرسد.
هوش مصنوعی: اگر افراسیاب بشنود که نسل نریمان اینگونه نابود شده است،
هوش مصنوعی: از شادی جان دوباره به تنش بازمیگردد و بیدرنگ با شتاب به جهان بازمیآید؛ یعنی این خبر حتی مردگان دشمن ایران را شاد میکند.
هوش مصنوعی: گوینده میگوید: در نبردی که از زال شکست خوردم، چگونه اکنون دست از این جنگ بکشم؟ (به احتمال زیاد سخن ارجاسپ است.)
هوش مصنوعی: فردا که خورشید بالا بیاید، با شتاب به میدان نبرد میآیم.
هوش مصنوعی: با این سپاه انبوه، دشمن را شکست میدهم و سر زال دستان، آن پهلوان، را به چنگ میآورم.
هوش مصنوعی: آن روز و آن شب جنگی درنگرفت و روز بعد تنگ زین اسبان را بستند و آمادهٔ نبرد شدند.
هوش مصنوعی: دو سپاه از دو سو صف کشیدند و بانگ نای هندی تا ماه بالا رفت.
هوش مصنوعی: ارهنگ فرمان داد که سرکشان سپاهش آن هندیانِ اسیر را کشانکشان ببرند،
هوش مصنوعی: و پیش صف سپاه، زن و مرد و کودک را، حدود شش هزار تن، به زاری سر بریدند.
هوش مصنوعی: آن ستمکار بدنژاد هیچ از کیفر خداوند یاد نکرد.
هوش مصنوعی: سرهای بسیاری از بیگناهان را برید؛ دیو درونش اینگونه او را از راه راست بیرون برد.
هوش مصنوعی: پس از آن، آن ستمکارِ کوهپیکر کمر را تنگ بست و گرز به دست به میدان آمد.
هوش مصنوعی: به لهراسپ دشنام داد و ارجاسپ را ستایش کرد.
هوش مصنوعی: گفت: ای شاه ایران، مردی برگزیده را به هماوردی من بفرست.
هوش مصنوعی: لهراسپ از دیده اشک ریخت و گفت: چهرهٔ خورشید بر من تیره شد.
هوش مصنوعی: در پیشگاه داور مهر و ماه، یعنی خداوند، دربارهٔ ریخته شدن خون این مردم بیگناه چه پاسخی بدهم؟
هوش مصنوعی: زال دستان جامهٔ جنگ پوشید و به شاه گفت: ای شاه آزاده،
هوش مصنوعی: هماکنون سر او را نزد شاه میآورم و جهان را بر این ستمگر سیاه میکنم.
هوش مصنوعی: لهراسپ به او گفت: ای نامدار، در جنگ دلم به تو گرم و استوار است.
هوش مصنوعی: اگر تو نباشی دلم آرام نمیگیرد؛ ای زالِ نیکاندیش، خود را نگه دار و به میدان نرو.
هوش مصنوعی: بانوگشسپ نزد زال آمد و گفت: من مانند آتش آذرگشسپ به میدان خواهم رفت.
هوش مصنوعی: تو پیر شدهای و نبرد بسیار دیدهای؛ دلت را از نرفتن به نبرد پردرد مکن.
هوش مصنوعی: زیرا من سر این بدبخت را پیش چشم سپاه نزد لهراسپ شاه میآورم.
هوش مصنوعی: زال به او گفت: ای دختر شیرشکار، خداوندِ ماه و تیر نگهدار تو باد.
هوش مصنوعی: امروز هنرهای تو را خواهم دید. آنگاه دختر رستمِ پیلتن اسب را به حرکت درآورد.
هوش مصنوعی: آن دلیر از آن سو چنان خروشی برآورد که گویی رستم مانند شیر به میدان آمده است.
هوش مصنوعی: سواره نزد ارهنگ رسید، در حالی که آن پهلوان کمانی را استوار به زه کرده و در دست داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.