شمارهٔ ۳ - فی مدیحة امیرالمؤمنین علیه السلام
شیر بیشۀ ابداع سر ز بیشه بیرون کرد
عقل ییررا از بیم دل دو نیم و مجنون کرد
بیرق ضلالت را سرنگون و وارون کرد
رایت هدایت را بر فراز گردون کرد
چهرۀ حقیقت را همچو لاله گلگون کرد
داده گلشن دین را جویبار تیفش آب
لاله زار یاسین را کرده خرم و شاداب
شمع بزم آئین را کرده مهر عالمتاب
داده داد تمکین را روز خیبر و احزاب
در اُحد فداکاری از شماره افزون کرد
بازوی قویمندش بسکه داد قوت داد
در حرم خداوندش افسر فتوت داد
با حبیب دلبندش رتبۀ اخوت داد
همچو نی بهر بندش نغمۀ نبوت داد
در حرم جهانی را مست خویش و مفتون کرد
تا به تیغ خون آشام داد عشق و مستی داد
در سران بدفرجام داد ضرب دستی داد
در برابر اصنام داد حق پرستی داد
تا به پیکر اسلام داد روح و هستی داد
تا که دین و آئین را چون هما همایون کرد
ساز دست و شمشیرش تا ابد در آواز است
گوئی از بم وزیرش زهره نغمه پرداز است
شمع تیغ سر گیرش تا فلک سر افرار است
در فضای تدریرش دست و سر به پرواز است
کو زبان که تا گویم دست و تیغ او چون کرد؟
برق تیغ خون ریزش بر سران عالم زد
شعلۀ شرر بیزش بر روان اعظم زد
دود آتش تیزش طعنه بر جهنم زد
بازوی دلاویزش عرش و فرش بر هم زد
تا صراط ایمان را مستقیم و موزون کرد
آفتاب نورانی روز بدر کرد اشراق
یا که سیف ربانی جلوه کرد در آفاق
آنکه در سر افشانی روز بزم بودی طاق
با قضای یزدانی همعنان و هم میثاق
با قدر خداوندش از نخست مقرون کرد
ذوالفقار آتشبار بر قریش آتش زد
تا بگنبد دوار شعله زان کشاکش زد
شور برق آن بتار بر سران سرکش زد
تا که سکه افرار بر قلوب بی غش زد
تا کتاب هستی را همچو لوح مکنون کرد
چون بدعوت وحدت مظهر احد آمد
نقش رایت نصرت یا علی مدد امد
رو بلا فتی رتبت، پیر بیخرد آمد
کفر محض بد فطرت پور عبدود آمد
قطره عرض اندامی بر محیط جیحون کرد
عزم رزم بر سر داشت با سر سران یکسر
پا بمرگ خود برداشت شد چو خر بگل اندر
گرچه کوه پیکر داشت شد ز کلهم کمتر
دل که آندلا ور داشت همچون آهنین پیکر
آبشد چنان کز سر هرچه داشت بیرون کرد
کلک تیغ جانکاهی نقش خاک راهش کرد
از فراز خودخواهی سر نگون بچاهش کرد
خرمنی ز گمراهی برق زد تباهش کرد
ضربت یداللهی کوه بود و کاهش کرد
پنجۀ خداوندش غرق لجۀ خون کرد
پیل مست لب پر کف عزم شیر شیران کرد
یا ز ابلهی مرحب رو به میر میدان کرد
روز عمر خود را شب یا که خانه ویران کرد
تیره بخت بد کوکب آرزوی نیران کرد
یا که پنجه پی مغزی با قضای بیچون کرد
تیغ حیدر صفدر آنچنان دو نیمش کرد
کز فراز زین یکسر وارد جحبمش کرد
تیغ آهنین پیکر آنچنان رمیمش کرد
چون غبار با کمتر در هوا عدیمش کرد
همچو نقطه موهومش در محیط هامون کرد
آسمان و هفت اختر حلقۀ در کویش
چرخ را کند چنبر یک اشاره ز ابرویش
چیست قلعۀ خیبر با کمند نیرویش؟
چیست کندن آندر پیش زور بازویش؟
آنچه ناید اندر وهم آن یمین میمون کرد
تا بحلقۀ در شد آشنا در انگشتش
قلعه های خیبر شد همچو موم در مشتش
هرکه را برابر شد تیغ سر زد از پشتش
ور ز پیش او در شد صبحۀ قضا کشتش
قلعه را ز کشتارش همچو فلک مشحون کرد
رفت کشتی ایمان در احد چه در گرداب
بود از جگر نالان یا علی مرا دریاب
دست و تیغ سر افشان، کرد همتی نایاب
تا بعرصۀ میدان شد دل دلیران آب
روزگار دشمن را تیره و دگرگون کرد
آستین چه بالا زد آسمان بزیر آمد
تا قدم بهیجا زد شیر در نفیر آمد
تیغ را بهر جا زد مرگ در سفیر آمد
بر سر سران پا زد تا سر سریر آمد
مسند نبوت را استوار و مأمون کرد
فاتح ولایت بود خاتم النبیین را
مصدر عنایت بود صادر نخستین را
رایت هدایت بود هادی المضلین را
قلعۀ حمایت بود مالک دین و ایمان را
با پیمبرش ایزد چون کلیم و هارون کرد
مفتقر بصد خجلت مدحت و ثنا آورد
وز فریضۀ ذمت شمه ای بجا آورد
در بر ولی نعمت تحفۀ گدا آورد
بر در فلک حشمت موری التجا آورد
پای را بامیدی از گلیم بیرون کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به وصف و تمجید از شخصیت و کارهای حضرت علی (ع) میپردازد. شاعر به توصیف قدرت، شجاعت و ویژگیهای بارز ایشان در تاریخ اسلام میپردازد و نشان میدهد که چگونه ایشان با دلاوریهای خود در میدانهای نبرد، از جمله جنگهای خیبر و احد، نقشی کلیدی در پیروزی مسلمانان داشتند. همچنین، بُعد معنوی و الهی شخصیت علی (ع) نیز مورد تاکید قرار گرفته است و او به عنوان نماد هدایت و نقشآفرین بزرگ در وحدت مسلمانان معرفی میشود. در این شعر، از صفات و ویژگیهای دردآور ایشان در برابر دشمنان و تعهدشان به دین و ایمان سخن گفته شده و به نوعی میتوان آن را نمادین و پر از احساسات مذهبی دانست.
هوش مصنوعی: شیرِ بیشهٔ آفرینش (امام علی) از بیشه بیرون آمد و از هیبتش دلِ عقلِ پیر و کهنسال از ترس دو نیم شد و حیران و شیدا گشت.
هوش مصنوعی: پرچم گمراهی را سرنگون و واژگون کرد و پرچم هدایت را تا بالای آسمان برافراشت.
هوش مصنوعی: چهرهٔ حقیقت را مانند لاله سرخ و شاداب و درخشان ساخت.
هوش مصنوعی: جوی شمشیرش باغ دین را آبیاری کرد و لالهزار قرآن (سورهٔ یاسین) را سرسبز و شاداب ساخت.
هوش مصنوعی: شمعِ محفلِ دین را به خورشیدی جهانافروز بدل کرد و در روز خیبر و جنگ احزاب حقِ پایداری و استواری را بهتمامی ادا کرد.
هوش مصنوعی: در جنگ اُحد چنان جانفشانی کرد که از شمار بیرون بود.
هوش مصنوعی: چون بازوی نیرومندش حقِ قدرت را بهکمال ادا کرد، خداوند در حرم خود تاج جوانمردی را به او بخشید (اشاره به ندای «لا فتی الا علی»).
هوش مصنوعی: با محبوب عزیزِ خدا یعنی پیامبر پیوند برادری یافت؛ و مانند نی که از هر بندش نغمه برمیخیزد، از هر بندِ وجودش نوای پیامبری به گوش میرسید.
هوش مصنوعی: در حرم، جهانی را شیفته و مست و دلباختهٔ خود کرد.
هوش مصنوعی: به شمشیر خونخوارش شور و مستی بخشید و بر سرانِ بدعاقبتِ دشمن ضربتی کاری فرود آورد و زورِ دستش را نشان داد.
هوش مصنوعی: در برابر بتها حقِ خداپرستی را ادا کرد و بتها را شکست، و به پیکر اسلام جان و هستی بخشید.
هوش مصنوعی: تا آنکه دین و آیین را مانند پرندهٔ هما فرخنده و خجسته ساخت.
هوش مصنوعی: نوای دست و شمشیر او تا ابد در جهان طنینانداز است؛ گویی ستارهٔ زهره با نغمههای بم و زیر آن ساز آواز میخواند.
هوش مصنوعی: شمعِ شمشیرِ سرگیرش تا آسمان سربلند است و در گردش و چرخش آن، دستها و سرهای دشمنان به هوا پرواز میکنند.
هوش مصنوعی: کجاست زبانی که بتوانم بگویم دست و شمشیر او چه کرد؟
هوش مصنوعی: آذرخش شمشیر خونریزش بر سرانِ جهان فرود آمد و شعلهٔ شررافشانش بر جانهای بزرگان و گردنکشان افتاد.
هوش مصنوعی: دود آتشِ تند او بر دوزخ طعنه زد و بازوی دلربایش آسمان و زمین را به هم ریخت.
هوش مصنوعی: تا آنکه راه ایمان را راست و هموار و سنجیده ساخت.
هوش مصنوعی: در روز جنگ بدر گویی خورشید تابان طلوع کرد، یا شمشیر خدایی در سراسر آفاق جلوهگر شد.
هوش مصنوعی: او که در سرافشانی و نثار کردن سرِ دشمنان در روز نبرد یگانه بود، با قضای الهی همراه و همپیمان بود.
هوش مصنوعی: خداوند از آغاز او را با تقدیر الهی همراه و پیوسته ساخت.
هوش مصنوعی: ذوالفقارِ آتشبار بر قریش آتش افکند و شعلهٔ آن کشمکش تا گنبد گردان آسمان رسید.
هوش مصنوعی: شورِ آذرخشِ آن شمشیرِ برنده بر سرانِ سرکش فرود آمد تا مهرِ اقرار و ایمان بر دلهای پاک و بیغش زده شود.
هوش مصنوعی: تا آنکه کتاب هستی را مانند لوح محفوظ و پنهانِ الهی ساخت.
هوش مصنوعی: هنگامی که او که مظهر خدای یگانه است به دعوت توحید برخاست، نقش پرچم پیروزی «یا علی مدد» شد.
هوش مصنوعی: در برابر کسی که مقامش «لا فتی» بود، آن پیرِ بیخرد آمد؛ یعنی عمرو پسر عبدوَد که کفرِ محض و بدسرشت بود (در جنگ خندق).
هوش مصنوعی: گویی قطرهای در برابر دریای پهناور جیحون خودنمایی کرد.
هوش مصنوعی: او قصد نبرد با همهٔ سران را در سر داشت، اما با پای خود به سوی مرگش رفت و مانند خری که در گِل بماند گرفتار شد.
هوش مصنوعی: عمرو بن عبدود هرچند پیکری چون کوه داشت، در برابر علی از چیزی ناچیز هم کمتر شد؛ و دلِ آن دلاور که مانند پیکری آهنین سخت بود،
هوش مصنوعی: چنان آب شد و فروریخت که هر غرور و خیالی که در سر داشت، از سرش بیرون رفت.
هوش مصنوعی: شمشیرِ جانستانِ علی، چون قلمی، او را بر خاک راه نقش کرد و از بلندای خودخواهی سرنگون به چاه افکند.
هوش مصنوعی: او خرمنی از گمراهی بود که برقِ ضربت علی آن را سوزاند و نابود کرد؛ ضربتِ دستِ خدا او را که چون کوه بود، به کاهی بدل کرد.
هوش مصنوعی: پنجهٔ خدایی علی او را در دریایی از خون غرق کرد.
هوش مصنوعی: آن پیلِ مستِ کف بر لب آورده آهنگِ جنگ با شیرِ شیران کرد؛ یا مرحب از نادانی رو به سرورِ میدان آورد.
هوش مصنوعی: روزِ عمرِ خود را شب کرد و خانهٔ خود را ویران ساخت؛ آن بدبختِ بداختر گویی آرزوی آتشِ دوزخ داشت.
هوش مصنوعی: یا از بیخردی با تقدیرِ چونوچراناپذیرِ الهی پنجه درافکند.
هوش مصنوعی: شمشیرِ حیدرِ صفشکن او را چنان دو نیم کرد که از روی زین یکسره به دوزخ رفت.
هوش مصنوعی: آن شمشیرِ آهنین او را چنان پوسیده و ریز کرد که مانند غبار یا کمتر از آن در هوا نابودش ساخت.
هوش مصنوعی: او را در پهنهٔ دشت مانند نقطهای خیالی و ناپیدا کرد.
هوش مصنوعی: آسمان و هفت ستاره همچون حلقهٔ درِ کوی علیاند؛ یک اشارهٔ ابروی او آسمان را چون چنبری خم میکند.
هوش مصنوعی: قلعهٔ خیبر در برابر کمندِ نیروی او چه ارزشی دارد؟ و کندنِ درِ خیبر پیش زورِ بازوی او چه کاری است؟
هوش مصنوعی: آن دستِ راستِ خجسته کاری کرد که در خیال نمیگنجد.
هوش مصنوعی: همین که انگشتش با حلقهٔ درِ خیبر آشنا شد، دژهای خیبر در مشتِ او مانند موم نرم شد.
هوش مصنوعی: هرکه رویاروی او آمد، شمشیرش از پشتِ او بیرون زد؛ و هرکه از پیشِ او گریخت، بانگِ قضا او را کشت.
هوش مصنوعی: قلعه را از کشتگانِ خود پر کرد، چنانکه آسمان از ستارگان پر است.
هوش مصنوعی: در جنگ احد کشتیِ ایمان در گرداب افتاد و از دل ناله میکرد که یا علی مرا دریاب.
هوش مصنوعی: علی با دست و شمشیرِ سرافشانش همتی کممانند نشان داد، چنانکه در میدانِ جنگ دلِ دلیران از هراس آب شد.
هوش مصنوعی: روزگارِ دشمن را تیره و زیرورو کرد.
هوش مصنوعی: وقتی آستین بالا زد گویی آسمان فرود آمد؛ و چون به میدانِ جنگ گام نهاد، شیر به فریاد و ناله افتاد.
هوش مصنوعی: هرجا شمشیر زد، مرگ چون پیک و فرستادهای فرا رسید؛ سرِ سرکردگانِ دشمن را پایمال کرد تا به جایگاهِ برتر رسید.
هوش مصنوعی: و جایگاهِ پیامبری را استوار و ایمن ساخت.
هوش مصنوعی: علی گشایندهٔ ولایت برای خاتم پیامبران بود و سرچشمهٔ عنایت برای نخستین آفریدهٔ صادرشده از خدا (نورِ پیامبر).
هوش مصنوعی: او پرچمِ هدایت و راهنمای گمراهان بود، و دژِ پشتیبانی و صاحباختیارِ دین و ایمان.
هوش مصنوعی: خداوند نسبتِ او با پیامبر را مانند نسبتِ هارون با موسی کلیم قرار داد.
هوش مصنوعی: مفتقر (شاعر) با شرمساریِ فراوان این ستایش را پیش آورد و اندکی از وظیفهای را که بر گردن داشت ادا کرد.
هوش مصنوعی: گدایی پیشکشِ ناچیزی برای ولینعمتِ خود آورد؛ موری به درگاهی با شکوهی چون آسمان پناه برد.
هوش مصنوعی: و به امیدِ لطف، پای خود را از گلیمش درازتر کرد، یعنی بیش از اندازهٔ خود سخن گفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.