شمارهٔ ۲ - فی مدح الامام ابی جعفر الجواد علیه السلام و رثائه
توسن طبعم که داشت سبق بیون الطراد
کنون چنان مانده شد که «قیل: یکبو الجواد»
[توسن طبعم که بود من الجیاد الجیاد
کنون چنان مانده شد که لا یجید الطراد]
بلبل نطقم ز بس گشته اسیر قفس
به نغمه دارد هوس نه سیر ذات العماد
آتش شوق از خمود می نکند هیچ دود
طبع روان از خمود گشته نظیر جماد
نوبت آن شد که باز بال و پری کرده باز
کنم ز کوی نیاز مرغ دلی اصطیاد
تا که بچوگان عزم گوی سعادت برم
روی ارادت برم بسوی باب المراد
روح نبی و ولی، لطف خفیّ و جلیّ
محمد بن علی هو التقی الجواد
آینۀ ذات حق، گنج کمالات حق
مصحف آیات حق ز مبتدا تا معاد
صورت و معنای حق دیدۀ بینای حق
حجت کبرای حق علی جمیع العباد
دفتر آداب عشق فاتح ابواب عشق
قائد ارباب عشق الی سبیل الرشاد
نیر تابنده اوست شمع فروزنده اوست
خدای را بنده اوست و للوری خیرهاد
هادی راه نجات در همۀ مشکلات
ذاک شفیع العصاه یوم یناد المناد
عروه دین منقصم از ستم معتصم
عاقر قوم ثمود ثانی شداد عاد
ریخت بکامش ز قهر شربت سوزنده زهر
که تلخ شد کام دهر و جلوه لایعاد
ز زهر، جانسوزتر ز تیر دلدوزتر
همدمی ام فضل طعنۀ بنت الفساد
به غربت ار در گذشت من نکنم سر گذشت
که آبش از سر گذشت ز ظلم اهل عناد
شاهد بزم شهود شمع صفت رخ نمود
جلوۀ او دل ربود و فاز بالاتحاد
ز خرمن حسن خویش داد به او خوشهای
تا شودش توشهای و إنه خیر زاد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این متن به توصیف حال خود و احساساتش میپردازد. او از اسب طبیعت خود، که نماد شور و نشاط اوست، سخن میگوید و بیان میکند که اکنون اسب او دیگر توان دویدن ندارد و در قفس گیر افتاده است. بلبل نغمهخوانش نیز در قفس اسیر شده و نغمههایش به جا نمیرسد.
شاعر به آتش شوق خود اشاره میکند که هرگز خاموش نمیشود و احساس میکند که طبیعتش از حرکت و زندگی بازایستاده است. او آرزوی پرواز و آزادی دارد و میخواهد با اراده به سمت خواستههای معنوی و سعادت برود.
در ادامه، او به روح نبی و ولی، محمد بن علی (امام جواد) اشاره میکند و او را مظهر کمالات الهی و راهنمای عشق و ایمان میداند. شاعر همچنین از مشکلات و مصائب سخن میگوید و تمثیلهایی از ستمهایی که بر او رفته و دیگران دارد. اما در نهایت با امید به نور و عشق، به جستجوی حقیقت و اتحاد با الهی میپردازد.
هوش مصنوعی: امروز حال و هوای من به گونهای است که دیگر نمیتوانم به سرعت و شتاب گذشته برگردم و حرکت کنم. به نوعی، احساس میکنم که مثل اسب تاکنون در جایی متوقف شدهام و نمیتوانم جلوتر بروم.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که توانایی و انرژی درونی من، که باید مانند اسبهای تندرو باشد، اکنون به گونهای است که دیگر قادر به دویدن نیست. به نوعی این بیت بیانگر ناتوانی و خستگی روحی یا جسمی است.
هوش مصنوعی: بلبل زبانم به خاطر اینکه اسیر قفس شده، آرزوی آوازخوانی دارد و دلش میخواهد از زیباییهای زندگی و آزادی لذت ببرد.
هوش مصنوعی: آتش عشق هیچگاه از سستی و بیتحرکی تولید نمیشود، همانطور که نفس یک آدم بیحرکت هم نمیتواند به آرامی و سکون، مانند اجسام بیروح، ادامه یابد.
هوش مصنوعی: زمان آن رسیده است که دوباره بال و پر خود را باز کنم و از کوی نیاز به پرواز درآیم، چون دلم در جستوجوی عشق به پرواز درآمده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که کودکان تصمیم میگیرند به سمت خوشبختی بروند، من نیز عشق و ارادت خود را به سوی دروازهی خواستههایم هدایت میکنم.
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی به جایگاه والای برخی شخصیتهای مذهبی اشاره میکند. در آن، روح پیامبر و پیشوایان بزرگ، همراه با لطف پنهان و آشکار الهی مورد تحسین قرار گرفته است. همچنین به محمد بن علی، که معروف به تقی و جواد است، اشاره میشود، تاکید بر فضیلت و بزرگی او در زمینه علم و تقوا وجود دارد. به طور کلی، این متن بیانگر عمق ایمان و مقامهای بلند این شخصیتهاست.
هوش مصنوعی: وجود حق مانند آینهای است که تمام کمالات او را نشان میدهد. این وجود همچنین مانند کتابی است که آیات حق را از آغاز تا پایان به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: چهره و مفهوم حقیقی را که دیدگاه بینایی دارد، میتوان به عنوان بزرگترین دلیل حق برای همهی موجودات انسانی در نظر گرفت.
هوش مصنوعی: کتاب آداب عشق راهنمایی برای ورود به دنیای عشق است و رهبری کنندهای است برای کسانی که به دنبال راه صحیح و آگاهانه در عشق و محبت هستند.
هوش مصنوعی: نور تابناک او مانند شمعی روشن است. خداوند، بندهای دارد که نیکوکار است و خوبان را به سوی خود میکشاند.
هوش مصنوعی: راهنمایی برای نجات در تمام سختیها، او ذاکر و یادآور است و در روزی که منادی ندا میدهد، شفیع گناهکاران خواهد بود.
هوش مصنوعی: قلبم به دین حق وابسته است و از ظلم و ستم دوری میکنم، مانند عاقر (شتر) قوم ثمود و ثانی (دومین) سردار قوم عاد که قوی و نیرومند بودند.
هوش مصنوعی: از شدت خشم، نوشیدنی سوزناک و مهلک به کام او ریخت، که این سبب تلخی کام دنیا شد و جلوهی بیپاسخ باقی ماند.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی بیانگر آزار و رنجی است که از یک رابطه یا دوستی نامناسب به وجود میآید. اشاره دارد که احساسات دردناک ناشی از این ارتباط، حتی از زهر و تیر هم بیشتر است. در واقع، درد ناشی از این رفاقت به قدری عمیق و سوزاننده است که میتوان آن را بالاتر از دیگر انواع آزار و درد احساس کرد.
هوش مصنوعی: اگرچه من در غربت زندگی میکنم، اما هرگز از یادگرفتن و فراموشکردن خاطراتم دست نمیکشم؛ زیرا درد و رنجی که مردم ناعدالتی بر من تحمیل کردهاند، برایم فراموششدنی نیست.
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی و جذابیت شخصی اشاره شده است که مانند شمع در مراسمی درخشان و جذابیتی خاص دارد. رخسار این شخص دلها را به خود مشغول میکند و در ایجاد حس اتحاد و نزدیکی بین افراد مؤثر است.
هوش مصنوعی: او از زیباییهای خود مقداری از خوشیمنی را به او داد تا برایش مایهای باشد و این بهترین ذخیره است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روزی بس خرمست، میگیر از بامداد
داد زمانه بده کایزد داد تو داد
خواسته داری و ساز، بیغمیت هست باز
ایمنی و عز و ناز، فرخی و دین وداد
نیز چه خواهی دگر، خوش بزی و خوش بخور
[...]
چون به بنفشه ستان کز شب دیجور زاد
تازه سمن ها شکفت ار نفس بامداد
گویی هر زر و سیم که داشت در مغز دل
خاک به رخ برفشاند سنگ به دل در نهاد
از پس پنجاه سال عشق به ما چون فتاد
از بر ما رفته بود روی به ما چون نهاد
بر دل من مهر بود مهر دلم چون شکست
بر دل من قفل بود قفل درم چونگشاد
داد من از دلبری است کاو ندهد داد من
[...]
دوست مرا رطل عشق تا خط بغداد داد
لاجرم از خط صبر کار برون اوفتاد
صبر هزیمت گرفت کز صف مژگان او
غمزه کمان درکشید، فتنه کمین برگشاد
عشق به اول مرا همچو گل از پای سود
[...]
آه که بار دگر آتش در من فتاد
وین دل دیوانه باز روی به صحرا نهاد
آه که دریای عشق بار دگر موج زد
وز دل من هر طرف چشمه خون برگشاد
آه که جست آتشی خانه دل درگرفت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.