ز غار آخر بر آمد بال دلتنگ
سلاح جنگ کرد ه تختۀ سنگ
به کین چون اره دندان تیز کرده
به خونریزی برادر ریز کرده
به ناگه از کمین زد ناوک رام
بدان تندی به دست مرگ شد رام
به جان کندن نظر بر قاتل انداخت
دلش تیر ملامت را هدف ساخت
که مشهوری به داد و دانش و دین
تو خود گو کین چه رسمست و چه آیین
نکردم با تو هرگز دشمنی من
به بید ادم چرا کشتی چو دشمن؟
وگر گویی ستیزه وحشت افز ود
مرا خود با برادر دشمنی بود
چنان دانم کزین ظلم آشکارا
که قایل نیستی روز جزا را
چسان سازی رها دستم ز دامن
که بی موجب گرفتی خون به گردن
عجب تر زانکه اندر عشق سیتا
طمع داری ز هر کس فتح ل نکا
ترا بایست بهر جنگ ده سر
ز من جستن مدد نی از برادر
چه جای جنگ و نیرو با چنین دیو
که معلومست مردیهای سگریو
ز حرف او برآشفت آن خردمند
که این وحشی به آدم میدهد پند
زن کهتر برادر هست دختر
ترا با او زنا کردن چه در خور
چه شد شرمت که با این رو سیاهی
زنی ببهوده لاف بی گناهی
به حد این گنه کشتم یقین دان
چنین کشتن بود بهتر ز احسان
ترا پاک از گنه کردم پس از دیر
بشستم نامۀ تو ز آب شمشیر
چنین مردن به از جان سلامت
بکن شکر و مترسان از قیامت
چو عذر رام شد معقول بر بال
وصیت کرد با آن صاحب اقبال
که بسپردم ترا انگد ولیعهد
به کار او فراوا ن بایدت جهد
چنان کن تا زید فارغ دل از غم
نبیند بی پدر از عم دلش هم
که روزی فتح لنکا ای جوانمرد
کند کاری که نتواند کسی کرد
به انگد نیز گفت ای نور دیده
گران خواب اجل بر من رسیده
مشو نادان تو پور عاقل من
پی خون پدر با رام دشمن
چو دلسوزان به خدمت باش جانباز
به جانبازی سزد بر صاحبان ناز
دگر باید کنون در خدمت عم
گذاری روزگاری شادی و غم
ولی چون او کند از من به بد یاد
بسازی از بد من خاطرش شاد
مرا مستان به رغمش تا توانی
وگرنه دم به خود خاموش مانی
دم آخر همی گفت ای برادر
ز من خوشنود باشی روز محشر
مرا کشتی ولی بشنو وصیت
دریغ از تو نمی دارم نصیحت
نخستین با تو می گویم همی پند
که انگد را نه بینی کم ز فرزند
دویم تارا خردمند است بسیار
نخواهی کرد بی تدبیر او کار
سویم پند اینکه در نزدیک ی و دور
نخواهی شد به لطف رام مغرور
ز کین او به لطف اندر بیندیش
قیاس از من نما بر حالت خویش
مزاج شه به کین با شعله مانَد
که فرق از خویش و بیگانه نداند
وصایا داده داده بال جان داد
ز میمونان به زاری خاست فریاد
به همراهی سگریو بلاکوش
گرفت ارنیل و انگد نعش بر دوش
به آب گنگ غسلی بر زدندش
به رسم هند آتش در زدندش
به ماتم چندگه یکجا نشستند
در آن غم بی سر و بی پا نشستند
به روز سعد پس سگریو را رام
طلب فرمود و کرد ا عزاز و اکرام
به جای بال پس فرمانروا ساخت
به میمونان عالم پادشا ساخت
خطاب شاه میمون یافت زان پس
نه پیچیده سر از فرمان او کس
شد انگد پس به فرمان همایون
ولیعهد وزیر شاه میمون
به کام دل به طالع گشت فیروز
به شادی شد جلوسش در همان روز
زمین بوسید پیش رام در عرض
که جانبازی به کارت شد مرا فرض
به سر پویم به کار تو چه خامه
کنم کاری که ماند کارنامه
ولیکن چون هوای بر شکال است
کنون عزم سفر کردن محالست
بباید صبر کردن تا دو سه ماه
کشم لشکر به فرمانت پس آنگاه
به هجر دوست غرق بحر حرمان
مصاحب را به رفتن داد فرمان
که تو چون من مکن خون دل آشام
برو باری به یار خود بیارام
به تنها ماند زان پس رام و لچمن
لب آبی گزید و ساخت مسکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان، بال به سبب احساس دلتنگی و ناامیدی از جنگ با رام و آگاهی از سرنوشت خویش، دچار قهری عمیق میشود. رام در یک حمله ناگهانی بال را میکشد و بال در لحظههای پایانی زندگیاش، آرزو و وصیتهایی را برای سگریو و انگد بیان میکند. او میخواهد که سگریو برادرش را فراموش نکند و انگد را به عنوان ولیعهد قبول کند. پس از کشته شدن بال، میمونان بدن او را تشییع میکنند و رام به رسم احترام او را مورد عزت قرار میدهد و انگد را به مقام ولیعهدی میگمارد. داستان به مسائل وفاداری، خیانت و پیامدهای جنگ اشاره دارد و در نهایت، شخصیتها با غم و اندوه از موقعیتهای خود میگذرانند.
هوش مصنوعی: سرانجام بال با دلی پر از خشم از غار بیرون آمد و تختهسنگی را سلاح جنگ خود کرد.
هوش مصنوعی: از سر کینه مانند اره دندان تیز کرده و برای ریختن خون برادرش آماده شده بود.
هوش مصنوعی: ناگهان رام از کمینگاه تیری به او زد و بال با همهٔ تندی و خشمش، رام و تسلیم دست مرگ شد. «رام» دوم به معنای مطیع و تسلیم است و با نام رام جناس دارد.
هوش مصنوعی: بال در حال جان دادن به قاتل خود نگاه کرد و دلش را آماج تیر سرزنش او ساخت؛ یعنی رام را سرزنش کرد.
هوش مصنوعی: گفت: تو به داد و دانش و دینداری مشهوری؛ خودت بگو این چه رسم و آیینی است؟
هوش مصنوعی: من هرگز با تو دشمنی نکردم؛ پس چرا به ستم مرا مانند دشمن کشتی؟
هوش مصنوعی: و اگر بگویی که ستیزه و جنگ ما ترس و آشوب را افزون کرده بود، من تنها با برادرم دشمنی داشتم، نه با تو.
هوش مصنوعی: از این ستم آشکار چنین میفهمم که تو به روز جزا باور نداری.
هوش مصنوعی: در روز قیامت چگونه دست مرا از دامن خود رها خواهی کرد، در حالی که بیدلیل خون مرا به گردن گرفتی؟
هوش مصنوعی: عجیبتر این است که در عشق سیتا از هر کسی، حتی از ناتوانان، امید داری که لنکا را برایت فتح کند.
هوش مصنوعی: برای جنگ با دهسر (راون) باید از من یاری میخواستی، نه از برادرم.
هوش مصنوعی: با چنین دیو نیرومندی چه جای جنگ و زورآزمایی است، در حالی که مردانگی و توان سگریو بر همه معلوم است؟
هوش مصنوعی: آن خردمند (رام) از سخن بال برآشفت که این موجود وحشی به انسان پند میدهد.
هوش مصنوعی: رام گفت: زن برادر کوچکتر به منزلهٔ دختر آدم است؛ زنا کردن تو با او چه شایسته است؟
هوش مصنوعی: شرمت کجا رفت که با این روسیاهی بیهوده لاف بیگناهی میزنی؟
هوش مصنوعی: یقین بدان که تو را به سزا و حد این گناه کشتم و چنین کشتنی از نیکی کردن به تو بهتر است.
هوش مصنوعی: پس از مدتی دراز تو را از گناه پاک کردم و نامهٔ اعمالت را با آب شمشیر شستم.
هوش مصنوعی: چنین مردنی از زنده ماندن به سلامت بهتر است؛ پس شکر کن و مرا از قیامت نترسان.
هوش مصنوعی: چون عذر رام در نظر بال پذیرفتنی آمد، به آن مرد نیکبخت وصیت کرد.
هوش مصنوعی: گفت: انگد، ولیعهدم را به تو سپردم؛ باید در کار او بسیار بکوشی.
هوش مصنوعی: چنان کن که او آسوده و بیغم زندگی کند و در بیپدری از عمویش هم آزاری نبیند.
هوش مصنوعی: زیرا ای جوانمرد، روزی در فتح لنکا کاری خواهد کرد که از هیچکس برنیاید.
هوش مصنوعی: به انگد نیز گفت: ای نور چشمم، خواب سنگین مرگ بر من فرارسیده است.
هوش مصنوعی: ای پسر خردمندم، نادانی مکن و به خونخواهی پدر با رام دشمنی نکن.
هوش مصنوعی: مانند دلسوزان با جانبازی در خدمت او باش، زیرا با جانبازی است که انسان شایستهٔ نوازش و لطف بزرگان میشود.
هوش مصنوعی: اکنون باید روزگارت را، در شادی و غم، در خدمت عمویت بگذرانی.
هوش مصنوعی: بال به پسرش انگد میگوید: اما هرگاه عمویت (سگریو) از من به بدی یاد کند، تو هم با بد گفتن از من دلش را شاد کن و با او مخالفت مکن.
هوش مصنوعی: تا میتوانی برای لج کردن با او مرا ستایش مکن؛ و اگر نمیتوانی بدِ مرا بگویی، دستکم خاموش بمان و چیزی مگو.
هوش مصنوعی: بال در واپسین نفس به برادرش سگریو گفت: ای برادر، امیدوارم روز رستاخیز از من خشنود باشی.
هوش مصنوعی: تو سبب کشته شدن من شدی، اما وصیتم را بشنو؛ من نصیحت را از تو دریغ نمیکنم.
هوش مصنوعی: نخستین پندم به تو این است که انگد را کمتر از فرزند خودت ندانی.
هوش مصنوعی: دوم اینکه تارا بسیار خردمند است؛ هیچ کاری را بی رأی و تدبیر او انجام مده.
هوش مصنوعی: سوم اینکه چه نزدیک او باشی و چه دور، به مهربانی رام مغرور مشو.
هوش مصنوعی: در میان لطف او از کینه و خشمش نیز بیندیش و از سرنوشت من دربارهٔ حال خودت عبرت بگیر.
هوش مصنوعی: خوی پادشاه هنگام خشم مانند آتش است که میان خویش و بیگانه فرقی نمیگذارد.
هوش مصنوعی: بال پس از دادن این وصیتها جان سپرد و از میمونها فریاد و زاری برخاست.
هوش مصنوعی: ارنیل و انگد همراه سگریوِ کوشا جسد بال را بر دوش گرفتند.
هوش مصنوعی: او را در آب گنگ غسل دادند و به رسم هندوان جسدش را سوزاندند.
هوش مصنوعی: مدتی با هم به سوگ نشستند و در آن غم درمانده و بیسامان بودند.
هوش مصنوعی: سپس در روزی خجسته رام سگریو را فراخواند و او را گرامی داشت و احترام کرد.
هوش مصنوعی: او را به جای بال فرمانروا کرد و پادشاه همهٔ میمونها ساخت.
هوش مصنوعی: از آن پس لقب شاه میمونها گرفت و هیچکس از فرمانش سر نپیچید.
هوش مصنوعی: سپس به فرمان شاهانه انگد ولیعهد و وزیر شاه میمونها شد.
هوش مصنوعی: سگریو به آرزوی دلش رسید و بختش پیروز شد و همان روز با شادی بر تخت نشست.
هوش مصنوعی: سگریو در برابر رام زمین را بوسید و عرض کرد که جانفشانی در راه کار تو بر من واجب شده است.
هوش مصنوعی: مانند قلم که بر سر راه میرود، با سر در کار تو میشتابم و کاری میکنم که یادگارش در تاریخ بماند.
هوش مصنوعی: ولی چون اکنون فصل بارانهای موسمی است، سفر کردن ممکن نیست.
هوش مصنوعی: باید دو سه ماه صبر کنیم و پس از آن به فرمان تو لشکر میکشم.
هوش مصنوعی: رام که از جدایی یار (سیتا) در دریای حسرت غرق بود، به همراهش سگریو اجازهٔ رفتن داد.
هوش مصنوعی: به او گفت: تو مانند من خون دل مخور؛ دستکم تو برو و در کنار یار خودت آرام بگیر.
هوش مصنوعی: پس از آن رام و لچمن تنها ماندند و کنار آبی را برگزیدند و آنجا منزل کردند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.