امیرخسرو دهلوی
»
دیوان اشعار
»
مجنون و لیلی
»
بخش ۲۳ - بازگشتن کبک خرامان از کوه، و شتر پرنده را بر جناح رفتن، رشته دراز دادن، و کبوتر دیوانه را پر کم گذاشتن
چون بر سر چرخ لاجوردی
خورشید نهاد رو به زردی
معشوقهٔ آفتاب پایه
برداشت ز فرق دوست سایه
بر عزم شدن ز جای بر خاست
عذری به هزار لطف درخواست
او در سخن و رفیق خاموش
تا پاک دلش ببرده از هوش
حیرت زده مهر بر دهانش
تب لرزه گرفته استخوانش
دانست مسافر خردمند
کو را چه شکنجه شد زبان بند
اندیشهٔ او خطاب پنداشت
خاموشی او جواب پنداشت
لختی کف پای پر ز خارش
بوسید و گرفت در کنارش
پس محمل ناقه جست در بست
بگشاد عقال و تنگ بر بست
شد بر شتر و زمام بسپرد
شاهین برسید و کبک را برد
میرفت و دو چشم خون فشانتر
خونابهٔ چشم زو روانتر
چون ماه به برج خویشتن شد
وان سرو رونده در چمن شد
در گوشهٔ غم نشست مهجور
تن از دل و دل ز خرمی دور
با شب ز رفیق راز میگفت
نامش میگفت و باز میگفت
چون خسته شد از دلِ سیهروز
گفت این غزل از درونِ پُرسوز



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، به تصویر بازگشت کبک خرامان از کوه و تحولات مربوط به شتر و کبوتر پرداخته میشود. خورشید در آسمان به رنگ زرد در میآید و معشوقهای که بر سر دوست سایه افکنده، روز را آغاز میکند. شخصیت اصلی، با دلشکستگی و حیرت نسبت به معشوق، در انتظار است تا برود و عذری را با محبت درخواست کند. او انتظاری توأم با درد و رنج دارد و به یاد رفیقش لحظاتی را در سکوت میگذراند. در نهایت، او به خاطرات و احساساتش پرداخته و غزلی سرشار از غم و اندوه را از دل خود برمیآورد.
هوش مصنوعی: وقتی خورشید بر آسمان آبی رنگ قرار میگیرد، رنگ چهرهاش به زردی میزند.
هوش مصنوعی: مهر، که به عنوان معشوقهای زیبا به تصویر کشیده شده، در آسمان به شکلی باشکوه و روشن درخشش خود را از سر دوست، که اشاره به محبوب است، میگیرد و سایهاش را بر او میافکند.
هوش مصنوعی: عذری با هزاران لطف و محبت برای رفتن و ترک کردن جا خواسته و به صبر و آرامش برخاست.
هوش مصنوعی: عذری که در بیت اشاره شده، به یک فرد یا شخصیت خاص اشاره دارد که در صحبت کردن و گفتگو با دوستان خود بسیار متین و آرام است. او به حدی پاک و بیگناه است که اهل دنیا و غمهای آن را فراموش کرده و به سرزمینهای دیگر و خیالات خوش میپردازد.
هوش مصنوعی: شخصی در حالتی شگفتانگیز و متعجب، به طوری که مهر سکوت بر دهانش نشسته و بدنش به شدت دچار لرزش و تب شده است.
هوش مصنوعی: مسافر دانا متوجه شد که چه میزان عذاب و زحمت به او وارد شده است، در حالی که زبان او در سکوت و عدم بیان این درد و رنج بست شده است.
هوش مصنوعی: او (مسافر خردمند) تصور کرد که خاموشی (سکوت) شخصی که در کنار اوست، نشانهٔ جواب دادن به پندها و راهنماییهایش است. به عبارتی، او فکر کرد که نبود کلام، یعنی پذیرش و تأیید حرفهای او.
هوش مصنوعی: لحظهای کف پای او را که پر از خارش است بوسید و او را در کنار خود گرفت.
هوش مصنوعی: ناقه (شتر) را در مسیر آزاد کرد و آن را از عقال (بند) باز کرد و محکم بست.
هوش مصنوعی: مجنون بر شتر سوار شد و افسار را به شاهینی سپرد و کبک را با خود برداشت.
هوش مصنوعی: او (شخص در حال رفتن) با چشمانی اشکبار و پر از غم به سمت جلو میرود و اشکهایش بیشتر از او جاری است.
هوش مصنوعی: زمانی که ماه به جایگاه طبیعی و واقعی خود رسید، آن درخت برازنده و زیبا در باغ نیز به حضورش در آمد و نمایان شد.
هوش مصنوعی: در گوشهای از غم، فردی احساس تنهایی و جدایی میکند و جسم او از دلش جداست، در حالی که دلش از خوشیها و لذتها دور افتاده است.
هوش مصنوعی: شاعر در شب با دوست خود به صحبت میپرداخت، نام او را تکرار میکرد و موضوعات را دوباره و دوباره مطرح میکرد.
هوش مصنوعی: وقتی از دلِ غمگین و تاریکش خسته شد، گفت این غزل را از عمق وجودی که پر از آتش و شعله است، بیان میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.