بخش ۱۱ - یاری خواستن خسرو از قیصر و لشکر کشی او به مداین و شکست خوردن بهرام چوبینه
چو قیصر دید ز اوج پایهٔ خویش
چنان خورشید اندر سایهٔ خویش
به تاج و تخت دادش سرفرازی
کمر در بست در مهان نوازی
پس از چندی به خویشی مژده دادش
به دامادی کله بر سر نهادش
ز قد مریمش نخلی ببر داد
وزان نخل ترش خرمای تر داد
چو دریا لشکری دادش فرا پیش
که بنشاند غبار دشمن خویش
خبر بردند بر بهرام سر کش
که خسرو میرسد چون کوه آتش
دو لشکر روی در رو باز خوردند
به کوشش بازوی کین باز کردند
سنان جاسوسی دلها نموده
زبانی داده و جانی ربوده
ز تیر اندازی زنبورک از دور
مشبک سینهها چون خان زنبور
نی ناوک نوای زار میکرد
نوای او به دلها کار میکرد
خدنگ از سینه دل میکرد غارت
کمان میکردش از ابرو اشارت
باستقبال مرگ از تیغ خوردن
همی شد پای کوبان سر ز گردن
جگرها از بلارک چاک میشد
به گردون بانگ چاکا چاک میشد
به گرمی توسنان چون برق گشته
میان آب و آتش غرق گشته
شده خسرو به کین جوشانتر از نیل
چو کوه آهنین بر کوههٔ پیل
به پیرامن بزرگان سپاهش
ز چشم بد به آهن بسته راهش
بزرگ امید با رای فلک تاب
نهاده چشم در چشم سطرلاب
چو طالع را زمانی دید فرخ
به پیل شاه کرد از فرخی رخ
به شه گفتا که دولت را ثباتست
بران پیلت که دشمن پیلماتست
روان شد پیل شه با سرفرازی
به یک شه پیل برد از خصم بازی
چو خود را در تزلزل دید بهرام
به برد آن زلزله از جانش آرام
گریزان میشد و خسرو به دنبال
رونده سرکش و جوینده قتال
مخالف گشت روزی قوت باد
همه کشتی زره یک جانب افتاد
بدینسان تا رسید از جنبش تیز
به انطاکیه در سر حد پرویز
خبر بر شاه رفت از معبر آب
که روزی بر درامد زود بشتاب
طلبکاران روان گشتند دل شاد
به سوی گنج باد آورد چون باد
ز دریا بر کشیدند آن خزینه
چو لولو ز آب و باده ز ابگینه
ملک بنشست روزی خرم و شاد
به بخشش گنج باد اور بگشاد
سخن گویان سخن را تازه کردند
ثناها را بلند آوازه کردند
فراوان ریخت از لولوی منشور
به دامان بزرگ امید و شاپور
نوا سازی که بودش باربد نام
نوائی ساخت آن روز آبگین فام
نهاد از زخمه چون برزد تمامش
نوای گنج باد آورد نامش
چو در مجلس نوازش کردش از عود
براورد از دماغ عاشقان دود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خسرو از قیصر یاری میطلبد و پس از دریافت کمک، لشکری به سوی مداین آماده میکند. با ورود خسرو و لشکرش، نبردی شدید بین او و بهرام چوبینه درمیگیرد. خسرو به کین و انتقام برمیخیزد و در مقابل شجاعت و قدرت لشکر بهرام به نبرد میپردازد. بهرام به دلیل تزلزل در رزم، گریزان میشود و خسرو به دنبال او میافتد. در پایان، خسرو با پیروزی به گنجینهای دست مییابد و در شادی و جشن بزرگی حضور پیدا میکند، در حالی که آوازههای ثنا و موسیقی در مجلس بلند میشود.
هوش مصنوعی: وقتی قیصر (امپراتور روم) دید که خسرو (شاه ایران) از بلندای مقام و موقعیت خود، مانند خورشید در سایهٔ او ایستاده، به او قدرت و شان و مقام میدهد.
هوش مصنوعی: قیصر به خسرو مقام و بزرگی بخشید و او را با نمادهای سلطنتی (تاج و تخت) سرفراز کرد، در عوض خسرو در میهمانیها و مهمانیهایی که برپا میکند، از این مقام به خوبی استفاده میکند.
هوش مصنوعی: بعد از مدتی خبرهایی درباره خویش و وابستگیهای خانوادگی به او (خسرو) دادند و به عنوان داماد، تاجی روی سرش گذاشتند.
هوش مصنوعی: خسرو به زیبایی مریم (مریم مقدس) اشاره میکند و میگوید از قامت او، درختی (نخل) برداشت کرده که از آن، خرمایی تلخ به دست آورده است. این تعبیر نشاندهندهٔ نوعی پیوند و ناپختگی در عشق اوست.
هوش مصنوعی: چون دریا لشکری به خسرو داده شد تا غبار دشمنانش را برگرداند و آرامش را برقرار کند.
هوش مصنوعی: خبر آوردند به بهرام چوبینه که خسرو به زودی میآید و به قدری او Powerful و خشمگین است که مانند کوهی از آتش غیرت و قدرت دارد.
هوش مصنوعی: دو لشکر با هم روبرو شدند و به تلاشی که برای جنگ و انتقام داشتند، به مبارزه پرداختند.
هوش مصنوعی: آدمهای حسود، خاطرات و احساسات دیگران را میدزدند و با زبان خود، بیآنکه دلی داشته باشند، به دردی میافزایند.
هوش مصنوعی: مانند زنبورکی که از دور تیراندازی میکند، سینهها را به گونهای مشبک و زنبوری شکل میسازد. این تصویر به ایجاد حس تحرک و تندخویی در دلها اشاره دارد.
هوش مصنوعی: نوای نوک(آواز) نی (نیانبان) به شدت غمانگیز بود و این آوا به قلبها تأثیر عمیق میگذاشت.
هوش مصنوعی: دل مانند یک تیر (خدنگ) به شدت آسیب میبیند و زخم خورده است، و کمان (هر چیزی که تیر به آن متصل میشود) به خاطر اشارهای که از ابرو دارد، باعث این درد میشود. این اشاره در واقع نشاندهندهٔ جذابیت و زیبایی معشوق است که دل عاشق را میرباید.
هوش مصنوعی: شخصی که آماده مرگ است، با شوق و هیجان از جایی که به آن حمله میشود، بهسوی دشمن میدود و پا بر زمین میکوبد، در حالی که سرش را بالا میبرد.
هوش مصنوعی: دلها از درد و مصیبت، به شدت آسیب میبیند و گوش سماوات از صدای شکافتن و زخمی شدن دلها پر میشود.
هوش مصنوعی: خسرو به شدت تحت تأثیر احساساتش قرار گرفته و مانند شعلهای در میان آب و آتش در حال سوختن و غرق شدن است. توصیف «توسنان» به معنای تشخیص سختیهای عظیم و ناامیدی اوست، در حالی که حالت «برق» به سرعت و شدت این احساسات اشاره دارد.
هوش مصنوعی: خسرو به شدت از خونخواهی دچار خشم و کینه است، بهطوریکه این کینه او را به اندازهٔ نیل (رودخانهای بزرگ) سیال و جوشان نشان میدهد و محکم و استوار همچون کوهی از آهن است.
هوش مصنوعی: خسرو دور و بر بزرگان لشکرش را با آهن احاطه کرده تا از جادو و چشم زخم محافظت کند.
هوش مصنوعی: خسرو با امید بزرگ و با تدبیر ستارهها، به دقت به چشمان سطرلاب (ابزاری برای اندازهگیری) نگاه کرده است.
هوش مصنوعی: زمانی که فرخندگی و نیکبختی را در وضعیت نجومی مشاهده کرد، شاه (خسرو) از خوشحالی با شجاعت به سوی نبرد رفت.
هوش مصنوعی: به شاه گفتند که حکومت و قدرت پایدار است، سواری بر فیل تو را در نبرد با دشمنان باید بیشتر تضمین کند.
هوش مصنوعی: پیل شاه (خسرو) با افتخار و شجاعت به سمت میدان نبرد رفت و از دشمن (بهرام چوبینه) پیروز شد.
هوش مصنوعی: وقتی بهرام خود را در وضعیتی ناپایدار و متزلزل دید، به این نتیجه رسید که باید آرامش را از جانش بگیرد و از این وضعیت فرار کند.
هوش مصنوعی: خسرو به دنبال فردی میرفت که فرار میکرد و به دنبال درگیری بود.
هوش مصنوعی: روزی باد طوری وزید که مخالف جریان قرار گرفت و باعث شد همه کشتیها به یک سمت متمایل شوند و به سمت دیگر رانده شوند.
هوش مصنوعی: بدین ترتیب، وقتی که از حرکت تند به انطاکیه (شهری در ترکیه) رسیدند، در مرز سرزمین پرویز (پادشاه ساسانی) قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: خبر به شاه رسید که از مسیری آب جاری شده است و باید زودتر برای عبور و پیشرفت اقدام کند.
هوش مصنوعی: طلبکاران با دل خوش و شاداب به سمت گنج رفتند، گنجی که مانند باد به سوی آنها آمده بود.
هوش مصنوعی: از دریا گنجی را به بیرون آوردند که مانند مروارید از آب و شراب درخشان و زیباست.
هوش مصنوعی: ملک (خسرو) یک روز در حالتی شاد و سرزنده نشسته بود و با گشادهدستی، گنجهایی را که در اختیار داشت، به مردم بخشید.
هوش مصنوعی: سخنگویان برای تازه کردن روایتها و داستانها تلاش کردند و مدح و ستایشها را با صدای بلند بیان کردند.
هوش مصنوعی: امید و شاپور، دو شخصیت بزرگ و قدرتمند، به مقدار زیادی از لولوی منشور، که نماد قدرت و شکوه است، شکوه و عظمت پیدا کردند. به عبارت دیگر، این شخصیتها به خاطر موفقیتهایشان و خصوصیات برجستهشان، مورد ستایش قرار گرفتند.
هوش مصنوعی: باربد، نواگر معروف، در آن روز نغمهای زیبا و دلنشین با صدای خوش مانند شیشه (آبگین فام) ساخت.
هوش مصنوعی: باربد، با نواختن سازش، تمام صداها را به یاد گنج باد میآورد. به معنای دیگر، او با زخمههایی که بر ساز میزند، یاد و حس گنج باد، یعنی شعر و موسیقی زیبا را زنده میکند.
هوش مصنوعی: وقتی در مجالس نوازش او را از عود خوشبو کردند، بوی خوشی که از دماغ عاشقان بلند شد، به مانند دودی محسوس بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.