مبند دل به جهان کاین جهان پشیز نیر زد
به هیچ چیز مگیرش که هیچ چیز نیرزد
اگر چه عاقل داننده بر زمانه بخندد
به خنده لب افشان به هیچ چیز نیرزد
کلاه مرتبه خویش بین و تنگ مکن دل
که با قبای تو نه چرخ یک طریز نیرزد
ز زشتخوبی همصحبتانِ دهر حذر کن
که خوی زشت بدان صحبت عزیز نیرزد
مبین به باد و بروتی که نیست مردمی او را
به سبلتی که محاسن کم است تیز نیرزد
چو حاصل از بی چرخ است هر چه چرخ نگردد
گر است حاصل قارون به یک پشیز نیرزد
عروس دهر کنیزی ست، خسرو، ار چه دهندت
تمام ملک جهان ننگ آن کنیز نیرزد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی در بیارزشی دنیاست و با ردیف «نیرزد» تکرار میکند که جهان و هرچه در آن است به پشیزی نمیارزد. شاعر خواننده را از دل بستن به روزگار، همنشینی با بدخویان، فریفته شدن به ظاهرِ پرغرور مردم و تکیه بر ثروتی که از گردش ناپایدار فلک میرسد بازمیدارد. در بیت پایانی خسرو به خود خطاب میکند و دنیا را عروسی میخواند که در اصل کنیزی است. به گفتهٔ او حتی پادشاهی تمام جهان به ننگِ دل سپردن به این کنیز نمیارزد.
هوش مصنوعی: به دنیا دل مبند، زیرا این جهان به اندازهٔ یک سکهٔ ناچیز هم ارزش ندارد. آن را به هیچ چیز به حساب نیاور، چون به هیچ نمیارزد.
هوش مصنوعی: هرچند خردمندِ آگاه به روزگار میخندد، اما همان خنده و گشودن لب هم برای این دنیا ارزشی ندارد. یعنی دنیا حتی شایستهٔ خندهٔ تمسخر هم نیست.
هوش مصنوعی: به جایگاه و منزلت خود بنگر و دلتنگ مباش. نُه فلک در برابر قبای تو به اندازهٔ یک نوار حاشیهٔ آن هم ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: از بدخویی همنشینانِ روزگار دوری کن. تحمل خوی زشتِ آنان به ارزش آن همصحبتیِ عزیز نمیارزد.
هوش مصنوعی: به غرور و سبیلِ تابیدهٔ کسی که از مردانگی و انسانیت بهره ندارد اعتنا مکن. سبیلِ تیز کسی که فضیلت و نیکیاش اندک است ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که آدمی به دست میآورد از گردش فلک است و فلک بر یک حال نمیماند. پس اگر ثروت قارون هم نصیب تو شود، به یک سکهٔ ناچیز نمیارزد.
هوش مصنوعی: ای خسرو، دنیا مانند عروسی است که در حقیقت کنیزی بیش نیست. اگر همهٔ پادشاهی جهان را هم به تو بدهند، به ننگِ دل بستن به این کنیز نمیارزد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.