خواجه چرا نشستهای خیز که رفت کاروان
بار به بند و شو توهم در پی کاروان روان
نصر آمل چه میکنی روضه دلگشا بین
کلیة قر خوشتر از شاه نشین خسروان
ریخت بهار زندگی برگ خود و تو بیخیر
بر سر گل چو نرگسی مست شراب ارغوان
نفسی که کوه برکند مرد خدا بیفکند
پنجه شیر بشکند زور هزار پهلوان
روزه گرفته پارسا ورد چه خواند و دعا
گرسنه سه روزه را بر سر خوان بگره بخوان
پیر حریص باشد و هست ز حرص پیریست
اینکه به جنت آئی و باز شوی ز سر جوان
چیست کمال جنت عدن که نگذره از آن
از همه میتوان گذشت از در او نمیتوان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر خواجهٔ غافل را به برخاستن و همراهی با کاروان عمر فرامیخواند و فقر را از کاخ آرزو برتر میشمارد. سپس از گذر عمر و غفلت انسان، از چیرگی مرد خدا بر نفس، و از برتری سیر کردن گرسنه بر ورد و دعا سخن میگوید. آرزوی بهشت را نیز نشانهٔ آز پیری میداند و در پایان میگوید از بهشت میتوان گذشت، اما از درگاه دوست نمیتوان.
هوش مصنوعی: ای خواجه، چرا نشستهای؟ برخیز که کاروان رفت؛ بارت را ببند و تو هم به دنبال کاروان راه بیفت. کاروان کنایه از رفتن عمر و رفتن یاران از این جهان است.
هوش مصنوعی: با کاخ آرزو چه کار داری؟ باغ دلگشا را ببین. کلبهٔ فقر و درویشی از تخت و جایگاه پادشاهان خوشتر است. متن این بیت آشفته است و این خوانش بر پایهٔ «قصر امل» و «کلبهٔ فقر» است.
هوش مصنوعی: بهار زندگی برگهایش را ریخت و تو بیخبری؛ مانند نرگسی که بر سر گل نشسته، از شراب ارغوانی مستی. یعنی عمر گذشت و تو غافل و سرگرم خوشی هستی.
هوش مصنوعی: نفس اماره که زورش کوه را از جا میکند، به دست مرد خدا بر زمین افکنده میشود. این نفس پنجهٔ شیر را میشکند و زور هزار پهلوان را دارد، اما مرد خدا بر آن چیره میشود.
هوش مصنوعی: پارسای روزهدار چه ورد و دعایی بخواند؟ بهتر است گرسنهٔ سهروزه را بر سر سفره بخواند و سیرش کند. یعنی نان دادن به گرسنه از ورد و دعا برتر است.
هوش مصنوعی: پیر آزمند است و اینکه میخواهد به بهشت برود و دوباره جوان شود، خود از آز پیری است.
هوش مصنوعی: ای کمال، بهشت عدن چیست که نتوان از آن گذشت؟ از همهچیز میتوان گذشت، اما از درگاه دوست نمیتوان. یعنی کوی دوست از بهشت برتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.