ای به قدرت سنگ را لعل بدخشان ساخته
ماه را منجوق این پیرزه ایوان ساخته
شهسوار نقره خنگ چرخ را یعنی قمر
گاه سیمین گوی و گه زرّینه چوگان ساخته
صف شکافان سپاه شوق یعنی عاشقان
خویش را در کیش سودای تو قربان ساخته
زرده ی گردون نورد تیز تاز شرق را
بر فراز قلّه کهسار میدان ساخته
در کمین کُن کمانداران ملک کبریا
ناوک از شاخ گل و از غنچه پیکان ساخته
قلعه گیران خدنگ انداز حکمت از شهاب
هر شبی بر دیو سرکش تیرباران ساخته
بینوایان چمن را قدرتت در ماه مهر
از درست جعفری برگ زمستان ساخته
کرده ابداع تو رمانرا پر از یاقوت ناب
وانگه از زر حقّه ی یاقوت رمان ساخته
در ضیافت خانه ی فضل تو خوانسالار صنع
ماه را قرص و فلک را سبزه خوان ساخته
حکمتت هر سال بر این گرد خوان نقره کوب
بره را از آتش خورشید بریان ساخته
تا ز بهر گوسفند آب آورد باروی کار
دلو چرخ آبگون از بهر کیوان ساخته
گلبنان و بلبلانرا کار ساز لطف تو
عود سوز و عود ساز بزم بستان ساخته
انس و جانرا بارها از آتش دل سوخته
و اهل دل را کارها در عالم جان ساخته
خلعت خلّت کرامت کرده ابراهیم را
و آتش نمرود را بروی گلستان ساخته
غیرتت یعقوب محنت دیده را جان عزیز
در فراق ماه کنعان بیت احزان ساخته
تیره شب را طره چون موی صفورا تافته
روز را رخ چون کف موسی عمران ساخته
امر بیچون تو موری ناقص بی وقع را
پایه ی تخت از کف دست سلیمان ساخته
بر جبین چرخ روئین تن بفرمانت هلال
هر سرمه نقشی از ابروی دستان ساخته
شام را چون چین جعد حور کرده مشک فام
بام را خرّم چو صحن باغ رضوان ساخته
جان خواجو را که مرغ بوستان کبریاست
شکر شکر تو طوطی خوش الحان ساخته
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش قدرت و زیباییهای خلقت میپردازد و از هنر و آفرینش خداوند تعریف میکند. شاعر با استفاده از تمثیلها و تصاویری زیبا، مانند سنگهای قیمتی، ماه، سپاه عاشقان، و مفاهیمی چون حکمت و فطرت، نشان میدهد که چگونه همه چیز در عالم وجود با دقت و زیبایی ساخته شده است. او به کارکرد قدرت خدا در طبیعت و در زندگی انسانها اشاره میکند و به تصویر کشیدن زیباییهای عالم از جمله گلها، چمن و آتش دل، حس عمیق عشق و شکرگزاری را منتقل میکند. همچنین، شاعر به تأثیرات و نعمتهای الهی بر زندگی انسانها و کارایی و شکلگیری جهان هستی اشاره میکند. در نهایت، او خواجو، شخصیت اصلی شعر، را به عنوان نشانهای از زیبایی و لطافت در عالم توصیف میکند.
هوش مصنوعی: تو که با قدرت خود سنگ را به جواهر لعل تبدیل کردی و ماه را مانند منجوق تزئین کردهای، ای پیر زن که این ایوان را ساختهای، بر تو درود باد.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف ماه میپردازد که گاهی مانند گوی نقرهای و گاهی مانند توپ طلایی در آسمان میدرخشد. گویا ماه در اینجا به عنوان یک سوارکار نقرهای توصیف شده که بر گردونهای در حرکت است.
هوش مصنوعی: عاشقان تو مانند سربازانی هستند که دلشان را برای عشق تو فدای راه و طریق تو کردهاند.
هوش مصنوعی: در این بیت، به طرز زیبا و شاعرانه، به حرکت سریع و تند آفتاب در آسمان اشاره شده است که در حال طلوع از سوی شرق بر روی بلندای کوهها میتابد. آن لجنی زرد رنگی که به آسمان مربوط است، نشاندهندهٔ رنگ گرم آفتاب است که حالتی پرانرژی و شاداب به فضا میبخشد.
هوش مصنوعی: کمانداران بزرگ در حال انتظار هستند و تیرهای خود را از گل و غنچه ساختهاند.
هوش مصنوعی: افرادی که مهارت در شکار دارند، در هر شب با تیرهای علم و دانش خود، به سوی دیو سرکش و شرور حمله میکنند و او را هدف قرار میدهند.
هوش مصنوعی: نیازمندان چمن، توان تو در ماه مهر میتواند برگهای جعفری را به صورت زمستانی درآورد.
هوش مصنوعی: تو داستانی را به وجود آوردهای که پر از جواهرات ارزنده است و سپس از طلا، داستانی پر از ارزش و زیبایی ساختهای.
هوش مصنوعی: در مهمانی که در خانهی فضل تو برپا شده، خوشخدمتی به ماه و زیباییهای طبیعت به وضوح دیده میشود؛ به گونهای که ماه مانند نانی گرد و سبز، و آسمان مانند سفرهای پر از سبزه و رنگارنگ جلوه میکند.
هوش مصنوعی: سال به سال، حکمت تو مانند برهای که در آتش خورشید پخته شده باشد، در این سفره نقرهای به نمایش گذاشته میشود.
هوش مصنوعی: برای گوسفند آب آورد، دلو و چرخ آبکشی برای کیوان ساخته شده است.
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به زیباییهای طبیعت و نقش محبت و لطف خداوند اشاره میکند. درختان گل، بلبلان و عطر خوش عود، همه به خاطر وجود تو و لطف تو به زیبایی و نشاط درآمدهاند. زمین و آسمان با وجود تو به تفرجگاهی خوشبو و شاداب تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: دل و جان بارها از شعلههای آتش احساس دچار سوختگی شدهاند و اهل محبت و دلباخته، در عالم روح آثار و کارهای بسیاری را خلق کردهاند.
هوش مصنوعی: ابراهیم را با مقام و مرتبهای بزرگ گرامی داشتهاند و آتش نمرود را به وسیله او بدل به بهشتی زیبا کردهاند.
هوش مصنوعی: غیرت تو مانند یعقوب است که در فقدان فرزندش، جان عزیزش را به یاد برادرش میسازد و به جای شادی، در اندوه و ناراحتی زندگی میکند.
هوش مصنوعی: در تاریکی شب، موی زیبا و تاریک مانند طرهای خوشنما درخشیده است و در روز، چهرهاش مانند چهرهی زیبای موسی پسر عمران تجلی یافته است.
هوش مصنوعی: فرمان تو بی چون و چراست و این در حالیست که موری کوچک و بیاهمیت راه خود را از دست میدهد. تختی که سلیمان بر آن نشسته، از ویژگیهای بسیار بزرگی ساخته شده است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به زیباییهای طبیعی و تأثیر آنها بر انسان اشاره میکند. او میگوید که در بالای افق آسمان، هلال ماه مانند سرمهای در چشمان او نقش بسته و به نوعی نشاندهنده زیبایی و جاذبه است. این تصویر به زیبایی ابروهای دستان انسان تشبیه شده است، که نشاندهنده لطافت و هنر در آفرینش است. به طور کلی، شاعر به هماهنگی بین عناصر طبیعی و زیباییهای انسانی میپردازد.
هوش مصنوعی: شام را همچون چین موی زیبا و نرم حوریان تزیین کرده، و بام را با رنگ خوش مشکین، شاداب و دلنشین مانند صحن باغ بهشت ساخته است.
هوش مصنوعی: جان خواجو مانند پرندهای است که در باغی از عشق و زیبایی زنده است و تو با صدای شیرین و دلنشین خود او را شکرگزار و شاداب کردهای.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.