قطب سپهر رفعت یعنی رکاب شاه
در اوجدار ملک رسید از کران آب
زان پس که تاخت رخش به هرا چو نوبهار
چون باد دی ببست رکاب و عنان آب
وز آرزوی سکهٔ او هم به فر او
زر درست شد درم ماهیان اب
دریاست شاه و زیر رکاب آتشین نهنگ
صافی نهنگ و جای جواهر بسان آب
شمشیر اوست اینهٔ آسمان نمای
آن آینه که هست به رویش نشان آب
هرگز که آب دید مصور در آینه
یا آینه که دید مصفا میان آب
هرگز در آینه نتوان دید افتاب
این افتاب و آینه بین در مکان آب
خرقه شد از حسام ملمع نمای شاه
گاهی نسیج آتش و گه پرنیان اب
الحق چو صوفیی است مجرد حسام او
کز خون وضو کند نکند امتحان آب
مانا که خسف خاک بدل بود آب را
شاه اطلاع یافت مگر بر نهان آب
ز آب محیط دید کمر بر میان خاک
از جرم خاک بست کمر بر میان آب
انباشت شاه معدهٔ آب روان به خاک
تا کم رسد به مرکز خاکی زیان آب
از بس که خاک در جگر آب سده بست
مستسقی حسام ملک گشت جان آب
چندان برآمد از جگر آب نالهها
کافاق گشت زهره شکاف از فغان آب
شه رای کرد چون که علی الله آب دید
کارد بهم دهان علی الله خوان آب
شد آب پیش شاه و شفیع آورید خضر
خضر آمد الغیاث کنان از زبان آب
گفت ای به بسته عین کمال از کمال تو
این یک دو مه گشاده رها کن دهان آب
شاه از برای حرمت خضر از طریق لطف
الیاس را بداد برات امان آب
ترکیب آب و خاک به عون بقاش باد
تا بر بساط خاک سراید زمان آب
خاقانی است پیشرو کاروان شعر
همچون حباب پیشرو کاروان آب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف ویژگیها و صفات شاه و قدرت او پرداخته است. در اوج قدرتش، شاه به مانند یک خدای طبیعت میداند که به نرمی و شکوه با آب و خاک رابطه دارد. او در حال سوارکاری بر اسبش، مانند یک خورشید در آسمان است؛ سلاح او نماد نور و روشنی است. آب نیز به عنوان نماد زندگی و شفا در این شعر مطرح میشود و خضر به عنوان شفیع آب، درخواست شاه را برای رهایی از مشکلات و موانع پیش میآورد. در نهایت، اشارهای به همکاری آب و خاک برای شکلگیری زندگی و تداوم آن شده است. خاقانی شاعر، خود را مانند حبابی در پیشروی کاروان شعر میبیند.
هوش مصنوعی: در اینجا به اوج و عظمت یک پادشاه اشاره شده است. پادشاه به گونهای در اوج مقام و مرتبه خود قرار دارد که مانند ستارهای در آسمان درخشان و برجسته است. این وضعیت او به حدی است که نامش و حکمرانیاش از مرزهای آبی عبور کرده و شناخته شده است.
هوش مصنوعی: پس از آنکه اسب رستم در میدان نبرد به سرعت به جلو آمد، مانند بهار که با وزش باد طراوت میآورد، او نیز با تمام قدرت خود حرکت کرد و خود را آماده انجام کار بزرگتری کرد.
هوش مصنوعی: به خاطر آرزوی او، حتی سکههایش هم به زیبایی و شکوهی بدل شدند که مانند درهمهای ماهی در دریا میدرخشند.
هوش مصنوعی: دریا شاهی است و زیر پای او نهنگی آتشین وجود دارد که شفاف و خالص است، و جواهرات در آن مانند آب در سادگی و زیبایی خود به نظر میرسند.
هوش مصنوعی: شمشیر او مانند آینهای است که آسمان را نشان میدهد، و این آینه، آن چیزی است که تصویر آب را بر روی چهرهاش به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: هرگز نمیتوانم تصویری که در آینه از آب میبینم، یا آینهای که در میان آب دیده میشود را فراموش کنم.
هوش مصنوعی: هرگز نمیتوان در آینه، تابش و نور خورشید را دید. این موضوع نشان میدهد که برای مشاهدهی نور و زیبایی واقعی، باید به مکان و منبع طبیعیاش توجه کرد، نه تنها به تصوری که آینه به ما ارائه میدهد.
هوش مصنوعی: دربارهٔ آنکه گاهی لباس یا روبند شاه به رنگ آتش و گاهی به رنگ پرنیان (پارچهای نرم و لطیف) درمیآید، اشاره میکند. این تغییر رنگ و زیبایی نشاندهندهٔ قدرت و شکوه اوست.
هوش مصنوعی: حقیقت مانند صوفیای است که از همه چیز جدا شده و تنها سلاح او، شمشیری است که از خون وضو میگیرد و نیازی به آزمایش آب ندارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در شرایطی خاص، حتی آب که به ظاهر قابل رؤیت نیست، ممکن است در برخی مواقع از خواص و ویژگیهای خاصی برخوردار باشد. اگرچه خاک و آب به هم مرتبطاند، اما گاهی اطلاعات پنهان و ناشناختهای وجود دارد که تنها به وسیله یک فرد با درک عمیق قابل شناسایی است. به عبارت دیگر، در دنیای طبیعی، حقایق و رازهایی وجود دارند که از نگاه معمول دور میمانند.
هوش مصنوعی: از آب اطرافش دید که کمرش را به میان خاک بسته و از سنگینی خاک، کمرش به میانه آب فشار آورده است.
هوش مصنوعی: پادشاه در دل زمین آبی را جمع میکند تا به زمین و خاک آسیبی نرسد و مقدار آب در مرکز خاک کمتر شود.
هوش مصنوعی: به خاطر غم و ناراحتی زیاد، حسام ملک به بیماری آب آوردن مبتلا شده و جانش به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: از دل و جان به اندازهای ناله و فریاد بلند شده که زهره و دل آدمی را میشکافد و جان را تحت فشار قرار میدهد.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته میشود که وقتی شاه تصمیم به انجام کاری میگیرد، مانند علی که در برابر آب قرار گرفت و با وجود چالشها، به آن واکنش نشان میدهد. به عبارت دیگر، هنگامی که با اوضاع و مشکلات مواجه میشویم، باید با آگاهی و قاطعیت عمل کنیم و به آنچه که ضروری است، توجه کنیم.
هوش مصنوعی: آب به حضور شاه رسید و خواستار شفاعت شد. خضر، نجاتدهنده، از طرف آب به کمک آمد و فریاد درخواست کمک را بلند کرد.
هوش مصنوعی: گفت: ای کسی که به کمال خود میبالید، از کمال تو این دو ماه را رها کن و اجازه بده تا دهان آب باز شود.
هوش مصنوعی: شاه به خاطر احترام به خضر، به الیاس لطف کرده و اجازهنامهای برای حفاظت از آب به او داد.
هوش مصنوعی: ترکیب آب و خاک به کمک یکدیگر میتواند باعث زنده ماندن زندگی شود، تا زمانی که بر روی زمین، آب بهوجود آید و دستیافتهها به بار بنشینند.
هوش مصنوعی: خاقانی مانند حبابی است که جلوتر از جریان آب حرکت میکند و در دنیای شعر به عنوان پیشرو و راهنما شناخته میشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.