آه و دردا که شبیخون اجل
در زد آتش به شبستان اسد
بدل نغمهٔ عنقاست کنون
نغمهٔ جغد بر ایوان اسد
اسدالله عجم خواند علیش
که علی بود ز اقران رسد
لاجرم خیبر خزران بگشاد
ذوالفقار کف رخشان اسد
لاجرم ز ابلق چربآخور چرخ
دل دلی داشت خم ران اسد
بود معن عرب و سیف یمن
در کرم هندوی دربان اسد
گر اسد خانهٔ خورشید نهند
داشت خورشید کرم خان اسد
تاج بخش ملک مشرق بود
این نه بس باشد برهان اسد
مشتری ساختی از جرم زحل
مسن خنجر بران اسد
باز مریخ ز مهر افکندی
ساخت زر بر تن یکران اسد
باز زهره به عطارد بردی
نامهٔ جود به عنوان اسد
باز مه بودی هر ماه دوبار
گاه خوان گاه نمکدان اسد
آسمان کردی بر گنج کمال
حمل و ثور دو قربان اسد
مهر و مه بود چو جوزا دو بدو
خادم طالع سرطان اسد
کمتر از داس سر سنبله بود
اسد چرخ به میزان اسد
نیش عقرب شده و قوس قزح
هم کمان هم سر پیکان اسد
مجلسش کعبه و انداخته دلو
خلق در زمزم احسان اسد
بخت بر کوس فلک بستی پوست
از تن جدی به فرمان اسد
وز فم الحوت نهادی دندان
بر سر ترکش ترکان اسد
سالها قصد فلک داشت مگر
جنبش رای فلکسان اسد
اسدا کنون چو اسد بر فلک است
ای فلک جان تو و جان اسد
فلکی بین شده بالای فلک
اسدی بین شده مهمان اسد
دشمن نیک اسد خوانندم
دوستان بد نادان اسد
به خدائی که فرستاد از عرش
آیت عاطفه در شان اسد
به خدائی که رقوم حسنات
کرد توقیع به دیوان اسد
به خدائی که اسد را ز فلک
بگذرانید ز امکان اسد
به خدائی که اسد را به بهشت
بسانید ز ایمان اسد
که به شروان ز دلم سوختهتر
هیچ دل نیست ز هجران اسد
علم الله که ز من غمزهدهتر
هیچکس نیست ز اخوان اسد
اشکها راندم و گر حاضر می
تعزیت داشتمی آن اسد
عاریت خواستمی گوهر اشک
ز ابر دست گهر افشان اسد
حاش لله که سماتت ورزم
چون خزان بینم نیسان اسد
عبرت آید دل ویران مرا
دیدن خانهٔ ویران اسد
گرچه در مدت چل سال تمام
بینیازی بدم از نان اسد
لیک چون من به همه شروان کیست
که نبد ریزه خور خوان اسد
ز آن همه ریزه خوران یک کس نیست
شاکر جود فراوان اسد
لیکن از گفتهٔ خاقانی ماند
نام جاوید ز دوران اسد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در مرثیهای برای امیر رشیدالدین اسد شروانی، از فقدان او با نهایت سوگ و اندوه یاد میکند. او به ستایش فضایل و ویژگیهای برجسته اسد میپردازد و به یادگارهایش در زمینه کرم و جوانمردی اشاره میکند. در توصیف شخصیت او، تصویرهایی از نیکوکاری و بزرگواری، مانند خورشید و ماه، ارائه میشود. شاعر به احساس عمیق خود از تنهایی و سوگواری در فقدان اسد اعتراف کرده و از دیگران میخواهد که برای او دعا کنند و یاد او را گرامی دارند. این شعر نشاندهندهٔ Xikwembuٔ بالا و ارادت شاعر به اسد و نیز دلتنگی عمیق برای اوست.
هوش مصنوعی: خسارت و درد ناشی از مرگ ناگهانی اسد (امیر رشید الدین) را بیان میکند و میگوید که اجل (مرگ) به ناگاه به سراغ او آمده و باعث ویرانی و آتش سوزی در زندگیاش شده است.
هوش مصنوعی: اکنون به جای صدای زیبا و دلنشین عُنقا، صدای ناهنجار و غمانگیز جغد بر ایوان اسد (اسد شروانی) طنینانداز شده است.
هوش مصنوعی: اسدالله، یعنی خداوند شیر، علی را میخواند؛ زیرا علی از دیگر بزرگزادگان و نجبا است.
هوش مصنوعی: بدون شک، ذوالفقار (شمشیر خاص علی) در نبرد خیبر را به دست آورد و این پیروزی، نماد قدرت و شجاعت اسد (امیر رشید الدین اسد شروانی) است.
هوش مصنوعی: بهراستی از نیروی دلربای اسد (امیر رشید الدین اسد شروانی) که چهرهای درخشان دارد، دل کسی در زنجیر عشق او گردیده است.
هوش مصنوعی: عرب به معنای فضیلت و سیف یمن (شمشیر یمن) به عنوان نماد قدرت و شجاعت، نشاندهندهٔ شخصیت بالای امیر رشید الدین اسد است که دربان (نگهبان) شخصیتی بزرگ و کریم همچون هندوی است.
هوش مصنوعی: اگر بخواهند اسد را در مکان خورشید قرار دهند، خورشید باید در کرمخانهٔ خان اسد باشد.
هوش مصنوعی: این تاج، که نماد قدرت و سلطنت در سرزمینهای شرقی است، به این آسانیها شایستهٔ امیر رشیدالدین اسد نیست و او به چیزی بیشتر از این تاج نیاز دارد.
هوش مصنوعی: تو از جرم زحل، که در واقع سیارهای است، خنجر برانی به نام «اسد» ساختهای که نشاندهندهی قدرت و توانایی است. در اینجا، «مشتری» به عنوان سیارهای بزرگتر و مرموزتر از زحل به کار رفته و به تواناییهای فرد اشاره دارد.
هوش مصنوعی: مریخ دوباره از عشق (مهر) نور افشانی کرد و به تن گردنکشی (اسد) زرهای ساخته از طلا پوشاند.
هوش مصنوعی: زهره (سیاره زهره) نامهای از بخشش به عطارد (سیاره عطارد) فرستاد و این نامه به عنوان یادآوری از اسد (امیر رشید الدین اسد شروانی) است.
هوش مصنوعی: امیر رشیدالدین اسد، مانند ماهی که در آسمان به تصویر کشیده میشود، در هر دو بار که ماه (یا نمایش او) ظاهر میشود، به بزرگی و نیکوکاری درخور توجه است و همچون خوراکی (خوان) و نمکدان، نعمت و خوشی را به خانهها میآورد.
هوش مصنوعی: تو به آسمان، نقطهٔ اوج کمال را قرار دادی و در این میان دو ستارهٔ «حمل» و «ثور» را به قربانیان خود (قربانیان اسد) تبدیل کردی.
هوش مصنوعی: مهر و ماه با یکدیگر مانند نشان جوزا در برابر طالع (سرنوشت) سرطان ایستادهاند و این موضوع را به دو خادمی تشبیه کرده که برای یکدیگر خدمت میکنند.
هوش مصنوعی: امیر رشید الدین اسد شروانی کمتر از داس کشندهای است که به سنبلهای (موجودی) مربوط میشود، چرخ (آسمان) به وزن و تراز امیر شبیه است.
هوش مصنوعی: نیش عقرب به درد و غم شدیدش اشاره دارد و قوس قزح، که معمولاً نشانهٔ زیبایی و خوشحالی است، در اینجا به کمان و سر پیکان تبدیل شده که نشاندهندهٔ تیرگی و بدبختی زندگی اسد است. به طور کلی، این بیت بیانگر تبدیل زیبایی به درد در زندگی اسد است.
هوش مصنوعی: مجلس او مانند کعبه است و مردم با دلو (سطل) مهر و محبت به سوی او میآیند و از احسان و نیکیاش بهرهمند میشوند.
هوش مصنوعی: بخت، فضا و شرایط را در نواختن کوس آسمان تنظیم کرده، که پوست جدی (نشانهٔ سختی یا ایستادگی) را به فرمان اسد (اسد شروانی) از تن او جدا کرده است.
هوش مصنوعی: از دهان نهنگ، دندان بر سر تیرهای ترکان (مخالفان) اسد نهادهای.
هوش مصنوعی: سالها فلک قصد داشت که حرکتی به سوی دیگری داشته باشد، اما اراده و حرکت امیر رشیدالدین اسد مانند فلک، بر همه چیز غلبه کرد.
هوش مصنوعی: ای آسمان، اکنون اسد (امیر رشید الدین اسد شروانی) مانند شیری در آسمان است، تو هم جان خودت و جان اسد را داشته باش.
هوش مصنوعی: فلک به بالاترین حد خود رسیده و حالا اسد نیز به مقام بالایی دست یافته و به مانند مهمان در آنجا حضور دارد.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که دشمنان، نسبت به اسد، که فردی نیکسرشت و شایسته است، به گونهای منفی قضاوت میکنند، در حالی که دوستانش در واقع افراد نادانی هستند که نمیتوانند ارزش او را درک کنند.
هوش مصنوعی: خداوندی که آیهای از عشق و مهربانی را دربارهٔ اسد نازل کرده است.
هوش مصنوعی: به خدایی که اعمال نیک و حسنات را برای اسد به ثبت رسانید.
هوش مصنوعی: به خدائی که اسد را به مراتب بالای آسمانی رساند و از محدودیتهای دنیوی آزاد کرد.
هوش مصنوعی: به خدایی که روح اسد را به بهشت برد، به خاطر ایمان و تقوای او.
هوش مصنوعی: هیچ دلی در شروان به اندازهٔ دل من که از دوری اسد سوخته است، نیست.
هوش مصنوعی: به خدا قسم که هیچکس غمگینتر از من نیست به خاطر جدایی از برادر (دوست) اسد.
هوش مصنوعی: اگر اشکها را از دلم برانم و موجود میبود، باید به خاطر فقدان آن اسد (امیر رشیدالدین اسد شروانی) برایش تسلیت میگفتم.
هوش مصنوعی: از ابر درخواست کردم که اشکهایم را به من بدهد تا مانند دانههای درخشان و خوشگوار ببارند، اما در حقیقت این اشکها تنها به نام خویش میدرخشند.
هوش مصنوعی: هرگز نمیتوانم ویرانی و خشکسالی چهرهات، ای اسد، را با چهرهای سرسبز و شاداب مانند بهار مقایسه کنم.
هوش مصنوعی: دیدن خانهٔ ویران امیر رشید الدین اسد، دل ویران من را عبرتآموز میکند.
هوش مصنوعی: هرچند که در مدت چهل سال به معنای واقعی از زندگی بینیاز بودم و نیازمند نان امیر رشید الدین اسد شروانی نبودم،
هوش مصنوعی: اما وقتی من به خودم مینگرم، میبینم که در شروان، کسی نیست که مانند من از سفرهٔ فراخ و دسترنج اسد بهرهمند شده باشد.
هوش مصنوعی: از میان آن همه افرادی که از جود و بخشش زیاد امیر رشیدالدین اسد بهرهمند شدند، هیچکس نیست که از این بخششها قدردانی کند و شکر گزار باشد.
هوش مصنوعی: اما از اشعار خاقانی تنها نام جاوید (همیشگی) او (اسد) اینجا باقی میماند، نه تمام ویژگیهای او.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.