ای دل ای دل هلاک تن کردی
بس کن ای دل که کار من کردی
سر من زان جهان همی آید
که ره جان به پای تن کردی
از سگان کی به زهرهٔ شیر
که شکار آهوی ختن کردی
شب مهتاب چون به سر بازی
قصد خورشید غمزه زن کردی
در شبستان آفتاب شدی
آه من آسمان شکن کردی
گر سلیمان نهای به دیودلی
در پری خانه چون وطن کردی
لاجرم بهر یک شبه طربت
برگ صد سالم از حزن کردی
توئی آن مرغ کآتش آوردی
خود به خود قصد سوختن کردی
تیشه در بیشهٔ بلا بردی
هر سر شاخ بابزن کردی
دانهٔ دست پایدام تو گشت
از که نالی که خویشتن کردی
ای چو زنبور کلبهٔ قصاب
که سر اندر سر دهن کردی
سخن اندر زر است خاقانی
تو همه تکیه بر سخن کردی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این غزل دل خود را سرزنش میکند که با گستاخی و بیپروایی در پی معشوقی بلندمرتبه رفت و تن او را به نابودی کشاند. با تمثیلهایی چون سگی که آهوی ختن را شکار میکند، مرغی که آتش میآورد، شاخهای که سیخ کباب میشود، دانهای که دام میگردد و زنبور دکان قصاب، نشان میدهد که دل خود مایهٔ گرفتاری خویش است. در پایان با طنزی تلخ میگوید که در عشق زر کارساز است، اما او تنها به سخن تکیه کرده است.
هوش مصنوعی: ای دل، تن مرا نابود کردی. دیگر بس است، که کار مرا تمام کردی و مرا از پا درآوردی.
هوش مصنوعی: گویا سرم به سوی آن جهان میرود و مرگم نزدیک است، زیرا راهی را که ویژهٔ جان بود با پای تن پیمودی و تن تاب آن را نداشت.
هوش مصنوعی: تو که از جنس سگانی، چگونه با دلیری شیر به شکار آهوی ختن، یعنی معشوق زیبا، رفتی؟
هوش مصنوعی: چگونه در شب مهتاب سر خود را به خطر انداختی و آهنگ معشوقی کردی که چون خورشید است و با چشم و ابرو اشاره میکند؟
هوش مصنوعی: به خلوتگاه آن آفتابروی راه یافتی و در پی آن، آه مرا چنان سوزان کردی که آسمان را میشکافد.
هوش مصنوعی: تو که سلیمان نیستی و تنها دلی گستاخ چون دیو داری، چگونه در خانهٔ پریان، یعنی کوی زیبارویان، جای گرفتی؟
هوش مصنوعی: ناگزیر به بهای شادی یک شب، توشهٔ صد سالهٔ مرا از اندوه فراهم کردی.
هوش مصنوعی: تو همان مرغی هستی که خود آتش آورد و به دست خود آهنگ سوختن خویش کرد.
هوش مصنوعی: تبر به جنگل بلا بردی و سر هر شاخه را برای خود سیخ کباب ساختی؛ یعنی وسیلهٔ عذاب خود را خودت فراهم کردی.
هوش مصنوعی: دانهای که در دست گرفتی، دامی برای پایت شد. از چه کسی مینالی، وقتی این کار را خودت با خود کردی؟
هوش مصنوعی: ای کسی که مانند زنبور دکان قصاب، سرت را در راه دهان و آزمندیات از دست دادی.
هوش مصنوعی: ای خاقانی، کار با زر پیش میرود، اما تو تنها به سخن و شعر خود تکیه کردی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.