روی است بهنامایزد یا ماه تمام است آن
زلف است تعالیالله یا تافته دام است آن
هر سال بدان آید خورشید به جوزا در
تا با کمر از پیشت گویند غلام است آن
در عهد تو زیبائی چیزی است که خاص است این
در عشق تو رسوائی کاری است که عام است آن
جانی که تو را شاید بر خلق فرو ناید
چیزی که تو را باید بر خلق حرام است آن
گفتم که به صبر از تو هم پخته شود کارم
امروز یقینم شد کهاندیشهٔ خام است آن
من بستهٔ دام تو، سرمست مدام تو
آوخ که چه دام است این یارب چه مدام است آن
شبهای فراقت را صبحی که پدید آید
با بیم رقیبانت هم اول شام است آن
یک جام نخستِ تو بربود مرا از من
از جام دوم کم کن نیمی که تمام است آن
بیلام سر زلفت نون است قد چاکر
ای ماه چه نون است این یا نیز چه لام است آن
گفتی که چو خاقانی عشاق بسی دارم
صادقتر ازو عاشق بنمای کدام است آن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل ستایش زیبایی معشوق و شکایت از رنج عشق اوست. شاعر نخست چهره و زلف معشوق را به ماه و دام مانند میکند و خورشید را بندهٔ او میشمارد. سپس از خام بودن امید به صبر، ترس از رقیبان، مستی از بادهٔ عشق و خمیدگی قامتش مینالد. در بیت پایانی، در برابر طعنهٔ معشوق که عاشقان بسیار دارد، از او میخواهد عاشقی صادقتر از خاقانی نشان دهد.
هوش مصنوعی: آنچه میبینم، ماشاءالله، چهره است یا ماه کامل؟ و آن، پاک و بلند است خدا، زلف است یا دامی پیچخورده؟ شاعر چهره را به ماه و زلف را به دام مانند میکند و در تشخیص آنها حیران است.
هوش مصنوعی: خورشید هر سال به برج جوزا درمیآید تا کمر جوزا را بر میان ببندد و پیش تو بگویند که او غلام توست. کمر بستن نشانهٔ بندگی است و شاعر خورشید را بندهٔ معشوق میداند.
هوش مصنوعی: در روزگار تو زیبایی ویژهٔ توست و کسی جز تو بهرهای از آن ندارد، اما رسوایی در عشق تو همگانی است و همه عاشقانت رسوا شدهاند.
هوش مصنوعی: جانی که شایستهٔ تو باشد در میان مردم یافت نمیشود، و آنچه سزاوار توست بر دیگران حرام و دستنیافتنی است.
هوش مصنوعی: گمان میکردم با شکیبایی کارم در عشق تو سامان میگیرد، اما امروز یقین کردم که این خیالی خام و نسنجیده بوده است.
هوش مصنوعی: من گرفتار دام تو و پیوسته مست بادهٔ تو هستم؛ افسوس، این چه دامی است و خدایا آن چه بادهای است! «مدام» هم به معنای باده است و هم به معنای همیشگی.
هوش مصنوعی: اگر هم برای شبهای جدایی از تو صبحی برآید، از ترس نگهبانان و رقیبانت، همان صبح برایم آغاز شبی دیگر است و شادی نمیآورد.
هوش مصنوعی: نخستین جامی که دادی مرا از خود بیخود کرد؛ از جام دوم نیمی کم کن که همان نیم برای از پا درآوردن من کافی است.
هوش مصنوعی: بیآنکه به سر زلف خمیدهات که مانند حرف لام است دست یابم، قامت من مانند حرف نون خمیده شده است. ای ماه، این قامت خمیدهٔ من چیست و آن زلف پیچان تو چیست!
هوش مصنوعی: به من گفتی که عاشقانی مانند خاقانی بسیار دارم؛ پس عاشقی راستینتر از او نشان بده، کدام است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.