شمارهٔ ۵۵ - وقتی او را از رفتن به خراسان منع میکردند مشتاقانه این قصیدهٔ را سرود
چه سبب سوی خراسان شدنم نگذارند
عندلیبم به گلستان شدنم نگذارند
نیست بستان خراسان را چون من مرغی
مرغم آوخ سوی بستان شدنم نگذارند
گنج درها نتوان برد به بازار عراق
گر به بازار خراسان شدنم نگذارند
نه نه سرچشمه حیوان به خراسان خیزد
چون نه خضرم به سر آن شدنم نگذارند
چون سکندر من و تحویل به ظلمات عراق
که سوی چشمهٔ حیوان شدنم نگذارند
عیسیم منظر من بام چهارم فلک است
که به هشتم در رضوان شدنم نگذارند
همچو عیسی گل و ریحان ز نفس برد همت
گرچه نزد گل و ریحان شدنم نگذارند
چه اسائت ز من آمد که بدین تشنه دلی
به سوی مشرب احسان شدنم نگذارند
یا جنابی است چنان پاک و من آلوده جبین
با جنابت سوی قرآن شدنم نگذارند
یا من آن پیل غریوان در ابرههام
که سوی کعبهٔ دیان شدنم نگذارند
آری افلاک معالی است خراسان چه عجب
که بر افلاک چو شیطان شدنم نگذارند
من همی رفتم باری همه ره شادان دل
دل ندانست که شادان شدنم نگذارند
ری خراس است و خراسان شده ایوان ارم
در خراسم که به ایوان شدنم نگذارند
در خراس ری از ایوان خراسان پرسم
گرچه این طایفه پرسان شدنم نگذارند
گردن من به طنابی است که چون گاو خراس
سوسن روغنکده مهمان شدنم نگذارند
هستم آن نطفهٔ مضغه شده کز بعد سه ماه
خون شوم باز که انسان شدنم نگذارند
از خروسان خراسان چو منی نیست چه سود
که گه صبح خروشان شدنم نگذارند
منم آن صبح نخستین که چو بگشایم لب
خوش فروخندم و خندان شدنم نگذارند
نابهنگام بهارم که به دی مه شکفم
که به هنگامهٔ نیسان شدنم نگذراند
درد دل دارم و درمانش خراسان، ز سران
چون سزد کز پی درمان شدنم نگذارند
جانم آنجاست به دریای طلب غرقه مگر
کوه گیرم که سوی کان شدنم نگذارند
گر چو خرگوش کنم پیروی شیر چه سود
که چو آتش به نیستان شدنم نگذارند
بهر فردوس خراسان به در دوزخ ری
چه نشینم که به پنهان شدنم نگذارند
بازگردم چو ستاره که شود راجع از آنک
مستقیم ره امکان شدنم نگذارند
باز پس گردم چون اشک غیوران از چشم
که ز غیرت سوی مژگان شدنم نگذارند
مشتریوار به جوزای دو رویم به وبال
چکنم چون سوی سرطان شدنم نگذارند
بوی مشک سخنم مغز خراسان بگرفت
میرود بوی، گر ایشان شدنم نگذارند
گوی من صد پی از آن سوی سر میدان شد
گرچه با گوی به میدان شدنم نگذارند
فید بیفایده بینم ری و من فید نشین
که سوی کعبهٔ ایمان شدنم نگذارند
روضهٔ پاک رضا دیدن اگر طغیان است
شاید ار بر ره طغیان شدنم نگذارند
ور به بسطام شدن نیز ز بیسامانی است
پس سران بیسر و سامان شدنم نگذارند
این دو صادق خرد و رای که میزان دلند
بر پی عقرب عصیان شدنم نگذراند
وین دل و عقل که پیکان ره توفیقند
بر سر شه ره خذلان شدنم نگذارند
دارم اخلاص و یقین کام پرستی نکنم
کان دو شیرند که سگبان شدنم نگذارند
عقل و عصمت که مرا تاج فراغت دادند
بر سر منصب دیوان شدنم نگذارند
منم آن کاوه که تایید فریدونی بخت
طالب کوره و سندان شدنم نگذارند
دلم از عشق خراسان کم اوطان بگرفت
وین دل و عشق به اوطان شدنم نگذارند
از وطن دورم و امید خراسانم نیست
که بدان مقصد کیهان شدنم نگذارند
ویحک آن موم جدا مانده ز شهدم که کنون
محرم مهر سلیمان شدنم نگذارند
فتنه از من چه نویسد که مرا دانش و دین
دو رقیبند که فتان شدنم نگذارند
ترس جاه و غم جان دارم و زین هر دو سبب
به خراسان سوی اخوان شدنم نگذارند
همه بر جاه همی ترسم و بر جان که مباد
جاه و جانی که تن آسان شدنم نگذارند
هِرقِلَم مِهر ِنبی ورزم و دشمن دارم
تاج و تختی که مسلمان شدنم نگذارند
هم گذارند که گوی سر میدان گردم
گر خلال بن دندان شدنم نگذارند
آن بخارم به هوا بر شده از بحر به بحر
باز پس گشته که باران شدنم نگذارند
و آن شرارم که به قوت نرسم سوی اثیر
چون شهاب اختر رخشان شدنم نگذارند
گیر فرمان ندهندم به خراسان رفتن
باز تبریز به فرمان شدنم نگذارند
ز پی آنکه دو جا مکتب و دکان دارم
نه به مکتب نه به دکان شدنم نگذارند
هر چه اندوختم این طایفه را رشوه دهم
بو که در راه گروگان شدنم نگذارند
ناگزیر است مرا طعمهٔ موران دادن
گر نه موران به سر خوان شدنم نگذارند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده، با شور و اشتیاق از میل خود به سفر به خراسان سخن میگوید و بر موانع و محدودیتهایی که بر سر راهش قرار دارد، اعتراض میکند. او اشاراتی به زیباییهای خراسان و اهمیت آن برای خود میکند و خود را به پرندهای تشبیه میکند که نمیتواند به بستانش برسد. همچنین در تلاش است تا نشان دهد که دلیلهای متعددی برای سفرش به خراسان دارد، از جمله جستجوی درمان و وصال به معشوق. با زبانی سرشار از احساس، به تقدیر و عشق خود به این دیار و سرزمین تأکید میکند و میگوید که اگر چه موانع بسیاری وجود دارد، او همچنان عزم سفر دارد.
هوش مصنوعی: چرا اجازه نمیدهند که به خراسان بروم؟ من همان بلبل هستم که نمیگذارند به گلستان بروم.
هوش مصنوعی: خراسان بستانی ندارد که من مانند پرندهای در آن زندگی کنم. ای کاش به من اجازه دهند به سوی بستان بروم.
هوش مصنوعی: نمیتوانم گنج واقعی را به بازار عراق ببرم، زیرا اگر اجازه ندهند به بازار خراسان بروم، به معنای این است که نمیتوانم از ارزش این گنج بهرهبرداری کنم.
هوش مصنوعی: اگرچه چشمهٔ حیوان (چشمهٔ حیات جاودانی) به خراسان نمیرسد، اما من هم به سرزمین خضر (شخصیتی که با زندگانی جاودانه ارتباط دارد) نخواهم رسید، چون اجازه نمیدهند به آنجا بروم.
هوش مصنوعی: من و سکندر (اسکندر مقدونی) که به ظلمتهای عراق میروم، در حالی که نمیگذارند به چشمهٔ حیوان (محلی افسانهای که انسان را جاودانه میکند) برسم.
هوش مصنوعی: منظر من مثل عیسی، بام چهارم آسمان است، اما اجازه نمیدهند که به هشتمین درجه بهشت برسم.
هوش مصنوعی: من مثل عیسی هستم که گل و ریحان (نماد زیبایی و خوشبوئی) را از نفس خود به وجود آورده است، اما با این حال، با وجود تلاش و همت خود نمیتوانند اجازه دهند به مقام گل و ریحان (خوشبختی و سعادت) برسم.
هوش مصنوعی: من نمیدانم چه خطایی از من سر زده که به خاطر آن، با این دل تشنه، نتوانم به منبع رحمت و بخشش بروم.
هوش مصنوعی: شخصی با چهرهای پاک و بیآلایش وجود دارد، اما من به خاطر آلودگی و ناپاکیام نمیتوانم به سوی قرآن بروم و از آن بهرهمند شوم.
هوش مصنوعی: من منی هستم که مانند پیل عظیم و نیرومند ابرهه، آمادهام به سوی کعبه بروم، اما مانع میشوم که به آنجا برسم.
هوش مصنوعی: خراسان یک نقطهٔ عالی و بزرگ در آسمانها است؛ چه شگفتانگیز که مانند شیطان (که از بهشت رانده شد) اجازه نمیدهند به این مقام بلند دست یابم.
هوش مصنوعی: من در حالی که با شادی و خوشحالی به راه میرفتم، دل نمیدانست که اجازه نخواهند داد شاد باشم.
هوش مصنوعی: ری، شهری در خراسان است و خراسان به مثابهٔ بهشت ارم در نظر گرفته شده، اما من اجازهٔ رفتن به آنجا را ندارم.
هوش مصنوعی: در خراسان، در ری، از ایوان (محل) خراسان میپرسم، هرچند این جمعیت (یا گروه افراد) مانع پرسش کردن من شوند.
هوش مصنوعی: من گردنم به دور طنابی است که مرا به سمتی میکشد، مانند گاوی که به وسیلهٔ آن میکشند؛ بنابراین با وجود این وضعیت، اجازه نمیدهند که به آرزویم یعنی مهمان شدن در مکان روغنگیری سوسن (محل خوشمنظره) برسم.
هوش مصنوعی: من هنوز در مرحلهای هستم که به شکل نطفهای نارس در رحم قرار دارم و بعد از سه ماه، قرار است که به شکل خون درآیم، اما اجازه نمیدهند که به انسان تبدیل شوم.
هوش مصنوعی: هیچکس به زیبایی و اهمیت من در خراسان نیست، بنابراین چه فایدهای دارد که صبح که بیدار میشوم، اجازه ندهند درخشان و سرزنده باشم؟
هوش مصنوعی: من همان صبح اولی هستم که وقتی لب میگشایم، خوشحالی و لبخند میآورم، اما نمیگذارند که این شادی را بروز دهم.
هوش مصنوعی: بهاری که من در آن هستم، به موقع و مناسب نیست و در این فصل بهار، مانند دی که درختانش شکوفه میدهند، من را از شکوفا شدن در فصل نیسان (شکوفهدهی) منع میکنند.
هوش مصنوعی: من درد و غم زیادی دارم و درمان آن خراسان است، اما آیا شایسته است که از طرف کسانی که میخواهند برای درمانم اقدام کنم، مانع من شوند؟
هوش مصنوعی: من در جستجوی چیزی هستم که جانم به آن وابسته است، اما نمیتوانم به آن دست یابم. حتی اگر تلاش کنم و مانند کوهی مستحکم شوم، باز هم موانع مرا از رسیدن به هدفم بازمیدارند.
هوش مصنوعی: اگر مانند خرگوش از شیر فرار کنم، چه فایده دارد که نمیگذارند به مانند آتش در نیستان خاموش شوم؟
هوش مصنوعی: برای رسیدن به بهشت خراسان، در دوزخ ری چه کار دارم؟ چرا باید در جایی بمانم که نمیگذارند پنهان بشوم؟
هوش مصنوعی: به مانند ستارهای که به نقطهٔ آغاز خود برمیگردد، من نیز برمیگردم؛ اما چون نمیگذارند که به راه ممکن بازگردم، در اینجا ماندهام.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم برگردم، مانند اشک غیرتمندان از چشم میریزد، زیرا نمیگذارند که به سمت مژگان غیرتی بروم.
هوش مصنوعی: چون مشتری (سیاره) به بلندای برج جوزا (دوماهی) میروم و مانند وبال (رنج و زحمت) به بروج سرطان (خرچنگ) میچرخم، اگر نگذارند به سوی آنجا بروم.
هوش مصنوعی: بوی خوش کلامم مانند بوی مشک، خراسان را پر کرده است؛ اما اگر اجازه ندهند به آنجا بروم، این عطر باز هم میرود.
هوش مصنوعی: من میخواهم با صد قدم از آن طرف میدان بیایم، اما هرچند که بخواهم با گوی (شکوه و زیبایی) به میدان بیایم، مرا نمیگذارند.
هوش مصنوعی: ری را مکانی بیفایده و بیمعنا میبینم و خود را بیدلیل در آنجا ساکن میدانم، زیرا اجازه نمیدهند به سمت کعبهٔ ایمان بروم.
هوش مصنوعی: اگر دیدن روضهٔ پاک رضا (حرم امام رضا در مشهد) طغیانی است، پس شاید بر اثر این خواسته، از رفتن به آنجا جلوگیری کنند.
هوش مصنوعی: اگر به بسطام بروم، که خود این مکان نیز بابت بینظمیهایش مشهور است، پس دیگران نمیگذارند که به بیسامانی خود ادامه دهم و دچار بینظمی شوم.
هوش مصنوعی: این دو عنصر که به راستی خرد و عقل هستند و معیاری برای دل به حساب میآیند، اجازه ندهند که من به سمت خلاف و نافرمانی بروم.
هوش مصنوعی: دل و عقل من، که راهنمای من برای رسیدن به موفقیت هستند، هرگز اجازه نمیدهند که به جادهٔ ناکامی و شکست بروم.
هوش مصنوعی: دارم صدق و باور و ایمان، اما پرستی و عشق به لذت نمیکنم، زیرا این دو مثل شیر هستند که اجازه نمیدهند به بندگی و وابستگی درآیم.
هوش مصنوعی: عقل و پاکی به من جایگاه آرامش و راحتی بخشیدهاند، اما مانع میشوند که به مقام دیوانی و مدیریت برسم.
هوش مصنوعی: من همان کاوه هستم که به فریدون (پادشاه اساطیری ایران) کمک کردم و بخت من، خواهان این است که به کار و زندگی مستقل خود ادامه دهم، اما اجازه نمیدهند که به آرزویم برسم.
هوش مصنوعی: دل من به خاطر عشق به خراسان از وطنها خود را دور میبیند و این دل و عشق به وطن بر من سدی میسازد که نتوانم به آنها بروم.
هوش مصنوعی: من از وطن دور هستم و امیدی به رسیدن به خراسان ندارم، زیرا نمیگذارند به آن هدف بزرگ برسم.
هوش مصنوعی: ای وای بر تو، ای موم که از شهد دور ماندهای، اکنون اجازه نمیدهند که به دوستی سلیمان (نماد حکمت و محبت) نزدیک شوم.
هوش مصنوعی: چرا فتنه و شر از من بنویسند؟ زیرا من دو رقیب بزرگ به نام دانش و دین دارم که اجازه نمیدهند به فساد و گمراهی بیفتم.
هوش مصنوعی: من از مقام و موقعیت اجتماعی میترسم و نگران جان خودم هستم و به خاطر این دو دلیل، اجازه نمیدهند به خراسان بروم و با برادرانم دیدار کنم.
هوش مصنوعی: من از جاه و مقام و همچنین از جان خود میترسم، زیرا نگرانم که مبادا به خاطر جاذبههای مقام و آسایش جسمی، بیتوجه به خطرات، نتوانم به خوبی پیش بروم.
هوش مصنوعی: هرچند که من محبت پیامبر را در دل دارم و با دشمنان او میجنگم، اما تاج و تختی که به عنوان یک مسلمان به من برسد، نمیگذارند.
هوش مصنوعی: اجازه نمیدهند که در میدان نبرد بروم و با دشمنان بجنگم، حتی اگر همهچیز برای من مهیا باشد و مانند یک قهرمان بدرخشم، اما نمیگذارند که به راحتی دندانهایم را تمیز کنم.
هوش مصنوعی: من از بخار آب دریا که به آسمان رفته و سپس به زمین برمیگردد، یاد میکنم؛ اما نمیگذارند که به باران تبدیل شوم و بر زمین ببارم.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم به نیرویی که دارم به آسمان برسم و مانند شهابی درخشان باشم، زیرا مانع میشوند که به اوج موفقیت و روشنایی دست یابم.
هوش مصنوعی: هرگز نمیگذارند که من برای رفتن به خراسان از تبریز اجازه بگیرم و به سفر بروم.
هوش مصنوعی: به دلیل اینکه من در دو مکان، یکی مکتب (مدرسه) و دیگری دکان (فروشگاه) مشغول فعالیت هستم، اجازه نمیدهند به هیچکدام از این دو جا بروم.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این زمان به عنوان دارایی جمع کردهام، به این گروه (افرادی که مانع میشوند) میدهم تا مانع از گروگان گرفتن من شوند.
هوش مصنوعی: من ناچارم که طعمهٔ مورچگان شوم، وگرنه مورچگان نمیگذارند به سر سفرهام بیایم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.