ای دل، به سرِ مویی، آزاد نخواهی شد.
مویی شُدیَ انْدَر غَم، هم، شاد نخواهی شد.
در عافیت آبادت از رخنه درآمد غم،
پس رخنه چنان گشتی کآباد نخواهی شد.
پولاد بسی دیدم، کو آب شُدَ ازْ آتش،
تو آب شدی، زین پس پولاد نخواهی شد.
ای غمزدهیِ خاکی —کز آتشِ غم جوشی—
آبی —که جز از آتش— بر باد نخواهی شد.
تا داد همی جوئی، رنجورتری. مانا!
کز خود شوی آسوده، از داد نخواهی شد.
تا چند کنی کوهی، کو را نَبُوَد گوهر؟
در کندن کوه، آخر، فرهاد نخواهی شد.
میدانِ مَلامت را، گر گوی شدی، شاید؛
کایوانِ سلامت را، بنیاد نخواهی شد.
از مادرِ غم زادی، آلودهیِ خون، چون گل؛
با هیچ طَرَب، چون مُل، همزاد نخواهی شد.
از ریزشِ اشکِ خون، کوفه شدی از طوفان؛
روزی ز دلافروزی، بغداد نخواهی شد.
خواهی، دَمِ شاهی زَن، خواهی دَمِ درویشی؛
کز غم، به همه حالی، آزاد نخواهی شد.
خاقانی اگر، عهدی، یاد تو کند عالم،
تو، عهدِ کریمانی، کز یاد نخواهی شد!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به درد و رنجهای عاطفی و غمانگیز زندگی انسانها میپردازد. شاعر به دل میگوید که با وجود تلاش و آرزوها، هرگز نمیتواند به آرامش و آزادی واقعی دست یابد. او به تصویرسازی از تغییرات رویدادها و احساسات میپردازد و بیان میکند که درد و غم به شخصیت و زندگی انسان چنگ میزند. در نهایت، با توجه به تجارب تلخ، شاعر به این نتیجه میرسد که هیچ کس نمیتواند از زنجیرهای غم و رنج رها شود.
هوش مصنوعی: ای دل، با یک سر موی کوچک نمیتوانی آزاد باشی. تو در غم غرق شدهای و هیچگاه شاد نخواهی شد.
هوش مصنوعی: غم به زندگیات وارد شد و حالا که غم در میان خوشیهای تو نفوذ کرده، به این حالتی رسیدهای که دیگر هیچگاه به خوشی و آرامش نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: من در زندگی نمونههای زیادی از پولاد (فلز سخت) دیدهام که از حرارت آتش به آب تبدیل شدهاند؛ تو هم که به خاطر غمهایت نرم و غیرمقاوم شدهای، از این پس دیگر نمیتوانی همانند پولاد محکم و مقاوم بمانی.
هوش مصنوعی: ای کسی که به خاطر ناراحتیهای دنیوی غمگین هستی و از آتش غم به صورت اشک میجوشی، بدان که تنها در اثر این آتش است که میتوان برای تو آبی به وجود آورد و بدون این غم، هیچ تغییر مثبتی در تو ایجاد نخواهد شد.
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که برای گرفتن حق و داد خود تلاش کنی، در این مسیر بیشتر رنج میکشی. بدان که اگر بخواهی از خودت راضی باشی و آسوده زندگی کنی، به دست آوردن حق و داد در این راه ممکن نخواهد بود.
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی مانند کوه استقامت کنی، در حالی که هیچ چیز گرانبهایی در آن وجود ندارد؟ در کندن کوه، در نهایت به موفقیت فرهاد نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: اگر در میدان ملامت (سرزنش) به زبان بیایی و سخن بگویی، شاید بتوانی موفق شوی، اما به حال خوب و سلامت نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: تو از مادری غمگین و آغشته به خون به دنیا آمدهای و مانند گلی که در شرایط سخت روئیده، هرگز به شادی و سرور مانند مل (هوای خوش) نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: از شدت گریه و اندوه، به کوفهای تبدیل شدهای، مثل طوفانی که همهچیز را نابود میکند؛ اما هرگز از دلافروزی و شادی که روزی در بغداد بودی، برخوردار نخواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی به مقام سلطنت برسی یا به زندگی درویشی (زندگی زاهدانه) بپردازی، در هر حال به خاطر غم، هرگز نمیتوانی از وضعیت خود آزاد شوی.
هوش مصنوعی: اگر خاقانی در عهدی تو را به یاد آورد، تو نباید فراموش شوی، زیرا این عهد و یاد، همچون عهد کریمان است که هرگز به فراموشی سپرده نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.