دگر باره به صد نیرنگ، پرویز
به پاسخ کرد شمشیر زبان تیز
که ای صد همچو من از راه برده
به زیبایی گرو از ماه برده
کشم تا چند از تو مستمندی
چو سگ، بر آستانم چند بندی
اگر چه ملک جان، سر بیشه توست
جفا و جور کردن پیشه توست
نگویی چند آخر با دلیران
به نیرنگ و فسون با نره شیران
نماید ترک هندویت دلیری
کند آهوی چشمت شیرگیری
تویی آن دلبر مکار رعنا
که در دستان و مکرت نیست همتا
به هر یک غمزه صد جادو نشانده
پس آن را نرگس و بادام خوانده
به هر یک مو هزاران دام کرده
پس آن را زلف مشکین نام کرده
نمک را آشنایی داده با قند
به هر افسون دلی آورده در بند
منم آن ساده دل در این زمانه
که افسون را ندانم از فسانه
به دستان تو عقلم کی برد پی
ز غم مردم نمی گویی که تا کی
گهم خوانی و گاهم رانی از در
به قیدم آری و بازم دهی سر
چه بد کان با من مسکین نکردی
غمم را هیچگه تسکین نکردی
نگویم بد به رخسارت که زشت است
نمی رنجم که اینم سرنوشت است
مشو زین بیش در قصد هلاکم
گر آخر بر نمی گیری ز خاکم
به چشم رحم یک بارم نظر کن
به تیغ خویشم آخر سر به سر کن
به یک تیری دلم را شاد گردان
مرا کن بنده و آزاد گردان
دلم امشب به زلف خویش کن جا
دگر تا چون شود اللیل حبلی
گر از کویت شوم مهجور و محروم
زهی بخت سیاه و طالع شوم
زسودای تو با بیگانه و خویش
مقرر کرده ام با این دل ریش
که نیزت همچو جان خویش دارم
و گر تیغم زنی سر پیش دارم
چو زلفت گر فرو ناری به من سر
زنم چندان ز عشقت سر برین در
که رحم آری و با من سر در آری
مراد من به کام من بر آری
عجب راهی ست، راه عشق ای ماه
که گر آنجا رسد درویش اگر شاه
نه آن یک پس تواند شد نه این پیش
نباشد هیچ فرق از شاه و درویش
مرا آن دم ز خود بی خویش کردند
که نام من شه درویش کردند
درآن عالم که نام عشق بردند
به دست هر یکی کاری سپردند
مقرر شد به دیوان الهی
که یک چیز است درویشی و شاهی
کنون یکره مرا در پیش خود خوان
توانگر سازم و درویش خود خوان
گرت گفتم که شاهم عفو فرما
ز درویشی مگیر این نکته بر ما
که شب کانجا میان خاک خفتم
ندانستم که از مستی چه گفتم
چو شد معلومت این بی خویشی ما
بود معذور نادرویشی ما
مرا گفتی ز خان و مان شدم دور
بماندم در غریبی زار و مهجور
ز ده کرده برون وز شهر رانده
درین زندان به تنهایی بمانده
ز دست جور گردون گشته پا مال
پریشان روز و سرگردان و بد حال
دری بر روی خویش از غیر بسته
چو مرغی بر سر سنگی نشسته
بلی هست این همه ای یار خواری
ولی دانم خبر از من نداری
تو را با خویشتن آمد سر و کار
مرا از نیک و بد تشویش بسیار
همه جور و همه محنت، همه رنج
غم ملک و غم لشکر، غم گنج
دگر آن غم، که نبوم همدم تو
و زینها جمله ام بدتر غم تو
مخور غم زانکه در تیمار عالم
تو با یک غم نشینی من به صد غم
چه درویش و چه سلطان تا دمی هست
به قدر خویش هر یک را غمی هست
هر آن کامد به عالم محنتی دید
خوشا آن کس که از مادر نزایید
از آن ساعت که این عالم نهادند
به روی خلق عالم، در گشادند
جهان دیدیم و با هر کس نشستیم
ز آدم گیر تا این دم که هستیم
کسی را بر مرادش دسترس نیست
برات خوشدلی در دست کس نیست
جهان را غم فزون آمد زشادی
مراد اوست، عین نامردای
نمی گویم که عالم پایدار است
در او احوال مردم برقرار است
بلی آن را که بخشش کرد یاری
بود از دیگرش کم بی قراری
ازین تندی فرودآ، کاندرین دشت
به گفتن گفتن از ما عمر بگدشت
نصیحت بشنو و ترک جفا کن
بمان این توسنی، تندی رها کن
بیا تا بر قدت یک دم شوم راست
که کارم چون دهان تو نه پیداست
بیا کز چشم تو خسرو بمیرد
از آن پیشش که خواب مرگ گیرد
به ابرویت که گر عمرم سرآید
به گیسویت که گر جانم بر آید
نشینم بر درت چندانکه میرم
بود کز جام لعلت کام گیرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خسرو در این شعر به شیرین پاسخ میدهد و احساسات عمیق خود را نسبت به او بیان میکند. او به زیبا و مکار بودن شیرین اشاره میکند و از قربانی شدن خود در دام عشقش میگوید. خسرو از بیوفایی و جور شیرین شکایت میکند و حسرت میخورد که چقدر در عشقش رنج میبرد. او به تضاد میان درویشی و سلطنت اشاره میکند و میگوید که هر انسانی با غمهای خود دست و پنجه نرم میکند. در پایان، او از شیرین میخواهد که دیگر به او جفا نکند و به عشقش جواب مثبت دهد.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز بار دیگر با ترفندهای فراوان، زبانش را مانند شمشیر تیز کرد و به شیرین پاسخ داد.
هوش مصنوعی: گفت: ای کسی که صدها عاشق مانند مرا گمراه و شیفته کردهای و در زیبایی از ماه پیش افتادهای.
هوش مصنوعی: تا کی باید از دست تو رنج و درماندگی بکشم؟ تا کی مرا مانند سگ بر آستانهٔ خود میبندی و نگه میداری؟
هوش مصنوعی: هرچند سرزمین جان، کنام و جایگاه فرمانروایی توست، کار و عادت تو ستم و بیوفایی است.
هوش مصنوعی: آخر نمیگویی تا کی با دلاوران و شیرمردان با فریب و جادو رفتار خواهی کرد؟
هوش مصنوعی: زیبایی سیاهچهرهٔ تو (چشم یا خال تو) دلاوری نشان میدهد و چشم آهووش تو شیران را شکار میکند.
هوش مصنوعی: تو همان معشوق زیبای حیلهگری هستی که در نیرنگ و فریب همتایی نداری.
هوش مصنوعی: در هر نگاه و غمزهات صد جادو نهادهای و آنگاه نامش را چشم نرگسوار و بادامی گذاشتهای.
هوش مصنوعی: از هر تار مویت هزاران دام ساختهای و سپس نامش را زلف مشکین نهادهای.
هوش مصنوعی: نمکِ ملاحت را با شیرینی لب درآمیختهای و با هر افسونی دلی را گرفتار کردهای.
هوش مصنوعی: من در این روزگار آن سادهدلی هستم که افسون و فریب را از داستان راست تشخیص نمیدهم.
هوش مصنوعی: عقل من کی میتواند به نیرنگهای تو پی ببرد؟ از غم مُردم و تو نمیگویی این وضع تا کی ادامه دارد.
هوش مصنوعی: گاهی مرا به سوی خود میخوانی و گاهی از در میرانی؛ گاه مرا در بند میکنی و باز رها میسازی.
هوش مصنوعی: کدام بدی است که با من بیچاره نکردی؟ هرگز غم مرا آرام نکردی.
هوش مصنوعی: به روی زیبای تو بد نمیگویم، زیرا این کار زشت است؛ و رنجیده نمیشوم، چون سرنوشتم همین است.
هوش مصنوعی: اگر سرانجام مرا از خاک خواری بلند نمیکنی، دستکم بیش از این قصد نابودیام را نکن.
هوش مصنوعی: یک بار با چشم مهربانی به من بنگر، یا سرانجام با شمشیر خود کارم را یکسره کن.
هوش مصنوعی: با یک تیر نگاهت دلم را شاد کن؛ مرا بندهٔ خود کن و بدینسان از غم آزادم ساز.
هوش مصنوعی: امشب دلم را در زلف خود جای بده؛ بعد ببینیم چه پیش میآید، که شب آبستن است و معلوم نیست چه میزاید.
هوش مصنوعی: اگر از کوی تو دور و بیبهره شوم، این از بخت سیاه و طالع شوم من است.
هوش مصنوعی: از عشق تو، با این دل زخمی، پیش بیگانه و خویش عهد و قرار گذاشتهام که…
هوش مصنوعی: …تو را مانند جان خودم عزیز بدارم و اگر با شمشیر هم بر من بزنی، سرم را پیش آورم و تسلیم باشم.
هوش مصنوعی: اگر مانند زلفت سر به سوی من فرود نیاوری، از عشق تو آنقدر سر بر این در میکوبم…
هوش مصنوعی: …تا دلت به رحم آید و با من همراه و سازگار شوی و آرزوی مرا چنانکه میخواهم برآوری.
هوش مصنوعی: ای ماهرو، راه عشق راه شگفتی است؛ چه درویش به آنجا برسد و چه پادشاه…
هوش مصنوعی: …نه آن یکی عقب میماند و نه این یکی جلو میافتد؛ در عشق میان شاه و درویش هیچ تفاوتی نیست.
هوش مصنوعی: همان لحظه که مرا «شاه درویش» نامیدند، مرا از خود بیخود کردند.
هوش مصنوعی: در آن عالم ازلی که نام عشق را بر زبان آوردند، به دست هر کس کاری سپردند و هر کس را به کاری گماشتند.
هوش مصنوعی: در دیوان و حکم الهی چنین مقرر شده است که درویشی و پادشاهی در حقیقت یک چیزند.
هوش مصنوعی: اکنون یک بار مرا پیش خود بخوان؛ من تو را توانگر میکنم و تو مرا درویش خود بنام.
هوش مصنوعی: اگر به تو گفتم که من پادشاهم، مرا ببخش و این سخن را از روی درویشی بر من خرده مگیر.
هوش مصنوعی: زیرا آن شب که در آنجا روی خاک خوابیدم، از شدت مستی نفهمیدم چه گفتم.
هوش مصنوعی: چون از بیخودی و مستی ما آگاه شدی، رفتار نادرویشانهٔ ما را معذور بدار.
هوش مصنوعی: به من گفتی که از خانه و خانواده دور شدهام و در غربت، زار و تنها ماندهام.
هوش مصنوعی: گفتی که از ده بیرونم کردهاند و از شهر راندهاند و در این زندان تنها ماندهام.
هوش مصنوعی: گفتی که از ستم روزگار پایمال شدهای و پریشانروزگار و سرگردان و بدحالی.
هوش مصنوعی: گفتی که در را بر روی دیگران بستهای و مانند پرندهای تنها بر سر سنگی نشستهای.
هوش مصنوعی: آری ای یار، این همه خواری و رنج هست، اما میدانم که از حال من خبر نداری.
هوش مصنوعی: تو تنها با خودت سروکار داری، ولی من از نیک و بد کارها نگرانی بسیار دارم.
هوش مصنوعی: همهاش ستم و رنج و سختی است: غم کشور، غم سپاه و غم گنج.
هوش مصنوعی: غم دیگر این است که همدم تو نیستم، و بدتر از همهٔ اینها غم عشق توست.
هوش مصنوعی: غصه مخور، زیرا در گرفتاریهای جهان تو با یک غم سر میکنی و من با صد غم.
هوش مصنوعی: چه درویش باشد چه پادشاه، تا زنده است هر کس به اندازهٔ خودش غمی دارد.
هوش مصنوعی: هر کس به دنیا آمد رنجی دید؛ خوشا به حال کسی که هرگز از مادر زاده نشد.
هوش مصنوعی: از همان لحظه که این جهان را بنا کردند، در آن را به روی مردم گشودند.
هوش مصنوعی: جهان را دیدهایم و با هر کسی همنشین شدهایم، از روزگار آدم تا همین لحظه.
هوش مصنوعی: هیچ کس به خواستهٔ خود دست نمییابد و سند و حوالهٔ شادمانی در دست هیچ کس نیست.
هوش مصنوعی: غم جهان بیش از شادی آن است و خواست جهان همان ناکامی مردم است.
هوش مصنوعی: نمیگویم که جهان پایدار است و حال مردم در آن ثابت میماند.
هوش مصنوعی: آری، کسی که بخت و بخشش یاریاش کرد، بیقراریاش از دیگران کمتر است.
هوش مصنوعی: از این تندی و خشم پایین بیا، که در این دشت عمرمان به گفتوگو و جدل گذشت.
هوش مصنوعی: پند مرا بشنو و ستم را کنار بگذار؛ این سرکشی و تندخویی را رها کن.
هوش مصنوعی: بیا تا لحظهای در برابر قامت راست تو راست و آسوده شوم، چون کار من مانند دهان کوچک تو ناپیدا و نامعلوم است.
هوش مصنوعی: بیا که خسرو در حسرت چشم تو میمیرد؛ پیش از آنکه خواب مرگ او را فرا گیرد به نزدش بیا.
هوش مصنوعی: به ابرویت و به گیسویت سوگند که اگر عمرم به پایان برسد و جانم از تن برود،
هوش مصنوعی: آنقدر بر در خانهات مینشینم تا بمیرم؛ شاید از جام لب لعل تو کامی بگیرم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.