بخش ۱۰۹ - عقد سی و چهارم در سماع که از خود گذشتن است و آستین بر خلق افشاندن نه گرد خود گشتن و از خدای بازماندن
ای درین خوابگه بی خبران
بی خبر خفته چو کوران و کران
سر برآور که درین پرده سرای
می رسد بانگ سرود از همه جای
بلبل از منبر گل نغمه نواز
قمری از سرو سهی زمزمه ساز
فاخته چنبر دف کرده ز طوق
از نوا گشته جلاجل زن شوق
لحن قوال شده صومعه گیر
نه مرید از دم او جسته نه پیر
مطرب از مصطبه دردکشان
داده از منزل مقصود نشان
باد نی بر دل مستان صبوح
فتح کرده همه ابواب فتوح
عود خاموش ز یک مالش گوش
کودک آساست برآورده خروش
چنگ با عقل ره جنگ زده
راه صد دل به یک آهنگ زده
تایب کاسته شکسته ز شراب
به یکی کاسه شده مست رباب
پیر راهب شده ناقوس زنان
نوبتی مقرعه بر کوس زنان
بانگ برداشته مرغ سحری
کرده بر خفته دلان پرده دری
مؤذن از راحت شب دل کنده
کرده صد مرده به یا حی زنده
چرخ در گرد ازین بانگ و نوا
کوه در رقص ازین صوت و صدا
هرگز از جای نمی خیزی تو
الله الله چه گران چیزی تو
هیچ دانی چه گران باشد فیل
پشتش از پشته ارزیز ثقیل
زیر آن بار گران جان داده
پشته بر پشت ز پای افتاده
گر بسنجد خردش با تو به هم
یابدش از پشه بسیاری کم
ساعتی ترک گران جانی کن
شوق را سلسله جنبانی کن
بگسل از پای خود این لنگر گل
گام زن شو به سوی کشور دل
آستین بر سر عالم افشان
دامن از طینت آدم افشان
سنگ بر شیشه ناموس انداز
چاک در خرقه سالوس انداز
هر چه بند است بکش از وی پای
هر چه حشو است تهی کن زان جای
نغمه جان شنو از چنگ سماع
بجه از جسم به آهنگ سماع
همه ذرات جهان در رقصند
رو نهاده به کمال از نقصند
تو هم از نقص قدم نه به کمال
دامن افشان ز سر جاه و جلال
زین سرودند بهایم هایم
تو ازین گونه غنایم نایم
خواب بگذار که بی خوابی به
دیده را سرمه بیخوابی ده
حیف باشد که به آن جثه شتر
باشد از لذت این زمزمه پر
تو بدین دبدبه انسانی
زان صدا چون دبه خالی مانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به دعوت و تشویق به بیداری و آگاهی اشاره دارد. شاعر از خواب غفلت و بیخبری انسانها سخن میگوید و آنان را به شنیدن زیباییهای زندگی و ارتباط با احساسات دعوت میکند. او با تصاویری از آواز پرندگان و نواهای خوش، بر اهمیت شادی و زندگی بهطور واقعی تأکید میکند. شاعر خواهان آن است که انسانها از محدودیتها و مشکلاتی که خود بر خود گذاشتهاند، آزاد شوند و به سوی دل و احساسات خود گام نهند. در نهایت، او به توانایی زندگی در کمال و شادی تأکید میکند و اشاره میکند که انسان نمیتواند در دنیای پر از زیباییها و صداها، در خواب و غفلت بماند.
هوش مصنوعی: ای کسانی که در این خوابگاه غافل از حقیقت زندگی میکنید، همچون افرادی که نه میبینند و نه میشنوند به خواب رفتهاید.
هوش مصنوعی: برخیز و توجه کن که در این مکان، صدای سرود و موسیقی از همه جا به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: بلبل در کنار گل آواز میخواند و قمری از درخت سرو خوشقد و قامت آهنگ دلنوازی را شروع میکند.
هوش مصنوعی: فاخته، دایرهای از صداهای خوش و دلنشین بساز و با طوق خود، جلاجل زنان شوق و زیبایی را به نمایش بگذار.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که نوع و لحن قوال (آوازخوان) به قدرت و تأثیرگذاری در صومعه یا محل عبادت اشاره دارد. هیچکس از فرزندان طریقت یا مریدان از صحبت یا تأثیر او دور نشدهاند و همچنین پیران و سالخوردگان نیز از او وارد نشدهاند. به عبارتی، این نوع بیان و آواز شخص، همه را به خود جذب کرده و تحت تأثیر قرار داده است.
هوش مصنوعی: موسیقیدان از جایگاه خود نشانهای از هدف نهایی را به کسانی که در حال تحمل درد و رنج هستند، اعلام کرده است.
هوش مصنوعی: باد نی، که سمبلی از موسیقی و عشق است، بر دلهای شاد و شاداب مستان میوزد و هنگام صبح، همه درها را به سوی پیروزی و موفقیت باز کرده است.
هوش مصنوعی: بویی که از چوب سوخته بلند میشود، به آرامی و با نوازش کودکانهای به گوش میرسد و صدای نالهای را به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: با فکر و اندیشه، در این نبرد سخت، هزاران دل را به یک صدای دلنشین متحد کرده است.
هوش مصنوعی: مستی که از نوشیدن شراب به سرش آمده، با کاسهای در دست و با احساس شکستگی و اندوه، محو نواختن رباب شده است.
هوش مصنوعی: زنانی که نوبتی بر طبل میزنند، مانند راهبهای پیر هستند که ناقوس به صدا در میآورند.
هوش مصنوعی: صدا از مرغ سحر بلند شده و خوابآلودگانی که غافل هستند را از خواب بیدار میکند و به آنها یادآوری میکند که زمان بیداری و فعالیت فرا رسیده است.
هوش مصنوعی: موذن شب را که به آرامش گذشته بود، ترک کرده و با ندای «یا حی» به زندگی و بیداری بسیاری از مردگان میپردازد.
هوش مصنوعی: چرخش دنیا به خاطر این صدا و نوا است و کوهها به خاطر این آواز در حال رقص و حرکتاند.
هوش مصنوعی: هرگز از جایت حرکت نمیکنی، چون بسیار ارزشمند هستی.
هوش مصنوعی: آیا میدانی که چقدر سنگین و دشوار است وقتی بار بزرگی بر دوش یک فیل باشد؟
هوش مصنوعی: زیر بار سنگین، جانش را از دست داده و به خاطر سنگینی بار، از پا افتاده است.
هوش مصنوعی: اگر عقل او را با تو مقایسه کند، متوجه میشود که او از پشهای هم کمتر است.
هوش مصنوعی: لحظهای از کارهای دشوار و سنگین دست بکش و به شوق و اشتیاق بپرداز.
هوش مصنوعی: پای خود را از این لنگر گلین جدا کن و به سمت سرزمین دلها حرکت کن.
هوش مصنوعی: آستین را بر سر دانش گسترانده و دامن را از خاک و سرشت انسان پخش کن.
هوش مصنوعی: سنگ را به شیشه پرتاب کن و دروغهایت را در لباس ریاکاری پنهان کن.
هوش مصنوعی: هر چیزی که باعث محدودیت و بند و束 میشود را از خود دور کن و هر چیز اضافه و بیمورد را از آن محل حذف کن.
هوش مصنوعی: آوای جان را از ساز بشنو، به گونهای که از جسم خود رها شوی و به لذت موسیقی غرق شوی.
هوش مصنوعی: تمامی اجزای جهان در حالت حرکت و رقص هستند و به کمال و تمامیت رسیدهاند و از نقص و عیب دورند.
هوش مصنوعی: تو هم به خاطر نواقص خود، نباید از مقام و عظمت خود دست بکشی.
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی بیانگر این است که من از این نعمتها و لذایذ زندگی بهرهمند شدهام و این ثروت و خوشبختی را به دلیل محبت و ارتباط با تو دارم. به عبارت دیگر، خوشیها و دستاوردهایم را نتیجهی ارتباط با تو میدانم.
هوش مصنوعی: بگذار خواب بر تو غلبه کند، چرا که کمبود خواب به چشمانت رنگی از کسالت و بیحالی میدهد.
هوش مصنوعی: این نکته حائز اهمیت است که فردی با آن جثه بزرگ نمیتواند از لذت این زمزمه دلبرانه بهرهمند شود.
هوش مصنوعی: تو ظاهری بزرگ و پر زرق و برق داری، اما درونت خالی و بیمحتواست.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.