بود برجی به باغ شاهزاده
که با قردش بود گردون پیاده
نه برج است این به گردون سرکشیده
عروس ملک، گردن برکشیده
فضای عالم قدس از هوایش
قرار ربع مسکون از بنایش
فلک در سایهاش تا آرمیده
دگر روی حوادث را ندیده
نباشد عرش را افزون ز یک ساق
به یکتایی ازان این برج شد طاق
گلش چون از تجلی برفروزد
سپند آرد چراغ طور و سوزد
بهار صد چمن را درشکستند
که یک شاخ گل این جا نقش بستند
چنار از حسن بالادست خود شاد
که باشد زیر دستش سرو و شمشاد
نسیمش در بغل گیری چو کوشد
گلاب از غنچه چون فواره جوشد
ارم دارد درین گلشن تمنا
که در چشم تماشایی کند جا
دل مجنون شد از بیدش تسلی
که دارد بید مجنون، حسن لیلی
کبودی یاسمن را میفشارد
خیالش را که در بر تنگ دارد؟
بلند اختر ز سروش، سرفرازی
مدار سنبلش بر نافهسازی
فراغت را درین گلشن کمی نیست
غمی دیگر به غیر از بیغمی نیست
طریق مدح این گلشن ندانم
که در وصفش بود عاجز زبانم
بهاری این چنین، جای دگر کو؟
به قدر سیر این گلشن، نظر کو؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی در وصف باغ شاهزاده و برج بلند آن است. شاعر نخست بلندی و شکوه برج را چنان میستاید که آسمان و عرش را فروتر یا همانند آن میداند، سپس به گلها و درختان باغ مانند چنار و سرو و بید مجنون و یاسمن و سنبل میپردازد و هر یک را با تصویری اغراقآمیز توصیف میکند. در پایان، آسودگی کامل باغ را میستاید و به ناتوانی زبان خود در وصف آن و بیمانندی چنین بهاری اقرار میکند.
هوش مصنوعی: در باغ شاهزاده برجی بود که آسمان در برابر بلندی آن مانند پیادهای در برابر سوار، فرودست و ناچیز بود.
هوش مصنوعی: این برجی نیست که سر به آسمان کشیده باشد، بلکه عروس این سرزمین است که گردن برافراشته است.
هوش مصنوعی: فضای عالم قدس از هوای این برج پدید آمده و آرامش و پایداری زمینِ آباد از بنای آن است.
هوش مصنوعی: از وقتی آسمان در سایهٔ این برج آرام گرفته، دیگر روی پیشامدهای ناگوار را ندیده است.
هوش مصنوعی: عرش بیش از یک پایه ندارد و این برج نیز از همین رو در یگانگی بیهمتا شده است؛ یعنی برج در تنهایی و بیمانندی به عرش میماند.
هوش مصنوعی: هنگامی که گلِ این باغ از تجلی میدرخشد، چراغ طور برای دفع چشمزخم از آن اسپند میآورد و دود میکند.
هوش مصنوعی: بهار صد باغ را خرج کردند تا یک شاخه گل را در اینجا نقش کنند؛ یعنی زیبایی یک گل اینجا به اندازهٔ بهار صد باغ است.
هوش مصنوعی: درخت چنار از زیبایی و برتری قامت خود شادمان است، زیرا سرو و شمشاد پایینتر از او و زیردست او هستند.
هوش مصنوعی: وقتی نسیم این باغ میکوشد غنچه را در آغوش بگیرد، گلاب مانند فواره از غنچه میجوشد.
هوش مصنوعی: باغ ارم آرزو دارد که در این گلستان در چشم یک تماشاگر جای بگیرد؛ یعنی بهشت ارم خود مشتاق تماشای این باغ است.
هوش مصنوعی: دل مجنون از بیدِ این باغ آرام گرفت، زیرا بید مجنونِ آن زیبایی لیلی را دارد.
هوش مصنوعی: کبودی گل یاسمن گویی از فشردن است؛ شاعر میپرسد یاسمن خیال چه کسی را چنین تنگ در آغوش گرفته که کبود شده است.
هوش مصنوعی: ستارگان بلندپایه سربلندی خود را از سرو این باغ دارند و کار سنبل آن ساختن نافهٔ مشک است؛ یعنی سنبلش خوشبو چون مشک است.
هوش مصنوعی: در این گلستان آسودگی کم نیست و هیچ غمی جز غمِ بیغمی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: راه ستایش این گلستان را نمیدانم، چون زبانم از وصف آن ناتوان است.
هوش مصنوعی: چنین بهاری در جای دیگر کجا یافت میشود؟ و چشمی که بتواند به اندازهٔ کافی این باغ را تماشا کند کجاست؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.