بدان که هر که را حق تعالی نعمتی داد چون علم و توفیق عبادت و غیر آن و از زوال آن هراسان بود و همی ترسد که از وی بازستانند، این معجب نبود و اگر ترسان نباشد و بدان شاد بود از آن وجه که نعمت و عطیت حق تعالی است نه از آن وجه که صفت وی است، هم معجب نباشد اما اگر شاد بدان بود که صفت وی است و از آن غافل ماند که این نعمت حق تعالی است و از هراس آن خالی بود، این شادی بدین صفت عجب باشد، و اگر باز آن به هم خود را حقی داند بر خدای تعالی، و این عبادت خویش خدمتی پسندیده داند، این را ادلال گویند که خود را دالتی همی داند و چون کسی را چیزی دهد و آن عظیم بود اندر دل وی، معجب بود و اگر با آن به هم از وی خدمت و مکافات بیوسد ادلال این بود. و رسول(ص) گفت که «نماز کسی که بدان دالت کند از سر وی برنگذرد»، و گفت، «اگر همی خندی و به تقصیر خویش مقری، بهتر از آن که همی گریی و آن کاری دانی».



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ حقیقت عجب و ادلال صحبت میکند و نشان میدهد که انسانها به دو شکل میتوانند به نعمتها و موهبتهای الهی نگاه کنند. اگر کسی از زوال نعمتها هراسان باشد و شکرگزار خدای تعالی باشد، در واقع این عجب نیست. اما اگر شادی او به خاطر ویژگیهای خود باشد و فراموش کند که آن نعمتها از سوی خداوند است، این احساس عجب محسوب میشود. همچنین به ادلال اشاره میکند، که فرد در این صورت خود را مستحق نعمتها میداند و از خدا غافل میشود. در نهایت، به اهمیت خضوع و خشوع در عبادت اشاره دارد و میگوید که عمل بدون حس خودپسندی ارزشمندتر است.
هوش مصنوعی: هر کسی که از طرف خداوند نعمتی مانند علم و توانایی عبادت دریافت کند و نگران از دست دادن آن باشد، این نگرانی عجیبی نیست. اما اگر کسی از داشتن آن نعمت خوشحال باشد به خاطر این که این نعمت از جانب خداوند است و نه به خاطر ویژگیهای خود، این هم عجب نیست. ولی اگر کسی فقط به خاطر ویژگیهای خودش خوشحال باشد و فراموش کند که این نعمت از طرف خداست و از نگرانیها هم خالی باشد، این شادی میتواند به نوعی عجب تبدیل شود. اگر کسی خود را در برابر خداوند حقدار ببیند و عبادتش را خدمت پسندیدهای بداند، این در واقع خودخواهی به حساب میآید. رسول خدا(ص) فرمودند که نماز کسی که آن را به قصد خودنمایی میخواند از او قبول نمیشود. همچنین ایشان اشاره کردند که اگر کسی در حالی که نسبت به تقصیر خود آگاه است بخندد، بهتر از آن است که با اندوه از روی بیخبری گریه کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.