بدان که غیبت آن بود که حدیث کسی کنی اندر غیبت وی که اگر بشنود وی را کراهیت آید اگرچه راست گفته باشی و اگر دروغ گفته باشی آن را زور و بهتان گویند و هرچه به نقصان کسی بازگردد و آن گویی غیبت است، اگرچه اندر نسبت و جامه و اندر ستور اندر سرای و اندر کردار وی گویی، اما آنچه در تن گویی، چنان که گویی دراز است و سیاه است و در نسب چنان که گویی که وی هندوبچه است و حمامی بچه است و جولاهه بچه است و در خلق گویی بدخوی و متکبر و دراز زبان و بددل و عاجز و امثال این و اندر فعل گویی دزد است و خائن و بی نماز و رکوع و سجود تمام نکند. و قرآن خطا خواند و جامه پاک ندارد و زکوه ندهد و حرام خورد و زبان نگاه ندارد و بسیار خورد و بسیار خسبد و نه به جای خویش نشیند و اندر جامه ای که وی دارد گویی آستین فراخ و دراز دامن است و شوخکن جامه است و اندر جمله رسول (ص) گفت، «هرچه گویند که کسی را کراهیت آید و چون بشنود، آن غیبت است اگرچه راست است».
عایشه رضی الله عنه می گوید که زنی را گفتم که کوتاه است. رسول (ص) گفت، «غیبت کردی آب دهان بینداز». بینداختم. پاره ای خون سیاه بودی». و گروهی گفته اند که چون معصیت کسی حکایت کنی این غیبت نباشد که این مذمت هم از دین است و این خطاست. بلکه نشاید که گویند فاسق است و شرابخواره است و بی نماز است، مگر به عذری که پس از این گفته آید که رسول (ص) حد غیبت این گفته است که وی را کراهیت آید و از این همه کراهیت باشد چون اندر گفتن فایده ای نباشد، نباید گفت.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غیبت به معنای نقل گفتههای کسی درباره فردی دیگر در غیاب او است، به شرطی که اگر آن فرد آن را بشنود، ناراحت شود. حتی اگر سخن راست باشد، باز هم غیبت محسوب میشود. اگر سخن دروغ باشد، به آن بهتان میگویند. هر نوع نقصی که به کسی نسبت داده شود، غیبت است، از جمله مواردی همچون انتقاد از ظاهر، خلق و خوی، رفتار و اعمال او. پیامبر (ص) فرمودهاند که اگر کسی چیزی بگوید که باعث کراهت فرد شود، این غیبت است. همچنین، عایشه (رض) نقل کرده که وقتی به زنی گفت که کوتاه است، پیامبر (ص) آن را غیبت دانستند. برخی موارد خاص مانند اشاره به معصیتها نیز ممکن است به عنوان غیبت نباشد، اما به شرطی که نقصان فرد به صورت عمومی مطرح نشود. در کل، اگر گفتن چیزی بدون هدف باشد، نباید آن را گفت.
هوش مصنوعی: غیبت به معنای صحبت کردن درباره شخصی در غیاب اوست، بهطوریکه اگر آن شخص این صحبتها را بشنود، ناراحت میشود، حتی اگر آنچه گفتهاید حقیقت باشد. اگر هم چیزی نادرست بگویید، آن را تهمت مینامند. هر چیزی که به کاهش اعتبار یا نقص یک نفر مربوط میشود، غیبت حساب میشود، حتی اگر به ویژگیهایی مانند ظاهر، نسب یا رفتار آن شخص اشاره کنید. مثلاً وقتی دربارهی کسی میگویید که قدش بلند و سیاهپوست است، یا نسب او را پایین آورده و به شغلش توهین کنید. همچنین، اگر در مورد خلق و خوی کسی بگویید که بدخلق، متکبر، یا پرحرف است، یا کارهای اشتباهی مانند دزدی، خیانت و عدم رعایت اصول دین را به او نسبت دهید، اینها هم غیبت محسوب میشوند. به عبارت دیگر، اگر چیزی بگویید که اگر او بشنود، ناراحت شود، حتی اگر واقعیت داشته باشد، غیبت است.
هوش مصنوعی: عایشه رضی الله عنه میگوید که زنی را به خاطر کوتاهی او مورد انتقاد قرار دادم. رسول خدا (ص) فرمود: «غیبت کردی، آب دهان خود را بینداز». من این کار را انجام دادم و متوجه شدم که بخشی از آن خون سیاه بود. برخی گفتند که اگر کسی را به خاطر معصیتش مورد انتقاد قرار دهی، این غیبت نیست و این خود قبیح است و اشتباه است. بنابراین نباید بگویند که او فاسق، شرابخوار یا بینماز است، مگر اینکه دلیل واضحی برای این سخن وجود داشته باشد. رسول خدا (ص) فرمود که غیبت زمانی است که صحبت کردن درباره کسی باعث بروز کراهت نسبت به او شود و اگر در بیان مطلبی فایدهای وجود نداشته باشد، نباید این حرفها را زد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.